Benefits of curd and buttermilk: ભારતીય ઘરોમાં દહીં અને છાશ બંને રોજિંદા આહારનો અભિન્ન ભાગ છે. બંને પ્રોબાયોટિક્સથી ભરપૂર હોય છે, જે આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ લાભદાયી માનવામાં આવે છે. પરંતુ જ્યારે વાત આંતરડાની સમસ્યાઓ જેવી કે IBS (ઇરિટેબલ બોવેલ સિન્ડ્રોમ), એસિડિટી, પેટ ફૂલવું, ગેસ, અપચો કે કબજિયાતની આવે છે, ત્યારે કયું વધુ અસરકારક છે? ચાલો વિગતવાર સમજીએ.
દહીં અને છાશના પોષણ તત્વોમાં તફાવત
દહીં (Curd/Dahi): તેમાં પ્રોબાયોટિક્સ (સારા બેક્ટેરિયા)નું ઘણું વધુ પ્રમાણ હોય છે કારણ કે તે ગાઢ અને સંકેન્દ્રિત હોય છે. પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, વિટામિન B અને અન્ય પોષક તત્વો વધુ મળે છે. તે પેટમાં લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે અને આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયાને વધારે છે.
છાશ (Chaas/Buttermilk): દહીંને પાણીમાં ભેળવીને બનાવવામાં આવે છે, તેથી તે હલકી, પાતળી અને હાઇડ્રેટિંગ હોય છે. તેમાં ચરબી ઓછી હોય છે અને ઘણીવાર જીરું, હિંગ, ફુદીનો કે આદુ જેવા પાચન મસાલા ઉમેરાય છે, જે ગેસ અને ફૂલવાને ઘટાડે છે.
આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય પર અસરબંનેમાં પ્રોબાયોટિક્સ હોવાથી આંતરડાના સારા બેક્ટેરિયાને વધારે છે અને પાચન સુધારે છે. પરંતુ તફાવત આ પ્રમાણે છે
દહીં વધુ ફાયદાકારક ક્યારે?
કબજિયાત (constipation) દૂર કરવા માટે સાદું દહીં વધુ અસરકારક છે. તે આંતરડાના માઇક્રોબાયોમને મજબૂત બનાવે છે અને પ્રોટીન-રિચ હોવાથી લાંબા સમયનું ઊર્જા આપે છે. જો તમારી પાચનશક્તિ સારી હોય અને વધુ પોષણ જોઈએ તો દહીં શ્રેષ્ઠ.
છાશ વધુ ફાયદાકારક ક્યારે?
એસિડિટી, પેટ ફૂલવું, ગેસ, ભારે પેટ કે IBS જેવી સમસ્યાઓમાં છાશ વધુ રાહત આપે છે. તે હળવી અને ઠંડી હોવાથી પેટ પર ઓછો બોજ નાખે છે, હાઇડ્રેશન કરે છે અને મસાલા ઉમેરવાથી પાચન વધુ સરળ બને છે. આયુર્વેદમાં પણ છાશને દહીં કરતાં વધુ સુપાચ્ય અને તમામ પ્રકૃતિ માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
સારાંશમાં યોગ્ય પસંદગી
કબજિયાત અથવા મજબૂત પ્રોબાયોટિક સપોર્ટ જોઈએ → દહીં પસંદ કરો.
એસિડિટી, બ્લોટિંગ, ગેસ, IBS અથવા હળવું પાચન જોઈએ → છાશ વધુ સારી.
બંને જ આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ છે, પરંતુ તમારી વર્તમાન સમસ્યા અને શરીરની પ્રકૃતિ અનુસાર પસંદગી કરો. ઘરે તાજું બનાવેલું લેવું હંમેશા વધુ ફાયદાકારક રહે છે! જો સમસ્યા ગંભીર હોય તો ડોક્ટર કે ન્યુટ્રિશનિસ્ટની સલાહ લો.
