આગામી 4 વર્ષમાં 40 લાખ લોકોના થશે મોત? : અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયથી HIV થશે બેકાબૂ!

નવી દવાઓના કારણે દુનિયા એઇડ્સ સામેની લડાઈમાં વિજયની નજીક જણાતી હતી, ત્યારે અમેરિકાના અચાનક નિર્ણયથી બધી આશાઓ પર પાણી ફરી ગયું છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી અમેરિકાએ HIV કાર્યક્રમો માટે આપવામાં આવતી આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય બંધ કરી દીધી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંગઠન UNAIDSએ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકાના આ ભંડોળની ભરપાઈ કરવામાં નહીં આવે તો 2029 સુધીમાં એટલે કે આગામી 4 વર્ષમાં 40 લાખ લોકો મૃત્યુ પામી શકે છે અને ચેપના 60 લાખથી વધુ નવા કેસ નોંધાઈ શકે છે.

20 વર્ષ જૂની યોજના જે અચાનક પડી ભાગી!
2003માં તત્કાલીન યુએસ રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ બુશે PEPFAR કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો. આ HIV સામે વિશ્વનો સૌથી મોટો વિદેશી સહાય કાર્યક્રમ હતો. તેણે અત્યાર સુધીમાં 8 કરોડથી વધુ લોકોનું પરીક્ષણ કર્યું છે અને 2 કરોડથી વધુ લોકોને મફત સારવાર પૂરી પાડી છે. એકલા નાઇજીરીયાની વાત કરીએ તો ત્યાં HIV દવાઓ માટેના બજેટનો 99.9% PEPFAR દ્વારા મળતો હતો. પરંતુ જાન્યુઆરી 2025માં યુએસએ અચાનક વિદેશી સહાય બંધ કરી દીધી, જેના કારણે ક્લિનિક્સ બંધ થઈ ગયા, સપ્લાય ચેઇન બંધ થઈ ગઈ અને હજારો કર્મચારીઓએ તેમની નોકરી ગુમાવી દીધી.

એક નિર્ણયથી આરોગ્ય વ્યવસ્થા માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ?
UNAIDS રિપોર્ટ કહે છે કે આ નિર્ણયને કારણે, ઘણા દેશોમાં HIV સામે ચાલી રહેલા કાર્યક્રમો બંધ થઈ ગયા છે. પરીક્ષણની ગતિ ધીમી પડી ગઈ છે. જાગૃતિ અભિયાનો સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે અને ઘણી સમુદાય-આધારિત સંસ્થાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગઈ છે. જેનાથી માત્ર દર્દીઓના જીવન જોખમમાં મુકાયા નથી, પરંતુ WHO અને અન્ય એજન્સીઓએ પણ આખી સિસ્ટમ ફરીથી ગોઠવવી પડશે.અમેરિકાએ માત્ર દવાઓ અને સુવિધાઓ માટે ભંડોળ પૂરું પાડ્યું જ નહીં, પરંતુ તે આફ્રિકન દેશોમાં HIV સંબંધિત ડેટા એકત્રિત કરવામાં પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું હતું. હવે જ્યારે આ ભંડોળ બંધ થઈ ગયું છે, ત્યારે હોસ્પિટલો અને સરકારી એજન્સીઓ પાસે ન તો દર્દીઓનો ડેટા છે અને ન તો ભવિષ્યની વ્યૂહરચના ઘડવાના સાધનો.