Home National Trishna Mission India France Isro Cnes Satellite Gujarati

શું છે ‘તૃષ્ણા મિશન’ જે ભારત અને ફ્રાન્સ મળીને કરશે લોન્ચ : PM મોદીએ પેરિસમાં કરી હતી જાહેરાત

What is Trishna Mission
Published by: OBS Bureau
Last Updated: Jun 19, 2026, 03:01 PM IST

What is Trishna Mission: દુનિયાભરમાં ઘેરાતા જળ સંકટ અને ઝડપથી બદલાતા હવામાન વચ્ચે ભારત અને ફ્રાન્સ મળીને એક એવો ચમત્કાર કરવા જઈ રહ્યા છે, જે આપણી ખેતી અને પાણીની સુરક્ષાનું સમગ્ર ચિત્ર બદલી નાખશે. બંને દેશોની સ્પેસ એજન્સીઓ—ભારતની ઈસરો (ISRO) અને ફ્રાન્સની સીએનઈએસ (CNES)—મળીને ‘તૃષ્ણા’ (TRISHNA) નામનું એક અત્યંત આધુનિક સેટેલાઇટ મિશન તૈયાર કરી રહી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પેરિસ મુલાકાત દરમિયાન ફ્રાન્સ સાથે મળીને આ મિશનને સફળ બનાવવાની મોટી જાહેરાત કરી હતી. આ સેટેલાઇટ અંતરિક્ષમાંથી આપણી પૃથ્વીના તાપમાન અને પાણીના સ્ત્રોતોની પળેપળની અને બિલકુલ સચોટ માહિતી આપશે.

શું છે તૃષ્ણા મિશન અને તેનું પૂરું નામ?

‘તૃષ્ણા’નું પૂરું નામ Thermal Infrared Imaging Satellite for High-resolution Natural Resource Assessment છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ એક એવો ઉપગ્રહ છે જે અંતરિક્ષમાંથી પૃથ્વીના કુદરતી સંસાધનો અને ગરમીનો બિલકુલ સચોટ નકશો તૈયાર કરશે. આ સેટેલાઇટને પૃથ્વીથી લગભગ 761 કિલોમીટર ઉપર અંતરિક્ષની કક્ષામાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે અને તેને 5 વર્ષ સુધી કામ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે.

આ સેટેલાઇટમાં બે અત્યંત ખાસ અને આધુનિક મશીનો (પેલોડ) લગાવવામાં આવ્યા છે. આમાંથી એક મુખ્ય મશીન ફ્રાન્સે બનાવ્યું છે, જે થર્મલ ઇન્ફ્રારેડ ટેકનોલોજીથી પૃથ્વીની સપાટીના તાપમાનને માપશે. જ્યારે બીજું મશીન આપણા દેશની ઈસરોએ બનાવ્યું છે, જે પૃથ્વી પર આવતા સૂર્યના કિરણો અને ઉર્જાના સંતુલનનો હિસાબ રાખશે.

ખેડૂતો અને સામાન્ય જનતાને શું ફાયદો થશે?

દુષ્કાળની અગાઉથી જ મળી જશે ચેતવણી: આ સેટેલાઇટ અંતરિક્ષમાંથી એ વાતની બારીકાઈથી તપાસ કરશે કે વૃક્ષો-છોડ અને માટીમાંથી કેટલું પાણી વરાળ બનીને ઉડી રહ્યું છે. આનાથી કોઈપણ વિસ્તારમાં દુષ્કાળ પડવા અથવા પાણીની ભારે અછત સર્જાવાના ઘણા સમય પહેલા જ વૈજ્ઞાનિકોને ખબર પડી જશે.

પાકની સુરક્ષા અને પાણીની બચત: આની મદદથી કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોને એ ચોક્કસ ડેટા મળશે કે કયા વિસ્તારમાં પાકને કેટલા પાણીની જરૂર છે. ખેડૂત ભાઈઓ આ માહિતીના આધારે જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય સમયે સિંચાઈ કરી શકશે, જેનાથી પાણીનો બગાડ અટકશે અને પાકનું ઉત્પાદન પણ વધશે.

શહેરોની ભયંકર ગરમી પર નજર: આજકાલ મોટા શહેરોમાં કોંક્રિટના મકાનો અને રસ્તાઓને કારણે તાપમાન અચાનક ખૂબ વધી જાય છે, જેને ‘અર્બન હીટ આઇલેન્ડ’ કહેવામાં આવે છે. આ સેટેલાઇટ આવા ગરમ વિસ્તારોની ઓળખ કરશે, જેથી શહેરોમાં હીટવેવ (લૂ)નો સામનો કરવા માટે વધુ સારા પ્રબંધ કરી શકાશે.

પ્રદૂષણ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન: આના દ્વારા નદીઓ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પાણીની ગુણવત્તા અને પ્રદૂષણને સરળતાથી ટ્રેક કરી શકાશે. સાથે જ, તે જમીનની અંદર લાગતી આગ અને જ્વાળામુખી જેવી થર્મલ વિસંગતતાઓનો પણ તરત જ ખ્યાલ મેળવી લેશે.

joinWhatsapp ચેનલ સાથે જોડાઓ
joinJoin Now