KP Oli Arrested: જનરલ-ઝેડ વિરોધ હિંસા બાદ નેપાળમાં મોટો રાજકીય વિકાસનેપાળના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી ગયા વર્ષે (સપ્ટેમ્બર 2025) થયેલા જનરલ-ઝેડ (Gen-Z) વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાનની હિંસા અને મૃત્યુના આરોપોને લઈને કરવામાં આવી છે. ભૂતપૂર્વ ગૃહમંત્રી રમેશ લેખક પણ કસ્ટડીમાં છે.
નવા વડા પ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ (બાલેન)ના શપથ ગ્રહણ થયા પછી તરત જ આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. સત્તા પરિવર્તન પછી નેપાળના રાજકારણમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. કાઠમંડુ વેલી પોલીસે જણાવ્યું કે બંનેની સવારે અટકાયત કરાઈ હતી અને આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે.
જનરલ-ઝેડ વિરોધ શું હતો?
ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અને સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધના વિરોધમાં યુવાનો (મુખ્યત્વે Gen-Z વિદ્યાર્થીઓ) દ્વારા મોટા પાયે પ્રદર્શનો થયા હતા. આ વિરોધ અચાનક હિંસક બન્યા હતા. પોલીસ ફાયરિંગમાં અને ત્યારબાદની અરાજકતામાં કુલ 70થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા, જેમાં પ્રદર્શનકારીઓ, પોલીસ અને અન્ય લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટનાઓએ ઓલી સરકારનું પતન કરાવ્યું હતું.
તપાસ પંચના અહેવાલમાં શું આવ્યું?
તપાસ પંચે તે સમયના ઉચ્ચ અધિકારીઓની બેદરકારી અને પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત ન કરી શકવાની જવાબદારી નક્કી કરી હતી. પંચે કેપી શર્મા ઓલી, રમેશ લેખક અને તત્કાલીન પોલીસ મહાનિરીક્ષક ચંદ્ર કુબેર ખાપુંગ સહિત અન્ય અધિકારીઓ સામે કાનૂની કાર્યવાહીની ભલામણ કરી હતી. અહેવાલમાં મહત્તમ ૧૦ વર્ષની જેલ સજાની પણ વાત કરવામાં આવી હતી. નવી સરકારે આ ભલામણોને અમલમાં મૂકવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સરકારનું વલણ અને ઓલીની પ્રતિક્રિયા
નવા ગૃહમંત્રી સુદાન ગુરુંગએ કહ્યું કે “વચન એ વચન છે અને કોઈ કાયદાથી ઉપર નથી.” સરકારનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી બદલો લેવા માટે નહીં, પરંતુ ન્યાય અને કાયદાના શાસન માટે છે. તેમણે આને દેશને નવી દિશા આપવાના પ્રયાસ તરીકે વર્ણવ્યું છે.બીજી તરફ, કેપી ઓલી અને તેમના સમર્થકોએ ધરપકડને રાજકીય બદલો ગણાવી છે. ઓલીએ કાનૂની લડાઈ લડવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. તેમના પાર્ટીના કેટલાક સમર્થકો કહે છે કે ઓલી સ્વેચ્છાએ તપાસમાં સહકાર આપવા ગયા હતા, જેને સરકારે ધરપકડ તરીકે રજૂ કરી છે.
આગળ શું?
તપાસ પંચે અન્ય અધિકારીઓ સામે પણ કાર્યવાહીની ભલામણ કરી છે, તેથી આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડ થઈ શકે છે. આ કેસ નેપાળની રાજકીય અને ન્યાયિક વ્યવસ્થા માટે મોટી કસોટી બની ગયો છે. આ ઘટના નેપાળમાં Gen-Z આંદોલનના પરિણામોને લઈને ચાલતા ન્યાય અને જવાબદારીના મુદ્દાને વધુ તીવ્ર બનાવે છે. વિકાસ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
