Dubai : દુબઈનું નામ સાંભળતા જ આપણી નજર સામે ગગનચુંબી ઈમારતો, અદ્યતન ટેકનોલોજી અને સોનાની ચમક તરી આવે છે. 'સિટી ઓફ ગોલ્ડ' તરીકે પ્રખ્યાત આ શહેરમાં સોનાનો એટલો ક્રેઝ છે કે અહીં ATM મશીનમાંથી પણ સોનાના સિક્કા નીકળે છે. પ્રવાસીઓ અહીં ખાસ સોનું ખરીદવા આવે છે. પરંતુ એક વાત જે સૌને આશ્ચર્યમાં મૂકી દે છે તે એ છે કે, આ આખા શહેરના માલિક અને દુનિયાના સૌથી અમીર વ્યક્તિઓમાં ગણાતા દુબઈના શેખ પોતે ક્યારેય સોનાના દાગીના પહેરેલા જોવા મળતા નથી. કરોડોની સોનાની કારમાં ફરતા આ શેખો કેમ સોનાથી અંતર જાળવે છે, તેની પાછળના કારણો ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે ઊંડા મૂળ ધરાવે છે.
ઇસ્લામિક શરીયત અને ધાર્મિક મર્યાદા
દુબઈના શેખો સોનું ન પહેરવા પાછળનું સૌથી પવિત્ર અને મહત્વનું કારણ તેમનો ધર્મ છે. ઇસ્લામ ધર્મમાં પુરુષો માટે સોનું પહેરવું 'હરામ' એટલે કે નિષેધ માનવામાં આવે છે. હદીસના વર્ણન અનુસાર, પયગંબર સાહેબે જણાવ્યું છે કે સોનું અને રેશમ એ સ્ત્રીઓ માટે શૃંગારની વસ્તુઓ છે, પુરુષો માટે નહીં. ઇસ્લામમાં પુરુષોએ સાદગી ધારણ કરવી જોઈએ અને અહંકારથી દૂર રહેવું જોઈએ તેવી શીખ આપવામાં આવી છે. આ ધાર્મિક શિસ્તનું પાલન કરીને, દુબઈના શેખ અબજોપતિ હોવા છતાં પોતાની આંગળીમાં સોનાની વીંટી કે ગળામાં સોનાની ચેન પહેરતા નથી.
અરબ સંસ્કૃતિમાં સાદગીનો મહિમા
દુબઈ અને અન્ય આરબ દેશોમાં પરંપરાગત પહેરવેશને ખૂબ માન આપવામાં આવે છે. શેખો મોટેભાગે સફેદ રંગનો લાંબો ઝભ્ભો પહેરે છે જેને 'કંદૂરા' કહેવામાં આવે છે. આ સફેદ વસ્ત્ર શુદ્ધતા અને સમાનતાનું પ્રતીક છે. તેમની સંસ્કૃતિ મુજબ, પુરુષોએ વધુ પડતા ઘરેણાં પહેરીને દેખાવો કરવો તે તેમની શાલિનતાની વિરુદ્ધ ગણાય છે. અમીરી ગમે તેટલી હોય, પણ પહેરવેશમાં સાદગી જાળવી રાખવી એ અરબ શેખોની પરંપરાગત ઓળખ છે. તેઓ માને છે કે વ્યક્તિની ઓળખ તેના ઘરેણાંથી નહીં પણ તેના વ્યક્તિત્વ અને શાલિનતાથી થવી જોઈએ.
સોનાની કાર અને મહેલો પાછળનું ગણિત
ઘણા લોકો દલીલ કરે છે કે જો સોનું પહેરવું વર્જિત છે, તો પછી તેઓ સોનાની કાર કે સોનાના મહેલો કેમ બનાવે છે? અહીં સમજવા જેવી બાબત એ છે કે ઇસ્લામિક નિયમો મુજબ સોનાને 'પહેરવા' પર પ્રતિબંધ છે, પરંતુ તેને 'સંપત્તિ' (Asset) તરીકે રાખવા પર કોઈ મનાઈ નથી. સોનાની ગાડીઓ કે મહેલોમાં સોનાનો ઉપયોગ એ એક પ્રકારનું સ્ટેટસ સિમ્બોલ અને રોકાણ છે. આ ચીજો શરીરમાં પહેરવાની વસ્તુઓ નથી, તેથી તે ધાર્મિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી નથી. આથી જ શેખો દુનિયાને બતાવે છે કે, તેમની પાસે સોનું અઢળક છે, પણ તેઓ તેના ગુલામ નથી.
સોનાના સ્થાને કઈ ધાતુઓ પસંદ કરે છે?
શેખો સોનું નથી પહેરતા, તેનો અર્થ એ નથી કે, તેઓ ઘરેણાંના શોખીન નથી. સોનાના વિકલ્પ તરીકે તેઓ મોટેભાગે ચાંદી (Silver) અને પ્લેટિનમ (Platinum) પસંદ કરે છે. તમે શેખોના હાથમાં ઘણીવાર સુંદર વીંટીઓ જોઈ હશે, જે મોટેભાગે ચાંદીની બનેલી હોય છે અને તેમાં કિંમતી રત્નો જેવા કે હકીક (Agate) અથવા નીલમ જડેલા હોય છે. તે જ રીતે, તેમની ઘડિયાળો દુનિયાની સૌથી મોંઘી બ્રાન્ડ્સની હોય છે, પરંતુ તે સ્ટીલ, ટાઈટેનિયમ અથવા વ્હાઇટ ગોલ્ડની બનેલી હોય છે જે શરીરને સીધું સ્પર્શતું નથી.
તારણ : આસ્થા અને વેપારનું સંતુલન
અંતે, આ વિરોધાભાસ પાછળનું રહસ્ય એ જ છે કે, દુબઈના શેખો માટે સોનું એ માત્ર એક 'કોમોડિટી' અથવા વેપારની વસ્તુ છે. તેઓ દુનિયાભરમાં સોનાનો વેપાર કરે છે અને તેનાથી કમાણી કરે છે, પરંતુ જ્યારે વાત પોતાના વ્યક્તિગત જીવન અને આસ્થાની આવે છે, ત્યારે તેઓ પોતાના ધર્મ અને પરંપરાને ધન-સંપત્તિથી ઉપર રાખે છે. આ જ સાદગી અને શિસ્ત તેમને વિશ્વભરમાં અલગ પાડે છે.
Disclaimer : અહીં અપાયેલી માહિતી સામાજિક અને ધાર્મિક આસ્થા અને જાણકારીઓ પર આધારિત છે, Offbeat Stories તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.
