સોના-ચાંદીના ભાવ ઝડપથી કેમ વધી રહ્યા છે? : રેકોર્ડબ્રેક તેજીનું નિષ્ણાંતોએ કર્યું વિશ્લેષણ, સમજો વિગતે

Historic rise in gold and silver : વર્ષ 2026 ની શરૂઆત સાથે જ રોકાણકારો માટે સોનું અને ચાંદી આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. સોનું $5,000 પ્રતિ ઔંસની સપાટી વટાવીને $5,081 ના સ્તરે પહોંચ્યું છે, જ્યારે ચાંદી $110 ને સ્પર્શી ગઈ છે. આ તેજી પાછળ માત્ર અટકળો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં થઈ રહેલા મોટા ફેરફારો જવાબદાર છે.

તેજી પાછળના મુખ્ય કારણો

વૈશ્વિક મધ્યસ્થ બેંકો (Central Banks) હવે US ટ્રેઝરીથી દૂર જઈને સોનામાં મોટાપાયે રોકાણ કરી રહી છે. હાલમાં દર મહિને આશરે 60 ટન સોનાની ખરીદી થઈ રહી છે. આ ઉપરાંત, મધ્ય પૂર્વમાં ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચેનો તણાવ અને નબળો પડતો અમેરિકી ડોલર આ તેજીને વધુ બળ આપી રહ્યા છે.

શું સોનું $6,000 ના સ્તરે પહોંચશે?

બેંક ઓફ અમેરિકા અને Goldman Sachs જેવી મોટી સંસ્થાઓના મતે, સોનું આગામી વર્ષમાં $6,000 ની સપાટીને સ્પર્શી શકે છે. અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં અપેક્ષિત 150 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો સોના જેવી સંપત્તિને વધુ આકર્ષક બનાવશે. જોકે, નિષ્ણાતો સાવચેત પણ કરે છે કે, $5,360 પર મજબૂત અવરોધ છે, જે પાર કરવો જરૂરી છે.

ચાંદીની અછત અને વધતી માંગ

ચાંદીમાં ઉછાળો સોના કરતા પણ વધુ નાટકીય છે. આ માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), સોલાર એનર્જી અને ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) જવાબદાર છે. AI ડેટા સેન્ટર્સ અને સોલાર પેનલ્સમાં ચાંદીનો પુષ્કળ ઉપયોગ થાય છે. તેની સામે પુરવઠો મર્યાદિત હોવાથી ચાંદી $125 થી $136 સુધી પહોંચવાની પૂરી શક્યતા છે.

ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયોમાં મોટો ઘટાડો

સોના અને ચાંદીના ગુણોત્તરમાં આવેલો ઘટાડો દર્શાવે છે કે, અત્યારે ચાંદીની માંગ સોના કરતા વધુ ઝડપથી વધી રહી છે. એક વર્ષ પહેલા આ રેશિયો 120:1 હતો જે હવે ઘટીને 46:1 ની નજીક આવી ગયો છે. ઇતિહાસમાં જ્યારે પણ આ રેશિયો ઘટે છે, ત્યારે ચાંદીમાં મોટી તેજી જોવા મળે છે.

ભારતીય બજાર પર અસર

એક્સપર્ટ અજય કેડિયાના મતે, ભારતીય બજારમાં સોનું ₹1.86 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદી ₹4.30 લાખ પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, રોકાણકારોએ અત્યારે સાવધ રહેવું જોઈએ કારણ કે, આ ભાવે નવું રોકાણ જોખમી હોઈ શકે છે. જો બજારમાં કરેક્શન આવે તો સોનાને ₹1.30 લાખ અને ચાંદીને ₹2.25 લાખના સ્તરે સપોર્ટ મળી શકે છે.

નિષ્ણાતોની સલાહ: સાવચેતી જરૂરી

અત્યારે કોમોડિટીઝ માત્ર સંપત્તિ નથી પણ વ્યૂહાત્મક સાધનો બની ગયા છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ ભાવમાં ઘટાડાની રાહ જોવી જોઈએ અને જ્યારે બજાર મજબૂત હોય ત્યારે નફો બુક કરવાની શિસ્ત રાખવી જોઈએ.

ટેકનિકલ સ્થિતિ અને માર્કેટ એક્સપર્ટનું શું કહેવું છે?

ચોઇસ બ્રોકિંગના વિશ્લેષક અમીર મકડા જણાવે છે કે, ભૂ-રાજકીય જોખમો અને ટેરિફની ચિંતાને કારણે રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે ચાંદી તરફ વળ્યા છે. જોકે, ટેકનિકલ દ્રષ્ટિએ અત્યારે સાવધ રહેવાની જરૂર છે. RSI જેવા સૂચકાંકો દર્શાવે છે કે ચાંદી અત્યારે 'ઓવરબૉટ ઝોન' માં છે, જેનો અર્થ છે કે, ભાવમાં ગમે ત્યારે ટૂંકા ગાળાનો સુધારો અથવા સ્થિરતા આવી શકે છે.

વધતી અસ્થિરતા અને એક્સચેન્જોના પગલાં

ચાંદીના ભાવમાં આવતી તોફાની તેજીને નિયંત્રિત કરવા માટે CME ગ્રુપે કોમેક્સ સિલ્વર ફ્યુચર્સ પર માર્જિન વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલું બજારમાં વધતી જતી અસ્થિરતા (Volatility) ને ડામવા માટે લેવામાં આવ્યું છે, જેથી રોકાણકારોના જોખમને મર્યાદિત કરી શકાય.

ઝવેરાત ઉદ્યોગ પર અસર અને નિકાસની સ્થિતિ

મોંઘી ચાંદીની અસર ભારતના રત્ન અને ઝવેરાત ક્ષેત્ર પર પણ જોવા મળી રહી છે. કામા જ્વેલરીના MD કોલિન શાહ ના મતે, વધતી કિંમતો વચ્ચે ભારત-યુરોપિયન યુનિયન મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) નિકાસકારો માટે આશાનું કિરણ સાબિત થઈ શકે છે. આ કરાર ઉદ્યોગને વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહેવામાં મદદરૂપ થશે.