US News: યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ક્યુબા વિરુદ્ધ સંભવિત સૈન્ય અને કડક નીતિગત કાર્યવાહીના સંકેતો આપ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક રાજકીય વર્તુળોમાં એક નવી ચર્ચા અને ચિંતાનો માહોલ ઊભો થયો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા તાજેતરમાં ક્યુબા સામે લેવામાં આવેલા આકરા આર્થિક પગલાં અને આપેલા નિવેદનો બાદ આ ક્ષેત્રમાં ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે.
તેલ નાકાબંધી અને આર્થિક દબાણ
આ વર્ષની શરૂઆતથી જ અમેરિકાએ ક્યુબા તરફ જતા તેલના ટેન્કરો પર કડક નાકાબંધી લાદી દીધી છે. ક્યુબાને ઇંધણ સપ્લાય કરતા વેનેઝુએલા અને મેક્સિકો જેવા દેશો પર પણ યુએસ દ્વારા ભારે આર્થિક દબાણ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ કડક નાકાબંધીના કારણે ક્યુબામાં અત્યારે ભયંકર ઉર્જા સંકટ (Fuel Crisis) ઊભું થયું છે, જેના કારણે ત્યાં કલાકો સુધી વીજળી ગુલ રહે છે અને સામાન્ય જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે. વધુમાં, યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો દ્વારા ક્યુબાની સરકારી તેલ કંપની 'યુનિયન ક્યુબા-પેટ્રોલિયો' પર પણ કડક પ્રતિબંધો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
Yoga Day 2026; મહર્ષિ પતંજલિને કેમ કહેવાય છે યોગના જનક? : જાણો તેમના મહત્વપૂર્ણ અને મહાન યોગદાન વિશે સંપૂર્ણ માહિતી
સૈન્ય કાર્યવાહીની આશંકા અને વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા
રાજકીય વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ક્યુબામાં સત્તા પરિવર્તન (Regime Change) લાવવા માટે તમામ હથકંડા અપનાવી રહ્યું છે. યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે તાજેતરમાં જ ક્યુબામાં આવેલા યુએસ મિલિટરી બેઝ 'ગ્વાન્ટાનામો બે' (Guantanamo Bay) ની મુલાકાત લીધી હતી અને સૈન્યને કોઈપણ પરિસ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવા જણાવ્યું હતું. નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે ટ્રમ્પ ક્યુબામાં રહેલા સૈન્ય ડ્રોનના જથ્થાને નિશાન બનાવીને મર્યાદિત હવાઈ હુમલા અથવા કોઈ સૈન્ય ઓપરેશનનો આદેશ આપી શકે છે. જોકે, કેટલાક વિશ્લેષકો તેને 'માનવતાવાદી હસ્તક્ષેપ' (Humanitarian Invasion) નું નામ આપીને આર્થિક સહાય સાથે સૈનિકો મોકલવાની યોજના તરીકે પણ જોઈ રહ્યા છે.
ક્યુબામાં ગભરાટ અને આર્થિક સુધારાની જાહેરાત
અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ અને લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકીઓ વચ્ચે, ક્યુબાના રાષ્ટ્રપતિ મિગુએલ ડિયાઝ-કેનેલે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને બચાવવા માટે તાત્કાલિક ધોરણે મોટા આર્થિક સુધારાઓની જાહેરાત કરી છે. ક્યુબાની સંસદે ખાનગી બેંકોને મંજૂરી આપવા, રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર ખોલવા અને સરકારી કંપનીઓમાં ખાનગી તથા વિદેશી રોકાણકારોને હિસ્સો વેચવા જેવા ઐતિહાસિક નિર્ણયો લીધા છે. ૧૯૬૦ની ક્રાંતિ પછી ક્યુબાના સામ્યવાદી મોડેલમાં આ સૌથી મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે.
જોરદાર ધડાકો, ધુમાડો અને ચીસો... : લંડન નજીક બે ટ્રેનો વચ્ચે ભીષણ ટક્કર, ડ્રાઈવરનું મોત; 89 જેટલા લોકો ઘાયલ
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટનું વલણ
બીજી તરફ, અમેરિકાએ ક્યુબાના આ આર્થિક સુધારાઓને માત્ર એક 'દેખાડો' ગણાવ્યો છે. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું છે કે આ ક્યુબાની સરમુખત્યારશાહીની જૂની ચાલ છે, જ્યાં દબાણ હેઠળ સુધારાની વાતો કરવામાં આવે છે પરંતુ સત્તા પર સંકટ આવતા જ તેને પાછી ખેંચી લેવાય છે. જ્યાં સુધી ક્યુબામાં રાજકીય કેદીઓને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને લોકશાહી સ્થાપિત નહીં થાય ત્યાં સુધી અમેરિકા પોતાનું દબાણ ચાલુ રાખશે.
ટ્રમ્પના આ આકરા સંકેતોએ માત્ર કેરેબિયન ક્ષેત્રમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. રશિયા અને ચીન જેવા દેશો પણ આ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો અમેરિકા ક્યુબા વિરુદ્ધ કોઈ પણ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહી કરે છે, તો તે ૨૧મી સદીના વૈશ્વિક રાજકારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો માટે એક મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
