આજના સમયમાં હાર્ટ એટેકના કિસ્સાઓ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યા છે. જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિને હાર્ટ એટેક આવે છે, ત્યારે આસપાસના લોકો ગભરાઈ જાય છે અને મદદ કરવાના હેતુથી તરત જ દર્દીને પાણી પીવડાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આપણને લાગે છે કે પાણી પીવડાવવાથી દર્દીને રાહત થશે અથવા તે ભાનમાં આવશે, પરંતુ મેડિકલ સાયન્સ મુજબ આ એક મોટી ભૂલ હોઈ શકે છે. હાર્ટ એટેક એ એક ગંભીર મેડિકલ ઇમરજન્સી છે, જ્યાં તમારી થોડી મિનિટોની સાચી સમજ દર્દીનો જીવ બચાવી શકે છે, જ્યારે એક ખોટું પગલું જોખમ વધારી શકે છે. ચાલો જાણીએ પ્રખ્યાત કાર્ડિયોલોજિસ્ટ પાસેથી કે આવી સ્થિતિમાં પાણી પીવડાવવું કેમ જોખમી છે અને ખરેખર શું કરવું જોઈએ.
શું હાર્ટ એટેક દરમિયાન પાણી આપી શકાય?
કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડોક્ટર એસએસ સિબિયાના જણાવ્યા અનુસાર, હાર્ટ એટેક દરમિયાન દર્દીને પાણી કે કોઈપણ પ્રવાહી પદાર્થ આપવો જોઈએ નહીં. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં લોકો દર્દીને ભાનમાં લાવવા મોઢા પર પાણી છાંટે છે અથવા પીવા આપે છે, જે તબીબી દૃષ્ટિએ ખોટું છે.
પાણી પીવડાવવું કેમ જોખમી છે? (તબીબી કારણો)
ડોક્ટરો હાર્ટ એટેક સમયે પાણી પીવાની મનાઈ એટલા માટે કરે છે કારણ કે:
ફેફસામાં પાણી જવાનું જોખમ: હાર્ટ એટેક વખતે દર્દીને ઊલટી થવાની શક્યતા વધુ હોય છે. જો તમે પાણી આપો, તો તે અન્નનળીને બદલે શ્વાસનળી મારફતે ફેફસામાં જઈ શકે છે (Aspiration), જે ગૂંગળામણ પેદા કરી શકે છે.
ગળામાં ફસાઈ જવું: જો દર્દી અર્ધબેભાન અવસ્થામાં હોય, તો સ્નાયુઓ પરનો કાબૂ ઓછો હોય છે, જેના કારણે પાણી ગળામાં ફસાઈ શકે છે.
ઇમરજન્સી સારવારમાં અવરોધ: હોસ્પિટલ પહોંચતા જ ઘણીવાર દર્દીની ઇમરજન્સી સર્જરી કે એન્જિયોગ્રાફી કરવાની જરૂર પડે છે, જેમાં દર્દીનું ખાલી પેટ હોવું જરૂરી છે.
ઇમરજન્સીમાં 'શું કરવું' તેની ચેકલિસ્ટ
જ્યારે તમારી સામે કોઈને હાર્ટ એટેક આવે, ત્યારે ગભરાવાને બદલે નીચેના પગલાં ભરો:
આરામદાયક સ્થિતિ: દર્દીને શાંત રાખો અને જમીન પર બેસાડી દો. તેમને ચાલવા કે હલનચલન કરવા ન દો.
કપડાં ઢીલા કરો: ગળા કે છાતીના ભાગે ટાઈટ કપડાં હોય તો તેને તરત ઢીલા કરી નાખો જેથી શ્વાસ લેવામાં સરળતા રહે.
મેડિકલ મદદ: વિલંબ કર્યા વગર ૧૦૮ અથવા નજીકની કાર્ડિયાક હોસ્પિટલને જાણ કરો.
એસ્પિરિન: જો ડોક્ટરે અગાઉથી સલાહ આપી હોય અથવા મેડિકલ હેલ્પલાઈન પરથી સૂચના મળે, તો જ એસ્પિરિન ટેબ્લેટ ચાવવા માટે આપો.
ભૂલથી પણ આ કામ ન કરો
પીણું ન આપો: પાણી, ચા, કોફી કે જ્યૂસ જેવી વસ્તુઓ બિલકુલ ન આપો.
એસિડિટી ન સમજો: છાતીના દુખાવાને ગેસ કે એસિડિટી સમજીને ઈનો કે સોડા આપી સમય બગાડશો નહીં.
દર્દીને એકલા ન મૂકો: મદદ ન આવે ત્યાં સુધી દર્દીની સાથે રહો અને તેમને હિંમત આપતા રહો.
