તહેવારોમાં મોંઘી એર ટિકિટ પર લાગશે લગામ! : એરફેર નિયમન માટે સુપ્રીમ કોર્ટનું કેન્દ્ર સરકારને અલ્ટીમેટમ

Air Fare Rules: દેશમાં તહેવારો, ધાર્મિક મેળાઓ, રજાના દિવસો અથવા કોઈ મોટા જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન હવાઈ મુસાફરી કરનાર લાખો લોકોને વર્ષોથી એક જ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડે છે—એર ટિકિટના ભાવમાં અચાનક થતો જંગી વધારો. સામાન્ય દિવસોમાં જે ટિકિટ થોડા હજાર રૂપિયામાં મળતી હોય છે, તે જ ટિકિટ તહેવાર અથવા વિશેષ પ્રસંગ દરમિયાન અનેકગણી મોંઘી થઈ જાય છે. મુસાફરોની આ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ફરિયાદ હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુધી પહોંચી છે અને સુપ્રીમ કોર્ટે આ મુદ્દે ગંભીર વલણ અપનાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને હવાઈ ભાડાના નિયમન માટે તૈયાર કરાયેલા નિયમોની નકલ બે અઠવાડિયામાં સીલબંધ કવરમાં કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. સરકાર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે હવાઈ ભાડાને નિયંત્રિત કરવા માટેનો નવો નિયમનકારી માળખો (Regulatory Framework) તૈયાર થઈ ગયો છે અને તેને આગામી 30 દિવસમાં સંસદ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિયમો સંસદમાં રજૂ થયા હોય કે ન થયા હોય, તેની નકલ નિયત સમયમર્યાદામાં કોર્ટને સોંપવી પડશે.

મુસાફરોના હિત માટે સુપ્રીમ કોર્ટની કડક ટિપ્પણી

જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચ સમક્ષ આ મામલે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે એરલાઈન્સ કંપનીઓ ઘણી વખત માંગ વધે ત્યારે મનફાવે તેમ ટિકિટના ભાવ વધારી દે છે, જેના કારણે સામાન્ય મુસાફરોને ભારે આર્થિક બોજ સહન કરવો પડે છે. ખાસ કરીને તહેવારો, વેકેશન અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો દરમિયાન ભાડામાં થતો વધારો કોઈ સ્પષ્ટ નિયમ વિના કરવામાં આવતો હોવાના આક્ષેપો પણ કરવામાં આવ્યા હતા. સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટને જણાવ્યું કે આ મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને નવા નિયમો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે અને ટૂંક સમયમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. તેના જવાબમાં સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને બે અઠવાડિયાની અંદર તે નિયમોની નકલ સીલબંધ કવરમાં રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. હવે આ સમગ્ર મામલે આગામી સુનાવણી 3 ઓગસ્ટે થશે.

અરજીમાં શું માંગ કરવામાં આવી છે?

અરજીમાં કેન્દ્ર સરકાર અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA)ને હવાઈ ભાડા નક્કી કરવા માટે સ્પષ્ટ અને કડક નિયમો બનાવવાનો આદેશ આપવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજીકર્તાઓનું કહેવું છે કે એરલાઈન્સ દ્વારા મનફાવે તેવા ભાડા વસૂલવા પર નિયંત્રણ લાવવા માટે કાનૂની માળખું હોવું જરૂરી છે. અરજીમાં વધુમાં એવી પણ માંગ કરવામાં આવી છે કે વધારાના બેગેજ ચાર્જ, સીટ પસંદગી જેવી સહાયક સેવાઓના ચાર્જને પણ નિયમિત કરવામાં આવે. ઉપરાંત, ટિકિટ કેન્સલેશન અને રિફંડ માટે તમામ એરલાઈન્સમાં એકસરખા નિયમો લાગુ કરવામાં આવે જેથી મુસાફરોને અલગ-અલગ કંપનીઓની અલગ નીતિઓના કારણે નુકસાન ન ભોગવવું પડે. ગ્રાહકોના હિતોની સુરક્ષા માટે સ્વતંત્ર એવિએશન રેગ્યુલેટરની રચનાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: રામ મંદિર ટ્રસ્ટે બહાર પાડી CEOની ભરતી : ઉંમરથી લઈને લાયકાત સુધી જાણો તમામ વિગતો

કુંભ મેળા દરમિયાન વધેલા ભાડા પર કોર્ટે વ્યક્ત કરી હતી નારાજગી

આ કેસની અગાઉ 21 જાન્યુઆરીએ થયેલી સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે ખાસ કરીને કુંભ મેળા દરમિયાન એર ટિકિટના ભાવમાં થયેલા ભારે વધારાને લઈને ગંભીર ટિપ્પણીઓ કરી હતી. જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાએ કહ્યું હતું કે કુંભ મેળા દરમિયાન મુસાફરોનું જે રીતે આર્થિક શોષણ થયું તે ચિંતાજનક છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથે પણ નોંધ્યું હતું કે, માત્ર કુંભ મેળો જ નહીં પરંતુ લગભગ દરેક મોટા તહેવાર અને જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન આવી સ્થિતિ જોવા મળે છે. કોર્ટે પ્રયાગરાજ અને જોધપુર જેવા શહેરોના હવાઈ ભાડાના ઉદાહરણો આપતાં જણાવ્યું હતું કે કેટલીકવાર સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ ટિકિટના ભાવ લગભગ ત્રણ ગણા સુધી વધી જાય છે.

નવા નિયમોથી મુસાફરોને શું મળશે ફાયદો?

જો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તૈયાર કરાયેલા નિયમો અમલમાં આવશે તો દેશના કરોડો હવાઈ મુસાફરોને સીધો લાભ મળી શકે છે. સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે એરલાઈન્સ કંપનીઓ માંગ વધે ત્યારે મનફાવે તેમ ભાડામાં વધારો કરી શકશે નહીં. આ ઉપરાંત કેન્સલેશન અને રિફંડની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનશે. વધારાના બેગેજ ચાર્જ અને અન્ય સર્વિસ ફી માટે પણ સ્પષ્ટ નિયમો બનશે. મુસાફરોને પોતાની ફરિયાદો માટે વધુ અસરકારક વ્યવસ્થા મળી શકે છે અને ગ્રાહકોના અધિકારોને વધુ મજબૂતી મળશે.

હવે આગળ શું થશે?

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ કેન્દ્ર સરકાર હવે બે અઠવાડિયામાં તૈયાર કરેલા નિયમોની નકલ સીલબંધ કવરમાં કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરશે. ત્યારબાદ 3 ઓગસ્ટે યોજાનારી આગામી સુનાવણીમાં કોર્ટ આ નિયમોની સમીક્ષા કરશે અને જરૂર જણાય તો વધુ સૂચનો અથવા નિર્દેશો આપી શકે છે. દેશમાં વધતી હવાઈ મુસાફરી અને એરલાઈન્સ વચ્ચે વધતી સ્પર્ધાના સમયમાં આ કેસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટના માર્ગદર્શન હેઠળ અસરકારક નિયમો અમલમાં આવશે તો ભવિષ્યમાં લાખો મુસાફરોને તહેવારો અને રજાના દિવસોમાં મોંઘી એર ટિકિટથી રાહત મળી શકે છે અને સમગ્ર હવાઈ મુસાફરી વ્યવસ્થામાં વધુ પારદર્શિતા આવવાની આશા છે.