વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, શેરબજારમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ અને વધતા જતાં ભૂરાજકીય તણાવ વચ્ચે હવે ઘણા લોકો સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત આવક આપતા રોકાણ વિકલ્પોની શોધમાં છે. આવી સ્થિતિમાં પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના એટલે કે Post Office Monthly Income Scheme (POMIS) ફરી એકવાર રોકાણકારોમાં લોકપ્રિય બની રહી છે.
ભારત સરકાર દ્વારા સમર્થિત આ સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમમાં રોકાણકારોને સુરક્ષિત રોકાણ સાથે દર મહિને નક્કી આવકનો લાભ મળે છે. ખાસ કરીને નિવૃત્ત લોકો, ગૃહિણીઓ અને ઓછા જોખમવાળા રોકાણમાં વિશ્વાસ ધરાવતા લોકો માટે આ યોજના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે.
7.4 ટકા વ્યાજ દર સાથે નિશ્ચિત આવક
સરકારે એપ્રિલથી જૂન 2026 ક્વાર્ટર માટે પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના પર 7.4 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ દર નક્કી કર્યો છે. આ વ્યાજ દર પ્રમાણે રોકાણકારોને દર મહિને નિયમિત આવક મળે છે, જે સીધી તેમના બેંક અથવા પોસ્ટ ઓફિસ ખાતામાં જમા થાય છે.
આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં મૂડી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે અને રોકાણકારોને શેરબજાર જેવી અસ્થિરતાનો સામનો કરવો પડતો નથી. એટલે જ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં લોકો ફરીથી પોસ્ટ ઓફિસની યોજનાઓ તરફ વળતા જોવા મળી રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: Zero FIR શું છે? : મહિલાઓ અને પીડિતો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ? જાણો તેનો અર્થ, ફાયદા અને કાનૂની અધિકાર
9 લાખના રોકાણ પર કેટલી મળશે આવક?
જો કોઈ વ્યક્તિ Post Office MIS માં 9 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરે છે, તો 7.4 ટકા વ્યાજ દર મુજબ તેને વાર્ષિક આશરે રૂ. 66,600 વ્યાજ મળશે. એટલે કે દર મહિને અંદાજે રૂ. 5,550 ની નિશ્ચિત આવક થશે.
મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે 5 વર્ષનો સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ રોકાણકારને તેની મૂળ મૂડી પણ પરત મળી જાય છે. એટલે કે રોકાણકારને નિયમિત માસિક આવક સાથે મૂડી સુરક્ષાનો લાભ પણ મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ નિવૃત્ત વ્યક્તિ પોતાની બચતમાંથી 9 લાખ રૂપિયા આ યોજનામાં મૂકે, તો દર મહિને મળતી રૂ. 5,550 ની આવકથી દવાઓ, વીજળી બિલ, ઘરખર્ચ અથવા અન્ય રોજિંદા ખર્ચ સરળતાથી સંભાળી શકાય છે.
કોણ કરી શકે રોકાણ?
Post Office Monthly Income Scheme માં રોકાણ માટેની ન્યૂનતમ મર્યાદા માત્ર રૂ. 1,000 છે. જ્યારે એકલ ખાતામાં મહત્તમ રૂ. 9 લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકાય છે.
જો પતિ-પત્ની અથવા બે લોકો મળીને Joint Account ખોલે, તો રોકાણ મર્યાદા વધીને રૂ. 15 લાખ સુધી પહોંચી જાય છે. આ કારણે પરિવાર સાથે મળીને પણ આ યોજનાનો લાભ લઈ શકાય છે.
આ યોજના ખાસ કરીને એવા લોકો માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે જેમને દર મહિને નિયમિત આવકની જરૂર હોય અને જે વધારે જોખમ લેવા માંગતા ન હોય.
આ પણ વાંચો: બેંક ખાતામાં આવી ગયા ભૂલથી રૂપિયા? : એક ભૂલ અને લાગી શકે છે 60 ટકા ટેક્સ અને પેનલ્ટીનો ઝટકો
ટેક્સ અને સમય પહેલા રૂપિયા ઉપાડવાના નિયમો
આ યોજનામાં મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે ટેક્સેબલ છે. એટલે કે રોકાણકારોને મળતા વ્યાજ પર ઇન્કમ ટેક્સના નિયમો અનુસાર ટેક્સ ચૂકવવો પડી શકે છે.
આ ઉપરાંત આ સ્કીમમાં રોકાણ પર ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ છૂટનો લાભ મળતો નથી. એટલે આ યોજના મુખ્યત્વે આવક સુરક્ષા માટે વધુ યોગ્ય ગણાય છે, ટેક્સ બચત માટે નહીં.
POMIS નો સમયગાળો 5 વર્ષનો હોય છે. જોકે જરૂરિયાત મુજબ રોકાણકાર એક વર્ષ બાદ સમય પહેલાં પણ રૂપિયા ઉપાડી શકે છે. પરંતુ આવી સ્થિતિમાં કેટલીક પેનલ્ટી લાગુ પડે છે, જેના કારણે મૂળ રકમમાંથી થોડો કપાત થઈ શકે છે.
અનિશ્ચિત બજાર વચ્ચે સુરક્ષિત વિકલ્પ
હાલ વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ, ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને શેરબજારમાં અસ્થિરતાને કારણે લોકો હવે ઓછા જોખમવાળા રોકાણો તરફ વધુ આકર્ષાઈ રહ્યા છે.
બેંક FD ની સરખામણીએ પણ પોસ્ટ ઓફિસની ઘણી યોજનાઓ રોકાણકારોને વધુ સ્થિરતા અને સરકારી સુરક્ષાનો વિશ્વાસ આપે છે. Post Office Monthly Income Scheme પણ એવી જ એક યોજના છે, જે ગેરેન્ટેડ માસિક આવક અને મૂડી સુરક્ષાનો સમન્વય પ્રદાન કરે છે.
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે નિવૃત્તિ બાદ નિયમિત આવક માટે અથવા સ્થિર કેશ ફ્લો બનાવવા માટે POMIS જેવી યોજનાઓ લાંબા ગાળે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
Disclaimer ( અસ્વીકરણ ) : આ લેખ ફક્ત માહિતી અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે છે અને તેમાં રોકાણ અથવા ટ્રેડિંગ સલાહનો સમાવેશ થતો નથી. રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારું પોતાનું સંશોધન કરો અથવા નિષ્ણાંત નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લો. રોકાણો બજારના જોખમોને આધીન છે. અહીં આપેલી માહિતી અને તથ્યોની ચોકસાઈ અથવા સંપૂર્ણતા માટે Offbeat Stories જવાબદાર નથી.
