નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો લાંબા સમયથી 8મા વેતન પંચ (8th Pay Commission)ની રાહ જોઈ રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી કર્મચારી સંગઠનો સરકાર સમક્ષ વિવિધ માંગણીઓ રજૂ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor), હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) અને ફેમિલી કાઉન્ટ સંબંધિત નિયમોમાં ફેરફાર કરવાની માંગ વધુ જોર પકડી રહી છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ જો સરકાર કર્મચારી સંગઠનોની કેટલીક મુખ્ય માંગણીઓ સ્વીકારે અને 2.1નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરે, તો સરકારી કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર આશરે ₹69,000 સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, આ અંગે સરકારે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી.
8મા વેતન પંચને લઈને ચર્ચા કેમ તેજ બની?
ભારતમાં સામાન્ય રીતે દર દસ વર્ષે નવા વેતન પંચની રચના કરવામાં આવે છે. 7મો વેતન પંચ વર્ષ 2016થી અમલમાં આવ્યો હતો. હવે આગામી વેતન પંચ અંગે કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા સરકાર પર દબાણ વધારવામાં આવી રહ્યું છે જેથી નવા પગારધોરણો અને ભથ્થાં અંગે વહેલી તકે નિર્ણય લેવાય. સરકારી કર્મચારીઓનું માનવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ઘરભાડું, આરોગ્ય, શિક્ષણ અને અન્ય જીવનજરુરિયાતોના ખર્ચમાં સતત વધારો થતાં હાલના પગારધોરણો પૂરતા નથી. તેથી નવા વેતન પંચમાં કર્મચારીઓને વધુ વાસ્તવિક અને સમયોચિત લાભ આપવામાં આવે તેવી માંગ ઉઠી રહી છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે અને તેનું મહત્વ શું?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એવો ગુણાંક છે જેના આધારે કર્મચારીઓના મૂળ પગારમાં વધારો કરવામાં આવે છે. 7મા વેતન પંચ દરમિયાન 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અપાયો હતો, જેના કારણે કર્મચારીઓના મૂળ પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. હાલ વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો નવા વેતન પંચમાં નવા માળખાની માંગ કરી રહ્યા છે. કેટલાક અહેવાલોમાં 2.1ના નવા ગણિત સાથે અન્ય ભથ્થાંમાં સુધારાની ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે. જો આવું માળખું અમલમાં આવે અને અન્ય ભથ્થાંમાં પણ વધારો થાય, તો કુલ વેતનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
આ પણ વાંચો: EPFO પોર્ટલ સતત 8 મા દિવસે પણ બંધ : PF ક્લેમથી લઈને બેલેન્સ ચેક સુધીની ઓનલાઈન સેવાઓ ઠપ
₹69 હજારના લઘુત્તમ મૂળ પગારની ચર્ચા કેમ?
તાજેતરના મીડિયા અહેવાલોમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે જો કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ મુજબ સુધારેલા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને HRA સહિતના અન્ય લાભોને સ્વીકારવામાં આવે, તો લઘુત્તમ મૂળ પગાર આશરે ₹69,000 સુધી પહોંચી શકે છે. જો કે, આ આંકડો હાલમાં માત્ર સંભવિત અંદાજ અને વિવિધ પ્રસ્તાવો પર આધારિત છે. સરકારે હજુ સુધી લઘુત્તમ પગાર કેટલો રહેશે અથવા કયો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અપનાવવામાં આવશે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી નથી.
HRAમાં વધારાની પણ માંગ
કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે મોટા શહેરોમાં રહેતા સરકારી કર્મચારીઓને વધતા ભાડાના કારણે ભારે આર્થિક બોજ સહન કરવો પડે છે. તેથી હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA)માં પણ યોગ્ય વધારો કરવો જરૂરી છે. જો HRAમાં વધારો કરવામાં આવશે તો કર્મચારીઓના કુલ માસિક વેતનમાં વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને મેટ્રો શહેરો અને મોટા શહેરી વિસ્તારોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓને તેનો સીધો લાભ મળી શકે છે.
ફેમિલી કાઉન્ટના નિયમોમાં ફેરફારની માંગ
કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનો દ્વારા પરિવારની ગણતરી (Family Count) સંબંધિત નિયમોમાં પણ સુધારો કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. તેમનું કહેવું છે કે બદલાતા સામાજિક અને આર્થિક સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને લાભાર્થીઓના હિતમાં આ નિયમોને વધુ વ્યવહારુ બનાવવાની જરૂર છે. સંગઠનોના મતે નવા નિયમોથી કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારને મળતા વિવિધ ભથ્થાં અને સુવિધાઓમાં વધુ પારદર્શિતા અને ન્યાયસંગતતા આવશે.
પેન્શનધારકોને પણ થઈ શકે મોટો લાભ
8મા વેતન પંચનો લાભ માત્ર કાર્યરત કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. જો નવા પગારધોરણો અમલમાં આવશે તો તેના આધારે લાખો પેન્શનધારકોની માસિક પેન્શનમાં પણ વધારો થઈ શકે છે. બેઝિક પેમાં વધારો થતાં પેન્શનની ગણતરી પણ નવા ધોરણ મુજબ થશે, જેના કારણે નિવૃત્ત કર્મચારીઓને આર્થિક રીતે રાહત મળી શકે છે.
ક્યારે અમલમાં આવી શકે 8મો વેતન પંચ?
કર્મચારી સંગઠનો સતત માંગ કરી રહ્યા છે કે સરકાર વહેલી તકે 8મા વેતન પંચની રચનાને મંજૂરી આપે અને તેની પ્રક્રિયા શરૂ કરે. જોકે, પંચની રચના, ભલામણો તૈયાર કરવી અને ત્યારબાદ તેને અમલમાં મૂકવાની પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે લાંબો સમય લાગતો હોય છે. હાલ કેન્દ્ર સરકાર તરફથી 8મા વેતન પંચના અમલની ચોક્કસ તારીખ, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અથવા નવા પગારધોરણો અંગે કોઈ અંતિમ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
સરકારની જાહેરાત પર સૌની નજર
દેશના લાખો સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો હવે કેન્દ્ર સરકારના આગામી નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે. જો સરકાર કર્મચારી સંગઠનોની મુખ્ય માંગણીઓને સ્વીકારશે તો લાખો પરિવારોને સીધો આર્થિક લાભ મળી શકે છે. જોકે, હાલમાં ₹69 હજાર લઘુત્તમ મૂળ પગાર, 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને HRAમાં વધારાની ચર્ચા વિવિધ મીડિયા અહેવાલો અને કર્મચારી સંગઠનોના પ્રસ્તાવો પર આધારિત છે. સત્તાવાર નિર્ણય જાહેર થયા બાદ જ નવા વેતન માળખાનું વાસ્તવિક ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે. ત્યાં સુધી કર્મચારીઓ માટે આ ચર્ચા આશા અને અપેક્ષાનો વિષય બની રહી છે.
