રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલને બિલો પર નિર્ણય લેવા માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરવાના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ સામે કેન્દ્ર સરકારે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. આ વર્ષે એપ્રિલમાં, બે ન્યાયાધીશોની બેન્ચે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિએ બિલો પર નિશ્ચિત સમય મર્યાદામાં નિર્ણય લેવો જોઈએ. બેન્ચે કહ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ બિલ પર નિર્ણય લેવા માટે ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય ન લેવો જોઈએ અને રાજ્યપાલોએ એક મહિનાથી વધુ સમય ન લેવો જોઈએ. જો આવું ન કરવામાં આવે તો કોર્ટ હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. તે જ સમયે કેન્દ્ર કહે છે કે જો સુપ્રીમ કોર્ટ આ રીતે હસ્તક્ષેપ કરે છે, તો બંધારણીય અરાજકતા ઊભી થશે.
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટમાં શું જવાબ આપ્યો?
સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં લેખિત જવાબ આપ્યો છે કે આવી સમય મર્યાદા નક્કી કરવાથી બંધારણીય કટોકટી સર્જાશે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટમાં જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે કલમ 142 હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટને આપવામાં આવેલી વિશેષ સત્તાઓમાં પણ બંધારણમાં સુધારો કરવાનો અથવા કાયદા ઘડનારાઓને હટાવવાના ઈરાદાથી પગલાં લેવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો નથી. મહેતાએ કહ્યું કે ''રાજ્યપાલ જેવા પદનું ગૌરવ આ રીતે ઓછું કરી શકાય નહીં''.
''રાષ્ટ્રપતિનું પદ લોકશાહી વ્યવસ્થાનું સર્વોચ્ચ પદ છે''
તેમણે કહ્યું કે, ''રાજ્યપાલ કે રાષ્ટ્રપતિનું પદ લોકશાહી વ્યવસ્થાનું સર્વોચ્ચ પદ છે. જો કોઈ પણ પ્રકારની સમસ્યા હોય તો તેને રાજકીય અને બંધારણીય રીતે ઉકેલવામાં આવશે. જેમાં ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ યોગ્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે કલમ 200 હેઠળ રાજ્યપાલને બિલોને મંજૂરી આપવાનો અથવા રાષ્ટ્રપતિને મોકલવાનો અધિકાર છે. તમિલનાડુ વિશે સુનાવણી કર્યા પછી, સુપ્રીમ કોર્ટે 08 એપ્રિલે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો અને કહ્યું કે રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિએ પણ બિલને મંજૂરી આપવા માટે સમય મર્યાદાનું પાલન કરવું જોઈએ. આ પછી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિ સંદર્ભ મોકલવામાં આવ્યો, જેના પર તમામ પક્ષોએ 12 ઓગસ્ટ સુધીમાં લેખિત જવાબો આપવાના હતા. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ બંધારણની કલમ 143 (1) હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ સંદર્ભ મોકલ્યો હતો અને સુપ્રીમ કોર્ટને કુલ 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા''.
19 ઓગસ્ટે આ કેસની સુનાવણી કરશે
હવે સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેન્ચ 19 ઓગસ્ટે આ કેસની સુનાવણી કરશે, જેમાં CJI બીઆર ગવઈ પણ સામેલ હશે. કોર્ટનું કહેવું છે કે બંને પક્ષોને દલીલો માટે ચાર દિવસનો સમય આપવામાં આવશે અને સુનાવણી 10 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે. સુનાવણીની સુવિધા માટે, સુપ્રીમ કોર્ટે બંને માટે નોડલ વકીલની નિમણૂક કરી છે. કપિલ સિબ્બલ વતી મીશા રોહતગી નોડલ વકીલ રહેશે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા વતી અમન મહેતા નોડલ વકીલ રહેશે. જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને જસ્ટિસ આર મહાદેવનની બેન્ચે કહ્યું હતું કે, રાજ્યપાલને વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલોને અનિશ્ચિત સમય માટે રોકવાનો અધિકાર નથી. બેન્ચે કહ્યું હતું કે જો રાજ્યપાલ ઇચ્છે તો તેઓ બિલને પુનર્વિચારણા માટે ગૃહમાં મોકલી શકે છે. ગૃહ દ્વારા ફરીથી પસાર થયા પછી બિલને રોકવાનો કોઈ વિકલ્પ નથી. રાષ્ટ્રપતિને મોકલવાના નામે તેને રોકી શકાય નહીં.
