ફિક્સ ડિપોઝિટ કરાવનારાઓની બલ્લે-બલ્લે... : આજથી બદલી જશે આ નિયમો

1 જાન્યુઆરીથી ઘણા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. બેન્કિંગ સંબંધિત ઘણા નિયમોમાં ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. આવો જ એક નિયમ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ સાથે સંબંધિત છે. આરબીઆઈએ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટને લઈને એક નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે, જે દરેક વ્યક્તિએ જાણવી જોઈએ જે રોકાણ કરવા વિશે વિચારી રહ્યા છે અથવા FDમાં રોકાણ કર્યું છે.

1 જાન્યુઆરી 2025થી ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક દ્વારા હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFC) અને નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFC) માટે અપડેટેડ રેગ્યુલેટરી ફ્રેમવર્ક લાગુ કરવામાં આવશે. આ સુધારેલી માર્ગદર્શિકા ઓગસ્ટમાં જાહેર કરવામાં આવી હતી. આમાં જાહેર થાપણોની મંજૂરી અને ચુકવણી, નોમિની, કટોકટી ખર્ચ, થાપણો વિશે થાપણદારોને સૂચિત કરવા જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

કયા નિયમો બદલાઈ રહ્યા છે?
રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા નિર્ધારિત માર્ગદર્શિકા મુજબ થાપણદારો કોઈપણ વ્યાજ વગર થાપણના ત્રણ મહિનાની અંદર નાની થાપણોની સંપૂર્ણ રકમ (રૂ. 10,000 સુધી) ઉપાડી શકે છે.

મોટી થાપણો માટે મૂળ રકમના 50% અથવા રૂ. 5 લાખ (જે ઓછું હોય તે) સુધીનો આંશિક ઉપાડ ત્રણ મહિનાની અંદર વ્યાજ વગર કરી શકાય છે.

ગંભીર બિમારીના કિસ્સામાં થાપણદારોને થાપણના સમયગાળાને ધ્યાનમાં લીધા વિના મુદ્દલની સંપૂર્ણ રકમ અકાળે ઉપાડવાની પરવાનગી આપવામાં આવે છે, પરંતુ કોઈ વ્યાજ ચૂકવવામાં આવતું નથી. વધુમાં નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFC)એ હવે વધુ સમયસર અપડેટ કરેલી માહિતી માટે પાકતી મુદતના ઓછામાં ઓછા બે અઠવાડિયા પહેલા થાપણદારોને પાકતી મુદતની વિગતો જણાવવી જરૂરી છે.

અન્ય શું થશે અપડેટ?
નોમિનેશન અપડેટ્સ: NBFCને યોગ્ય રીતે ભરેલા નોમિની ફોર્મની રસીદ, નોમિનીને કદ કરવા અથવા નોમિનીની વિવિધતા સ્વીકારવા માટે યોગ્ય સિસ્ટમ્સ મૂકવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. તમામ ગ્રાહકોને આ સ્વીકૃતિ પ્રદાન કરવી મહત્વપૂર્ણ છે, પછી ભલે તે વિનંતી કરવામાં આવી હોય કે ન આવી હોય.

પાસબુકમાં નોમિનીનો ઉલ્લેખ: NBFCએ પાસબુક અથવા રસીદો પર નોમિની વિગતો રેકોર્ડ કરવાનું વિચારવું જોઈએ. આમાં ગ્રાહકોની સંમતિ સાથે "નોમિનેશન રજિસ્ટર્ડ" લખવું અને નોમિનીનું નામ શામેલ હોવું જોઈએ.

ઉપાડની જોગવાઈઓ: આરબીઆઈ અનુસાર જાહેર થાપણો ધરાવતા વ્યક્તિગત થાપણદારોને થાપણની તારીખથી ત્રણ મહિનાની અંદર સમય પહેલા ઉપાડની વિનંતી કરવાની છૂટ છે. આવા કિસ્સાઓમાં મૂળ રકમના મહત્તમ 50% અથવા રૂ. 5 લાખ (જે ઓછું હોય તે) કોઈપણ વ્યાજ વગર ઉપાડી શકાય છે. બાકીની રકમ પર સંમત દરે વ્યાજ મળતું રહેશે અને જાહેર થાપણો માટેના માનક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવશે.