ઉનાળાની શરૂઆત થતાં જ ઘરોમાં એર કંડિશનરની જરૂરિયાત વર્તાવા લાગે છે. જ્યારે તમે બજારમાં AC લેવા જાવ છો ત્યારે સૌથી મોટો મૂંઝવણભર્યો પ્રશ્ન સ્ટાર રેટિંગનો હોય છે. મોટાભાગના ગ્રાહકો 3 સ્ટાર અને 5 સ્ટાર વચ્ચે કયું પસંદ કરવું તેમાં અટવાઈ જાય છે. આ નિર્ણય માત્ર ઉપકરણની કિંમત પર જ નહીં પરંતુ લાંબા ગાળે આવનારા વીજળીના બિલ પર પણ આધાર રાખે છે. જો તમે પણ નવું AC લેવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો તેના રેટિંગ પાછળનું વિજ્ઞાન અને આર્થિક ફાયદાઓ સમજવા ખૂબ જ જરૂરી છે.
સ્ટાર રેટિંગ પાછળનું ટેકનિકલ કારણ
કોઈપણ AC પર જોવા મળતું સ્ટાર રેટિંગ તેની કાર્યક્ષમતા એટલે કે એનર્જી એફિશિયન્સી દર્શાવે છે. ભારતમાં Bureau of Energy Efficiency એટલે કે BEE દ્વારા આ રેટિંગ નક્કી કરવામાં આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો જેટલા સ્ટાર વધારે તેટલો વીજળીનો વપરાશ ઓછો. જોકે 5 સ્ટાર AC ની શરૂઆતી કિંમત 3 સ્ટારની સરખામણીએ વધુ હોય છે પરંતુ તે વીજળીના વપરાશમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે.
વીજળી વપરાશનું આર્થિક ગણિત
ચાલો આપણે 1.5 ટનના AC ના ઉદાહરણથી સમજીએ. જો તમે દિવસના 8 કલાક અને મહિનાના 25 દિવસ AC ચલાવો છો તો બંને મોડેલમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. 3 સ્ટાર AC અંદાજે પ્રતિ કલાક 1.5 યુનિટ વાપરે છે જ્યારે 5 સ્ટાર મોડેલમાં આ વપરાશ ઘટીને 1.2 થી 1.3 યુનિટ સુધી આવી જાય છે.
ગણતરી મુજબ:
3 સ્ટાર AC: 1.5 યુનિટ × 8 કલાક × 25 દિવસ = 300 યુનિટ પ્રતિ માસ
5 સ્ટાર AC: 1.25 યુનિટ × 8 કલાક × 25 દિવસ = 250 યુનિટ પ્રતિ માસ
જો એક યુનિટનો ભાવ 8 રૂપિયા ગણવામાં આવે તો 3 સ્ટારનું બિલ 2400 રૂપિયા અને 5 સ્ટારનું બિલ 2000 રૂપિયા આવશે. આ રીતે દર મહિને 400 રૂપિયા અને વાર્ષિક અંદાજે 4800 રૂપિયાની સીધી બચત થઈ શકે છે. થોડા જ વર્ષોમાં 5 સ્ટાર AC માટે ચૂકવેલી વધારાની રકમ બિલની બચત દ્વારા પાછી મળી જાય છે.
તમારા માટે કયું AC બેસ્ટ છે?
તમારી પસંદગી તમારા વપરાશના કલાકો પર નિર્ભર હોવી જોઈએ. જો તમે માત્ર રાત્રે સૂતી વખતે જ થોડા કલાક માટે AC ચલાવતા હોવ તો 3 સ્ટાર મોડેલ પણ આર્થિક રીતે યોગ્ય સાબિત થઈ શકે છે. પરંતુ જો તમે એવા વિસ્તારમાં રહો છો જ્યાં તાપમાન ખૂબ વધારે રહે છે અને તમારે દિવસ દરમિયાન પણ લાંબો સમય AC ચલાવવાની જરૂર પડે છે તો 5 સ્ટાર AC જ લેવું જોઈએ.
નિષ્કર્ષ અને સમજદારીભર્યો નિર્ણય
નવું AC ખરીદતી વખતે માત્ર તેની આજની કિંમત ન જુઓ પરંતુ આગામી 5 થી 10 વર્ષમાં થનારા વીજળીના ખર્ચનો પણ વિચાર કરો. લાંબા ગાળે હંમેશા ઓછી વીજળી વાપરતું ઉપકરણ જ ફાયદાકારક રહે છે. તેથી ખરીદી કરતા પહેલા તમારી જરૂરિયાત અને વીજળીના દરોનું વિશ્લેષણ ચોક્કસપણે કરો જેથી તમે સાચો નિર્ણય લઈ શકો.
