વડોદરા મહાનગરપાલિકાના વહીવટી તંત્રની ત્રણ દાયકાથી વધુ જૂની ભૂલ હવે પાલિકાની તિજોરી માટે મોટા આર્થિક બોજમાં પરિવર્તિત થઈ છે. વર્ષો સુધી ચાલેલી કાનૂની લડત બાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદાને આધારે હવે મહાનગરપાલિકાએ સુપરવાઈઝર અને ફિલ્ડ આસિસ્ટન્ટ કક્ષાના 70થી વધુ કર્મચારીઓને અંદાજે રૂ. 9થી 10 કરોડ જેટલી એરિયર્સ અને પગાર તફાવતની રકમ ચૂકવવાની રહેશે. આ સમગ્ર મામલો માત્ર કર્મચારીઓના હક્ક સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વહીવટી નિર્ણયોમાં થયેલી અસંગતતા અને સમયસર અમલ ન થવાના ગંભીર પરિણામો પણ ઉજાગર કરે છે.
મળતી માહિતી મુજબ, વર્ષ 1995-96 દરમિયાન પાલિકામાં ચોથા વર્ગના વિવિધ કર્મચારીઓના પગાર ધોરણ અંગે વિવાદ ઊભો થયો હતો. તે સમયે મજૂર, કડિયા, ઓપરેટર, સુપરવાઈઝર અને ફિલ્ડ આસિસ્ટન્ટ સહિતના કર્મચારીઓ માટે સમાન પ્રકારની કામગીરી હોવા છતાં પગાર ધોરણમાં તફાવત અંગે રજૂઆતો થઈ હતી.
અમદાવાદમાં વરસાદી પાણી બચાવવા મેગા પ્લાન!: 41 તળાવો ઇન્ટરલિંક, હવે નહીં વેડફાય લાખો ક્યુબિક ફૂટ પાણી
1996માં કમિશનરે આપ્યો હતો સુધારેલા પગાર ધોરણનો આદેશ
આ વિવાદને ધ્યાનમાં રાખીને તા. 30 નવેમ્બર, 1996ના રોજ તત્કાલીન મ્યુનિસિપલ કમિશનર આર. એન. દાસે મહત્વપૂર્ણ હુકમ જાહેર કર્યો હતો. આ હુકમ મુજબ મૂળ રૂ. 800-1150ના પગાર ધોરણને સુધારીને રૂ. 950-1400 કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
જોકે આ નિર્ણયનો અમલ તમામ કર્મચારીઓ માટે સમાન રીતે થયો નહોતો. પાલિકા તંત્રએ કડિયા, મજૂર અને ઓપરેટર જેવી શ્રેણીના કર્મચારીઓને સુધારેલું પગાર ધોરણ આપી દીધું, પરંતુ સુપરવાઈઝર અને ફિલ્ડ આસિસ્ટન્ટોને આ લાભથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા. પરિણામે સમાન હક્ક હોવા છતાં બે કર્મચારી વર્ગ વચ્ચે પગારમાં અસમાનતા સર્જાઈ હતી.
2012માં શરૂ થઈ કાનૂની લડત
આ નિર્ણય સામે વર્ષો સુધી કર્મચારીઓ દ્વારા રજૂઆતો કરવામાં આવી હતી. અંતે વર્ષ 2012માં વડોદરા નોકર મંડળના માધ્યમથી 70થી વધુ સુપરવાઈઝર અને ફિલ્ડ આસિસ્ટન્ટ કર્મચારીઓએ કાનૂની માર્ગ અપનાવ્યો. પ્રથમ લેબર કોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ મામલો ગુજરાત હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો.
હાઈકોર્ટે કર્મચારીઓની દલીલોને માન્ય રાખી તેમના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. જોકે મહાનગરપાલિકાએ આ નિર્ણયને પડકારતા રિવિઝન બેન્ચમાં અરજી દાખલ કરી હતી. લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ એપ્રિલ 2026માં હાઈકોર્ટે પાલિકાની અરજી ફગાવી દીધી અને વર્ષ 1996ના સુધારેલા પગાર ધોરણનો લાભ સંબંધિત કર્મચારીઓને આપવાનો અંતિમ આદેશ કર્યો.
ભારે વરસાદ વચ્ચે કામરેજમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી તેજ: આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાના માર્ગદર્શન હેઠળ અસરગ્રસ્તોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડાયા
હવે ચૂકવાશે ત્રણ દાયકાનો પગાર તફાવત
હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ વર્તમાન મ્યુનિસિપલ કમિશનર અરુણ બાબુએ સંબંધિત વિભાગોને કર્મચારીઓને બાકી રહેલો પગાર તફાવત ચૂકવવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ મુજબ વર્ષ 1996થી 2010 સુધીના ઇન્ક્રીમેન્ટ તેમજ વર્ષ 2010થી 2026 સુધીના પગાર તફાવતની ગણતરી કરીને સંબંધિત કર્મચારીઓને ચૂકવણી કરવામાં આવશે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ સમગ્ર ચુકવણીનો કુલ બોજ અંદાજે રૂ. 9થી 10 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. તેમાં વર્ષો સુધીના પગાર તફાવત, ઇન્ક્રીમેન્ટ અને અન્ય નાણાકીય લાભોનો સમાવેશ થાય છે.
વહીવટી બેદરકારીથી વધ્યો નાણાકીય બોજ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે જો પાલિકા તંત્રએ વર્ષ 1996માં જ કમિશનરના આદેશનો યોગ્ય અમલ કર્યો હોત તો આટલો મોટો આર્થિક બોજ ઊભો ન થયો હોત. કર્મચારીઓને સમયસર યોગ્ય પગાર ધોરણ મળ્યું હોત તો તેમની સેવા શરતો પણ તે મુજબ અમલમાં આવી શકી હોત.
રસ્તા પર વહી ગઈ તેલની નદી!: મહેસાણાના કડીમાં ખાદ્યતેલનું ટેન્કર પલટી ખાધું, રસ્તા પર વહેતા તેલ માટે ડબ્બા લઈને દોડી આવી ભીડ
માહિતી અનુસાર, યોગ્ય પગાર ધોરણના અમલના અભાવે કેટલાક કર્મચારીઓને 58 વર્ષની વયે નિવૃત્ત કરવાને બદલે 60 વર્ષની વય સુધી સેવા આપવી પડી. તેના પરિણામે પાલિકાને વધારાના બે વર્ષનો પગાર ઉપરાંત લાંબા ગાળાના પગાર તફાવતની ચૂકવણી પણ કરવી પડી રહી છે. આ ઘટના વહીવટી નિર્ણયોના સમયસર અમલનું મહત્વ અને તેમાં થતી બેદરકારીના લાંબા ગાળાના આર્થિક પરિણામોનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ બની છે.
હવે હાઈકોર્ટના અંતિમ નિર્ણય બાદ પાલિકા તંત્ર સામે એક તરફ કરોડો રૂપિયાની ચૂકવણી કરવાની જવાબદારી ઊભી થઈ છે, તો બીજી તરફ ભવિષ્યમાં આવા વહીવટી વિવાદો ટાળવા માટે નીતિગત અને પ્રશાસનિક સુધારાઓની જરૂરિયાત પણ વધુ સ્પષ્ટ બની છે.
