શું છે ટેરિફ વોરનું મોટું કારણ? : SBI રિપોર્ટમાં થયો સૌથી મોટો ખુલાસો

SBI ફંડ્સ મેનેજમેન્ટ દ્વારા તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા એક અહેવાલમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ચાલી રહેલા ટેરિફ યુદ્ધના મૂળ ખુલ્લા પાડવામાં આવ્યા છે. આ ફક્ત બે દેશો વચ્ચેનો ઝઘડો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક વેપાર અસંતુલનની એક મોટી અને ઊંડી રીતે જોડાયેલી સમસ્યા છે, જે આગામી વર્ષોમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રને વ્યાપકપણે અસર કરી શકે છે.

અમેરિકા અને ચીન: અલગ અલગ વિચારસરણી ધરાવતી બે અર્થવ્યવસ્થા
રિપોર્ટ મુજબ અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વેપાર યુદ્ધનું મુખ્ય કારણ બંને દેશોના આર્થિક માળખામાં મોટો તફાવત છે. ચીન તેના દેશમાં ઉત્પાદન અને રોકાણ પર ભાર મૂકે છે, જ્યારે અમેરિકા વપરાશમાં મોખરે છે. આ તફાવત વૈશ્વિક વેપાર પ્રવાહમાં મોટો અસંતુલન બનાવે છે.

ચીન તેના GDP ના લગભગ 42% રોકાણમાં રોકાણ કરે છે અને માત્ર 40% ખર્ચ કરે છે. તેનાથી વિપરીત અમેરિકા ફક્ત 22% રોકાણ કરે છે પરંતુ 68% ખર્ચ કરે છે. આનું પરિણામ એ છે કે ચીનને વેપારમાં મોટો નફો મળી રહ્યો છે, જ્યારે અમેરિકાને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

ભારતની સ્થિતિ શું છે?
ભારતની સ્થિતિ આ બંને વચ્ચે છે. ભારત GDP ના 33% રોકાણ કરે છે અને 62% વપરાશ કરે છે. ભારતની વેપાર ખાધ લગભગ $275 બિલિયન છે, જ્યારે યુએસ ખાધ $1,202 બિલિયન છે અને ચીનની સરપ્લસ લગભગ $992 બિલિયન છે.

બચત અને દેવું: બે વિરોધાભાસી મોડેલ
SBI રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે યુએસનો બચત દર ફક્ત 18% છે, જ્યારે ચીનનો 43% છે અને ભારતનો 33% છે. એટલે કે, યુએસ જેટલી ઓછી બચત કરે છે, તેટલો વધુ ખર્ચ કરે છે. પરિણામ એ છે કે યુએસ પર $27.6 ટ્રિલિયનનું બાહ્ય દેવું છે, જ્યારે ચીનનું દેવું ફક્ત $2.4 ટ્રિલિયન છે અને ભારતનું ફક્ત $0.7 ટ્રિલિયન છે.

ટેરિફ લાદીને ઉકેલવાના પ્રયાસો
આ અસંતુલનનો સામનો કરવા માટે, યુએસ ટેરિફ (આયાત ડ્યુટી) જેવા પગલાં અપનાવી રહ્યું છે. ટેરિફ લાદવાનો હેતુ ચીનથી થતી આયાતને મોંઘી બનાવવા અને સ્થાનિક ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ ફક્ત એક કામચલાઉ વેપાર વિવાદ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં એક મોટો અને કાયમી પરિવર્તન છે. યુએસ વહીવટીતંત્ર, ખાસ કરીને ટ્રમ્પ સરકારે, ચીન પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઘણા પગલાં લીધા છે.