RBI Restrictions Mogaveera Cooperative Bank: ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ ગ્રાહકોના હિતોની સુરક્ષા અને બેન્કિંગ વ્યવસ્થામાં વિશ્વાસ જળવાઈ રહે તે માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. મુંબઈ સ્થિત મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્કની નબળી નાણાકીય સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને RBIએ બેન્ક પર કડક નિયંત્રણો લાદ્યા છે. આગામી છ મહિનાં સુધી બેન્કની કામગીરી પર અનેક પ્રકારના પ્રતિબંધો અમલમાં રહેશે. આ નિર્ણયથી હજારો ખાતાધારકોમાં ચિંતા ફેલાઈ છે, પરંતુ RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, આ પગલું જમાકર્તાઓના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં દેશભરમાં અનેક સહકારી બેન્કોની નાણાકીય સ્થિતિને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. આવી પરિસ્થિતિમાં RBI સતત બેન્કોની કામગીરી પર નજર રાખી રહી છે અને જ્યાં જરૂર પડે ત્યાં હસ્તક્ષેપ પણ કરી રહી છે. મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્ક સામે લેવામાં આવેલી કાર્યવાહી પણ એ જ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહી છે.
મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્ક પર શું પ્રતિબંધો લાગુ થયા?
RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલા આદેશ મુજબ 12 જૂનના રોજ કામકાજ પૂર્ણ થયા બાદથી આ પ્રતિબંધો અમલમાં આવી ગયા છે અને પ્રાથમિક તબક્કે આગામી છ મહિનાં સુધી લાગુ રહેશે. જોકે, બેન્કની સ્થિતિને આધારે સમયાંતરે તેની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. આ પ્રતિબંધો હેઠળ બેન્ક હવે કોઈ નવી લોન મંજૂર કરી શકશે નહીં, હાલની લોનનું રિન્યૂઅલ કરી શકશે નહીં અને કોઈ નવા રોકાણ પણ કરી શકશે નહીં. ઉપરાંત બેન્કને નવી ડિપોઝિટ સ્વીકારવા અથવા નવા નાણાં ઉછીના લેવા પર પણ રોક લગાવવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: પશ્ચિમ બંગાળ ભરતી કૌભાંડમાં EDની મોટી કાર્યવાહી: TMC ધારાસભ્ય મદન મિત્રાના 7 ઠેકાણાઓ પર દરોડા
ખાતાધારકો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
RBIના આદેશ અનુસાર, મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્કના ગ્રાહકો હવે તેમના બચત ખાતા, ચાલુ ખાતા અથવા અન્ય કોઈપણ ખાતામાંથી મહત્તમ ₹1 લાખ સુધીની રકમ જ ઉપાડી શકશે. આ મર્યાદા ખાતાધારકો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત બની છે કારણ કે અનેક ગ્રાહકોની જમા રકમ આ મર્યાદાથી વધુ હોઈ શકે છે. કેન્દ્રીય બેન્કે જણાવ્યું છે કે, બેન્કની હાલની રોકડ સ્થિતિ અને ગ્રાહકોના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. RBIનો હેતુ બેન્કની નાણાકીય સ્થિરતા જાળવવાનો અને તમામ જમાકર્તાઓના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
RBIએ કેમ લીધું આ કડક પગલું?
RBIના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી બેન્કના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સ અને વરિષ્ઠ મેનેજમેન્ટ સાથે સતત ચર્ચાઓ કરવામાં આવી રહી હતી. કેન્દ્રીય બેન્કે બેન્કને તેની કામગીરીમાં સુધારો કરવા અને નિયમનકારી ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે અનેક તક આપી હતી. તેમ છતાં બેન્ક દ્વારા સ્થિતિ સુધારવા માટે પૂરતા અને અસરકારક પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા. ગ્રાહકોના હિતો પર સંભવિત જોખમ ઊભું થતું હોવાને કારણે RBIને આ પ્રતિબંધાત્મક આદેશો જારી કરવાની ફરજ પડી હોવાનું જણાવાયું છે.
ગત મહિને એક સહકારી બેન્કનું લાયસન્સ પણ રદ થયું હતું
મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્ક સામેની કાર્યવાહી પહેલા RBIએ મહારાષ્ટ્રની ધ યશવંત સહકારી બેન્ક, ફલટનનું લાયસન્સ પણ રદ કર્યું હતું. RBIના જણાવ્યા અનુસાર, બેન્ક પાસે પૂરતી મૂડી નહોતી અને ભવિષ્યમાં આવક મેળવવાની ક્ષમતા પણ નબળી હતી. સાથે જ બેન્ક બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. જેના કારણે બેન્ક પોતાના ગ્રાહકોની જમા રકમ સુરક્ષિત રાખવામાં સક્ષમ ન હોવાનું RBIએ માન્યું હતું.
ગ્રાહકોના પૈસાનું શું થશે?
સહકારી બેન્કો સામે કાર્યવાહી થાય ત્યારે સૌથી મોટો પ્રશ્ન ગ્રાહકોની જમા રકમને લઈને ઊભો થાય છે. RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ બેન્કનું લિક્વિડેશન થાય તો ગ્રાહકોને ડિપોઝિટ ઈન્સ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) હેઠળ મહત્તમ ₹5 લાખ સુધીનું વીમા કવર મળે છે. યશવંત સહકારી બેન્કના કેસમાં RBIએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ 99.02 ટકા ગ્રાહકો તેમની સંપૂર્ણ જમા રકમ પરત મેળવવા માટે પાત્ર છે. આ જ નિયમ અન્ય સહકારી બેન્કોના ગ્રાહકો માટે પણ લાગુ પડે છે.
સહકારી બેન્કિંગ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણી સમાન ઘટના
મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્ક પર લાગેલા પ્રતિબંધોને સહકારી બેન્કિંગ ક્ષેત્ર માટે ચેતવણીરૂપ ઘટના તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. RBI હવે સહકારી બેન્કોની કામગીરી અને નાણાકીય સ્થિતિ પર વધુ કડક નજર રાખી રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, સમયસર લેવામાં આવેલા આવા પગલાં લાંબા ગાળે જમાકર્તાઓના હિતોને સુરક્ષિત રાખવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. જોકે, હાલ માટે મોગાવીરા કો-ઓપરેટિવ બેન્કના ખાતાધારકોને આગામી મહિનાઓ સુધી RBIના આદેશો મુજબની મર્યાદાઓ હેઠળ જ બેન્કિંગ સેવાઓનો ઉપયોગ કરવો પડશે.
