ઉત્તરાખંડમાં સ્થિત તુંગનાથ મંદિર જોખમમાં છે. આ વિશ્વની સૌથી ઉંચાઈ પર બનેલું ભગવાન શિવનું મંદિર છે. આ વિસ્તારમાં મંદિરના ખડકોમાં તિરાડો દેખાવા લાગી છે. પથ્થરો વચ્ચેના અંતરને કારણે વરસાદની ઋતુમાં ગર્ભગૃહમાં પાણી ટપકવા લાગે છે. મંદિરની સલામતી માટે શ્રી બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ, અજેન્દ્ર અજયે મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીને પત્ર લખ્યો છે. આ પત્રમાં તેમણે મંદિરના રક્ષણની માંગ કરી છે.
ઘણી એજન્સીઓએ સંશોધન કર્યું
મંદિરની સલામતી માટે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI), ભારતીય ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (GST), કેન્દ્રીય મકાન સંશોધન સંસ્થા (CBRI) એ મંદિર અને મંદિર સંકુલનો વિગતવાર અભ્યાસ કર્યો છે. ધાર્મિક બાબતો અને સંસ્કૃતિ (હાલમાં પ્રવાસન અને ધાર્મિક બાબતો વિભાગ) એ CBRI ને તમામ કાર્યો માટે DR, ડિઝાઇન અને બાંધકામ કાર્ય કરાવવા કહ્યું છે. શ્રી બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિ (BKTC) ના વર્તમાન પ્રમુખ હેમંત દ્વિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે મંદિરમાં બાંધકામ માટે તમામ તૈયારીઓ થઈ ગઈ છે. બાંધકામ કાર્ય ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થશે.
શું માંગ છે?
તુંગનાથ મંદિર શ્રી બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિ (BKTC) નું ગૌણ મંદિર છે. ઘણા વર્ષોથી આ વિસ્તારમાં ભૂસ્ખલનની સમસ્યા છે. જેના કારણે મંદિરના ખડકોમાં ગાબડા પડી રહ્યા છે. અગાઉ પણ તુંગનાથ મંદિર અને મંદિર પરિસરના નવીનીકરણ, સમારકામ કાર્ય, સુંદરીકરણ વગેરે માટે એક વ્યાપક કાર્ય યોજના તૈયાર કરવામાં આવી હતી. એવી માંગ કરવામાં આવી છે કે પ્રાચીન તુંગનાથ મંદિરના સંરક્ષણ માટે સમારકામ કાર્ય કરવામાં આવે અને જરૂરિયાત મુજબ બાંધકામ કાર્ય પણ કરવામાં આવે.
મંદિરનું મહત્વ શું છે?
તુંગનાથ ધામ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિવ મંદિર છે. તે ઉત્તરાખંડના રુદ્રપ્રયાગ જિલ્લામાં આવેલું છે. આ મંદિરને પંચ કેદારમાં ત્રીજા કેદાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તુંગનાથ મંદિર ઐતિહાસિક તેમજ પૌરાણિક દ્રષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ છે. આ સ્થળની કુદરતી સુંદરતાને કારણે આ સ્થળ કેટલાક સમયથી યુવાનોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. આ મંદિર સમુદ્ર સપાટીથી 3680 મીટર (12073 ફૂટ) ની ઊંચાઈ પર છે. તુંગનાથ મંદિર સુધી પહોંચવા માટે ચોપટાથી 3.5 કિમીનો ઢાળ ચઢવો પડે છે. જે તેને ટ્રેકિંગ ઉત્સાહીઓ માટે એક લોકપ્રિય સ્થળ બનાવે છે. તુંગનાથ મંદિરની નજીક ચંદ્રશિલા શિખર છે, જ્યાંથી હિમાલયના શિખરોના અદભુત દૃશ્યો જોઈ શકાય છે. આ મંદિર મહાભારતના પાંડવો સાથે સંબંધિત હોવાનું પણ કહેવાય છે.
