ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઇતિહાસમાં 8 એપ્રિલની તારીખ સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત છે. આ એ જ દિવસ છે જ્યારે 1857ના વિપ્લવના મહાનાયક મંગલ પાંડેએ માતૃભૂમિ માટે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપ્યું હતું. આ ઉપરાંત રાષ્ટ્રગીત 'વંદે માતરમ'ના સર્જક બંકિમ ચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયની પુણ્યતિથિ સહિત અનેક ઐતિહાસિક ઘટનાઓ આ દિવસ સાથે જોડાયેલી છે.
આજે 8 એપ્રિલ 2026ના રોજ આપણે ઇતિહાસની એવી ક્ષણોને યાદ કરી રહ્યા છીએ જેણે ભારતની આઝાદીના પાયા નાખ્યા હતા. વર્ષ 1857ના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન અંગ્રેજ હકુમત સામે બ્યુગલ ફૂંકનાર મંગલ પાંડેને આજના દિવસે બેરકપુરમાં ફાંસી આપવામાં આવી હતી. નોંધનીય છે કે તેમને ફાંસી આપવાની તારીખ 18 એપ્રિલ નક્કી કરવામાં આવી હતી પરંતુ ક્રાંતિની જ્વાળા વધવાના ડરથી અંગ્રેજોએ તેમને 10 દિવસ વહેલા ફાંસીએ લટકાવી દીધા હતા.
આજના દિવસની અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
ઐતિહાસિક ક્રાંતિકારી બનાવો
1857: મંગલ પાંડે શહીદ દિવસ. બ્રિટિશ અધિકારીઓ પર ગોળી ચલાવી ક્રાંતિની શરૂઆત કરનાર મહાન નાયકનું બલિદાન.
1929: ભારતીય સ્વતંત્રતા આંદોલનના તેજસ્વી નેતા ભગત સિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તની દિલ્હી સેન્ટ્રલ એસેમ્બલીમાં બોમ્બ ફેંકવા બદલ ધરપકડ કરવામાં આવી.
1950: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે લિયાકત-નેહરુ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા જેનો ઉદ્દેશ્ય લઘુમતીઓના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો હતો.
વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય વિકાસ
1973: 20મી સદીના વિશ્વપ્રસિદ્ધ ચિત્રકાર પાબ્લો પિકાસોનું નિધન થયું.
1999: ચીને ડાંગરના ભૂસાનો ઉપયોગ કરીને વીજળી પેદા કરવાની શરૂઆત કરી.
2008: આંધ્રપ્રદેશ અને કર્ણાટક સરકારો દ્વારા શીખ સમુદાયને લઘુમતી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા.
2013: બ્રિટનના પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન માર્ગારેટ થેચરનું લંડનમાં અવસાન થયું.
જન્મજયંતિ અને મહાનુભાવો આજના દિવસે અનેક નામાંકિત વ્યક્તિઓનો જન્મ થયો છે જેમાં તેલુગુ ફિલ્મ સુપરસ્ટાર અલ્લુ અર્જુન (1982), સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પૂર્વ મહાસચિવ કોફી અન્નાન (1938) અને શાસ્ત્રીય ગાયક કુમાર ગાંધર્વ (1924)નો સમાવેશ થાય છે.
પુણ્યતિથિ વિશેષ
બંકિમ ચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય (1894): ભારતના રાષ્ટ્રીય ગીત 'વંદે માતરમ'ના રચયિતા જેમણે દેશભક્તિની નવી ચેતના જગાડી હતી.
પાબ્લો પિકાસો (1973): સ્પેનના વિખ્યાત કલાકાર.
વાલચંદ હીરાચંદ (1953): ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ.
