નવી દિલ્હી: દેશમાં સતત કેટલાક મહિનાથી નિયંત્રણમાં રહેલી રિટેલ મોંઘવારી (CPI આધારિત ફુગાવો) જૂન 2026માં ફરી વધીને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના 4 ટકાના લક્ષ્યાંકને પાર પહોંચી છે. પાંચ મહિના બાદ પ્રથમ વખત રિટેલ ઈન્ફ્લેશન નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકથી ઉપર જતા સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ફરી એકવાર મોંઘવારીનો દબાણ વધ્યો છે. ભારત સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજા આંકડા મુજબ જૂન મહિનામાં ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત રિટેલ મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં થયેલી તેજી આ વધારાનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહી છે.
RBIના લક્ષ્યાંકથી ઉપર પહોંચ્યો ફુગાવો
ભારતીય રિઝર્વ બેંકનું મધ્યમ ગાળાનું રિટેલ ઈન્ફ્લેશનનું લક્ષ્યાંક 4 ટકા છે, જ્યારે 2 ટકા ઉપર-નીચેનો સહનશીલતા બેન્ડ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. જૂન મહિનાના આંકડાઓમાં રિટેલ મોંઘવારી 4 ટકાની સપાટી વટાવતા મોંઘવારી ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ઈન્ફ્લેશન નિયંત્રણમાં રહેતાં વ્યાજદરમાં રાહતની અપેક્ષાઓ વધી હતી, પરંતુ જૂનના આંકડાઓ બાદ ભાવિ નાણાકીય નીતિ અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
કયા ક્ષેત્રોએ વધાર્યો મોંઘવારીનો બોજ?
અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, શાકભાજી, ફળો અને કેટલીક આવશ્યક ઉપભોક્તા વસ્તુઓના ભાવમાં થયેલા વધારાની સીધી અસર રિટેલ ઈન્ફ્લેશન પર પડી છે. જો આગામી મહિનાઓમાં ચોમાસું સામાન્ય રહે અને કૃષિ ઉત્પાદન સારું થાય તો ખાદ્ય મોંઘવારીમાં રાહત મળી શકે છે. જોકે હાલના આંકડા દર્શાવે છે કે ગ્રાહકો પર રોજિંદા ખર્ચનું દબાણ ફરી વધ્યું છે.
RBIની આગામી નીતિ બેઠક પર રહેશે નજર
જૂનના મોંઘવારીના આંકડાઓ બાદ હવે બજાર અને રોકાણકારોની નજર RBIની આગામી મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક પર રહેશે. જો મોંઘવારી સતત ઊંચી રહે તો વ્યાજદર અંગે કેન્દ્રીય બેંક વધુ સાવચેતીભર્યો અભિગમ અપનાવી શકે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે મોંઘવારી અને આર્થિક વિકાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું RBI માટે આગામી મહિનાઓમાં મોટો પડકાર બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: તહેવારોમાં મોંઘી એર ટિકિટ પર લાગશે લગામ! : એરફેર નિયમન માટે સુપ્રીમ કોર્ટનું કેન્દ્ર સરકારને અલ્ટીમેટમ
સામાન્ય લોકો પર શું પડશે અસર?
રિટેલ ઈન્ફ્લેશન વધવાથી રોજિંદા જીવનમાં વપરાતી વસ્તુઓનો ખર્ચ વધી શકે છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, ઘરગથ્થુ ખર્ચ અને અન્ય જરૂરી વસ્તુઓના વધતા ભાવનો સીધો પ્રભાવ સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટ પર પડે છે.
સરકાર અને RBI આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારીના વલણ પર નજીકથી નજર રાખશે અને જરૂરી હોય તો યોગ્ય નીતિગત પગલાં લઈ શકે છે.
