અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવારે (30 જુલાઈ) ભારત પર 25 ટકા ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી હતી, જે 1 ઓગસ્ટથી લાગુ થવાની હતી. જોકે, છેલ્લી ઘડીએ નિર્ણયમાં ફેરફાર કરીને, હવે આ ટેરિફ 7 ઓગસ્ટ, 2025થી અમલમાં આવશે, તેવી જાહેરાત વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા કરવામાં આવી છે. આ સાથે ભારત સહિત 70થી વધુ દેશોને ટેરિફ અમલ માટે એક અઠવાડિયાની મુલતવી મળેલી છે.
ટ્રમ્પે માત્ર ભારત જ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાન પર 19%, બાંગ્લાદેશ પર 20% અને અફઘાનિસ્તાન પર 15% ટેરિફ લાગુ કરવાની ઘોષણા કરી છે. ટ્રમ્પના મતે, આ નિર્ણયથી અમેરિકા પોતાનું આર્થિક મજબૂતી અને વેપાર સંતુલન સાધી શકે છે.
ટેરિફનું દબાણ – ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો પર અસર
અમેરિકા દ્વારા ટેરિફ લાદવાનું મુખ્ય કારણ ભારત પર વાણિજ્યક દબાણ વધારવાનું છે. બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી વ્યાપાર કરાર અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે, પરંતુ એ હજી સુધી અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યો નથી.
મૂખ્ય વિવાદના મુદ્દા:
કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્ર : અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ભારત આ ક્ષેત્રોમાં વેપાર માટે દરવાજા ખોલે.
ભારતના ઇનકારનું કારણ : અમેરિકાનું દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો ભારતમાં આવરણ મેળવવામાં અવરોધ છે, કારણ કે અમેરિકામાં માસાહારી ચરબીયુક્ત ચારો પાળતુ પશુઓને આપવામાં આવે છે – જે બાબત ભારતીય ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક સંવેદનશીલતા સામે છે.
નિશા બિસ્વાલ, જે દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયાઈ બાબતોના સહાયક વિદેશ પ્રધાન રહી ચુકી છે, તેઓનું કહેવું છે કે અમેરિકાનું ટેરિફ લાદવાનું પગલું એક પ્રકારની "વ્યૂહાત્મક ગેમ" છે, જે ભારત સાથે વધુ સારો કરાર પ્રાપ્ત કરવા માટેનો પ્રયાસ છે.
આગામી દિવસો માટે મહત્વની બાબતો:
જો 7 ઓગસ્ટ સુધી ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ વ્યવસાયિક સમજૂતી નહીં થાય, તો નવો ટેરિફ લાગુ થઈ જશે.
ભારત હવે પોતાની શરતો પર ભાર આપી રહ્યું છે અને સંતુલિત વેપાર કરાર ઇચ્છે છે, જે દેશની આંતરિક નીતિઓ અને નાગરિકોની ભાવનાઓને અનુરૂપ હોય.
આ તણાવભર્યા વેપાર સંબંધો વચ્ચે હવે તમામ દ્રષ્ટિઓ 7 ઓગસ્ટ તરફ ટકેલી છે – જ્યાંથી નવો ફેરવટ આવી શકે છે.
