PM Kisan Scam: દેશભરમાં કરોડો ખેડૂતો માટે આર્થિક સહાયનો આધાર બનેલી પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજના હવે સાયબર ઠગોના નિશાને આવી ગઈ છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં એવી અનેક ઘટનાઓ સામે આવી છે જેમાં ખેડૂતોને PM Kisanના આગામી હપ્તા, e-KYC અથવા ખાતા ચકાસણીના નામે નકલી લિંક મોકલીને તેમની બેંકિંગ માહિતી ચોરી લેવામાં આવી છે. માત્ર એક ખોટી લિંક પર ક્લિક કરવાથી મોબાઇલ ફોન હેક થઈ શકે છે અને બેંક ખાતામાંથી રૂપિયા ઉપડી શકે છે. તેથી દરેક ખેડૂત અને તેમના પરિવાર માટે આ નવી છેતરપિંડીની રીત સમજવી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.
વોટ્સએપ લિંક દ્વારા થઈ રહી છે નવી છેતરપિંડી
સાયબર ગુનેગારો ખેડૂતોને વોટ્સએપ, SMS અથવા અન્ય સોશિયલ મીડિયા માધ્યમો પર એવા સંદેશાઓ મોકલી રહ્યા છે જે દેખાવમાં સંપૂર્ણપણે સરકારી મેસેજ જેવા લાગે છે. સંદેશામાં લખવામાં આવે છે કે PM Kisanનો આગામી હપ્તો અટકી ગયો છે અથવા e-KYC પૂર્ણ ન કરવાથી લાભ બંધ થઈ જશે.
આ મેસેજના અંતે એક લિંક અથવા APK ફાઇલ આપવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ ખેડૂત આ લિંક પર ક્લિક કરે છે અથવા એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરે છે ત્યારે મોબાઇલમાં ખતરનાક સોફ્ટવેર ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય છે. અનેક અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે કે આવી નકલી એપ્સ ફોનની માહિતી, OTP અને બેંકિંગ ડેટા સુધી પહોંચ મેળવી લે છે.
અધિકારીઓએ વારંવાર ચેતવણી આપી છે કે PM Kisan સંબંધિત કોઈપણ એપ અથવા માહિતી માટે માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
નકલી કોલ દ્વારા વિશ્વાસ જીતીને OTP માંગે છે
માત્ર લિંક જ નહીં, પરંતુ ઠગો હવે ફોન કોલ દ્વારા પણ ખેડૂતોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. તેઓ પોતાને કૃષિ વિભાગના અધિકારી, બેંક કર્મચારી અથવા PM Kisan હેલ્પડેસ્કનો પ્રતિનિધિ તરીકે ઓળખાવે છે.
કોલ દરમિયાન ખેડૂતોને કહેવામાં આવે છે કે:
તમારું e-KYC અધૂરું છે
આગામી હપ્તો અટકી ગયો છે
આધાર ચકાસણી બાકી છે
બેંક ખાતાની માહિતી અપડેટ કરવાની જરૂર છે
આવી વાતો કરીને તેઓ વિશ્વાસ જીતવાનો પ્રયાસ કરે છે. ત્યારબાદ આધાર નંબર, બેંક એકાઉન્ટ વિગતો અથવા મોબાઇલ પર આવેલ OTP માંગવામાં આવે છે. OTP મળતાં જ ઠગો ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શન કરીને ખાતામાંથી રૂપિયા ઉપાડી લે છે.
વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે કોઈપણ સરકારી વિભાગ અથવા બેંક ક્યારેય ફોન પર OTP, PIN, પાસવર્ડ અથવા UPI PIN માંગતી નથી. જો કોઈ આવી માહિતી માંગે તો તેને તરત જ શંકાસ્પદ માનવી જોઈએ.
અનેક રાજ્યોમાં નોંધાયા છે આવા કેસ
તાજેતરમાં દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં PM Kisanના નામે છેતરપિંડીના કેસ નોંધાયા છે. કર્ણાટક અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિતના વિસ્તારોમાં ખેડૂતો અને સામાન્ય નાગરિકોએ નકલી PM Kisan એપ ડાઉનલોડ કર્યા બાદ લાખો રૂપિયાનું નુકસાન સહન કર્યું હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કેટલાક કેસોમાં વોટ્સએપ મારફતે APK ફાઇલ મોકલીને ફોનમાં માલવેર ઇન્સ્ટોલ કરાવવામાં આવ્યું હતું.
સાયબર ક્રાઇમ સેલના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સરકારની લોકપ્રિય યોજનાઓના નામનો ઉપયોગ કરીને લોકોનો વિશ્વાસ જીતવો ઠગોની સૌથી સામાન્ય યુક્તિ બની ગઈ છે.
તમારી જાતને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખશો?
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો ખેડૂતોને કેટલીક સરળ પરંતુ મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપે છે:
વોટ્સએપ અથવા SMS પર આવેલી અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો.
APK ફાઇલ અથવા અજાણી એપ્લિકેશન ક્યારેય ઇન્સ્ટોલ ન કરો.
OTP, ATM PIN, UPI PIN અથવા પાસવર્ડ કોઈની સાથે શેર ન કરો.
બેંકિંગ સંબંધિત માહિતી માત્ર સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા એપમાં જ દાખલ કરો.
મોબાઇલમાં એન્ટીવાયરસ અને સુરક્ષા અપડેટ્સ ચાલુ રાખો.
પરિવારના વડીલો અને ગામના અન્ય ખેડૂતોને પણ આ પ્રકારની છેતરપિંડી અંગે જાગૃત કરો.
પીએમ કિસાન યોજના સંબંધિત તમામ સેવાઓ માટે માત્ર સત્તાવાર પોર્ટલનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
સત્તાવાર PM Kisan વેબસાઇટ:
PM-Kisan Portal
જો છેતરપિંડીનો ભોગ બનો તો તરત શું કરવું?
જો તમે ભૂલથી કોઈ લિંક પર ક્લિક કરી દીધી હોય અથવા તમારી બેંકિંગ માહિતી શેર થઈ ગઈ હોય તો સમય ગુમાવ્યા વગર પગલાં લેવા જરૂરી છે.
સૌથી પહેલા:
તમારી બેંકને ફોન કરીને ખાતું અને ડેબિટ કાર્ડ બ્લોક કરાવો.
UPI સેવાઓ તાત્કાલિક બંધ કરાવો.
મોબાઇલમાંથી શંકાસ્પદ એપ્લિકેશન દૂર કરો.
સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન 1930 પર તરત કોલ કરો.
ઓનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવો.
સત્તાવાર સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ:
National Cyber Crime Reporting Portal
જેટલી ઝડપથી ફરિયાદ કરવામાં આવે છે, તેટલી વધુ સંભાવના રહે છે કે ફ્રોડ ટ્રાન્ઝેક્શન રોકી શકાય.
આ પણ વાંચો: શું તમને પણ આવ્યો છે ઈ-ચલણનો મેસેજ? : એક ક્લિકથી બેંક ખાતું થઈ શકે છે ખાલી, PIBએ જાહેર કરી મોટી ચેતવણી
બેદરકારી માત્ર હપ્તો જ નહીં પરંતુ જીવનભરની બચત પણ જોખમમાં મૂકી શકે
ભારતમાં કરોડો ખેડૂતો PM Kisan યોજનાના લાભાર્થી છે. યોજના હેઠળ દર વર્ષે ₹6,000ની સહાય ત્રણ હપ્તામાં સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય છે. હાલમાં e-KYC પ્રક્રિયા ફરજિયાત હોવાથી ઘણા ખેડૂતો ઓનલાઇન સેવાઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેનો લાભ સાયબર ઠગો ઉઠાવી રહ્યા છે.
ડિજિટલ સેવાઓ વધતા સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ પણ એટલી જ જરૂરી બની ગઈ છે. એક નાની બેદરકારી માત્ર હપ્તો જ નહીં પરંતુ જીવનભરની બચત પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે.
