Petrol-Diesel Price Hike: દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી એકવાર મોટો વધારો નોંધાયો છે. માત્ર 10 દિવસમાં ચોથી વખત થયેલા આ વધારાથી સામાન્ય લોકોના બજેટ પર સીધી અસર જોવા મળશે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતી ભૂરાજકીય અસ્થિરતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવોના કારણે હવે ભારતમાં ઇંધણ વધુ મોંઘું બનતું જઈ રહ્યું છે.
દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓએ સોમવાર, 25 મે 2026ના રોજ ફરીથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો જાહેર કર્યો છે. આ વધારા મુજબ પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹2.61 અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹2.71નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. માત્ર 10 દિવસની અંદર આ ચોથી વખત ભાવ વધારો થયો છે, જેના કારણે પરિવહન ખર્ચથી લઈને દૈનિક જીવનમાં વપરાતી અનેક ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં હવે પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹102.12 અને ડીઝલનો ભાવ ₹95.20 સુધી પહોંચી ગયો છે. મે 2022 પછી આ સૌથી ઊંચા ભાવ માનવામાં આવી રહ્યા છે. ઇંધણના વધતા દરોએ સામાન્ય ગ્રાહકો ઉપરાંત ટ્રાન્સપોર્ટ, કૃષિ અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર માટે પણ ચિંતાનો વિષય ઉભો કર્યો છે.
ગુજરાતમાં મુખ્ય શહેરોના ભાવ
પેટ્રોલ ના નવા ભાવ
અમદાવાદ- 101.38 પ્રતિ લીટર
રાજકોટ- 101.65 રૂપિયા પ્રતિ લિટર
વડોદરા- 101.47 રૂપિયે લીટર
ડીઝલના નવા ભાવ
અમદાવાદ- 97.92 પ્રતિ લીટર
રાજકોટ- 98.12 રૂપિયા પ્રતિ લીટર
વડોદરા- 94.78 રૂપિયે લીટર
ચાર મહાનગરોમાં નવા પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ
સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દર મુજબ ચાર મુખ્ય મહાનગરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ આ પ્રમાણે છે:
પેટ્રોલ (MS)ના નવા ભાવ
દિલ્હી - ₹102.12 (₹2.61 વધારો)
કોલકાતા - ₹113.51 (₹2.87 વધારો)
મુંબઈ - ₹111.21 (₹2.72 વધારો)
ચેન્નઈ – ₹107.77 (₹2.46 વધારો)
હાઈ સ્પીડ ડીઝલના નવા ભાવ
દિલ્હી - ₹95.20 (₹2.71 વધારો)
કોલકાતા - ₹99.82 (₹2.80 વધારો)
મુંબઈ - ₹97.83 (₹2.81 વધારો)
ચેન્નઈ - ₹99.55 (₹2.57 વધારો)
તાજેતરના વધારા સાથે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કુલ મળીને આશરે ₹7.50 પ્રતિ લિટરનો વધારો નોંધાયો છે. 23 મેના રોજ પણ પેટ્રોલમાં 87 પૈસા અને ડીઝલમાં 91 પૈસાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
પશ્ચિમ એશિયા સંકટે વધાર્યો દબાણ
આ ભાવ વધારાનો મુખ્ય કારણ પશ્ચિમ એશિયામાં વધતું તણાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત તેજી છે. ઇરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધેલા તણાવ બાદ વૈશ્વિક વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતો હોર્મુઝ જળમાર્ગ અસરગ્રસ્ત બન્યો છે. આ માર્ગ વિશ્વના મોટા ભાગના ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય માટે મહત્વનો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરોધ ઉભો થતા વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં 50 ટકા કરતાં વધુનો ઉછાળો નોંધાયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ આયાતી તેલથી પૂર્ણ કરે છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ વધતા તેનો સીધો પ્રભાવ દેશના ઇંધણના દર પર પડે છે.
ઉપરાંત, રૂપિયાની નબળી સ્થિતિ અને રિફાઇનિંગ માર્જિનમાં ઘટાડો પણ પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ માટે ખર્ચ વધારનાર પરિબળ બની રહ્યા છે.
અગાઉ પણ થયા હતા મોટા વધારા
આ પહેલાં 15 મેના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર લગભગ ₹3નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ 19 મેના રોજ પણ આશરે 90 પૈસાનો વધારો થયો હતો. નાયરા એનર્જીએ માર્ચ મહિનામાં પેટ્રોલના ભાવમાં ₹5 અને ડીઝલમાં ₹3 પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો હતો.
છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી સરકાર અને ઓઇલ કંપનીઓ ગ્રાહકોને રાહત આપવા માટે ભાવ સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી. જોકે હવે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને કારણે તે શક્ય ન રહ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
સરકાર અને વિરોધ પક્ષો આમને-સામને
કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવો છતાં લાંબા સમય સુધી ઇંધણના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવામાં આવ્યા હતા જેથી ગ્રાહકોને મોંઘવારીથી બચાવી શકાય. સરકારનો દાવો છે કે તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ હાલમાં પણ ભારે નુકસાન સહન કરી રહી છે.
બીજી તરફ વિરોધ પક્ષોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે કેટલાક રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી સરકારે ઇંધણના ભાવ વધારા અટકાવી રાખ્યા હતા. પશ્ચિમ બંગાળ સહિતના રાજ્યોમાં ચૂંટણી પૂર્ણ થયા બાદ હવે તબક્કાવાર ભાવ વધારો કરવામાં આવી રહ્યો હોવાનો વિરોધ પક્ષોનો દાવો છે.
સામાન્ય લોકો પર શું પડશે અસર?
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો માત્ર વાહનચાલકો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર અર્થતંત્ર માટે અસરકારક સાબિત થાય છે. ટ્રક પરિવહન ખર્ચ વધતા શાકભાજી, અનાજ, દૂધ અને અન્ય દૈનિક વપરાશની ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા વધી જાય છે.
ડીઝલ ખાસ કરીને કૃષિ અને પરિવહન ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ ઇંધણ છે. તેથી ડીઝલ મોંઘું થતા ખેડૂતો અને નાના વેપારીઓ પર વધુ આર્થિક દબાણ આવી શકે છે. આવનારા દિવસોમાં મોંઘવારી દર પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે.
વડાપ્રધાનની અપીલ અને સરકારના પગલાં
પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વડાપ્રધાન Narendra Modiએ દેશવાસીઓને ઇંધણનો સાવચેતીપૂર્વક ઉપયોગ કરવાની અપીલ કરી છે. સરકારે સોનાની ખરીદી મર્યાદિત રાખવા અને વિદેશ પ્રવાસ ટાળવા જેવા પગલાં દ્વારા વિદેશી ચલણ બચાવવાનો સંદેશ આપ્યો છે.
ઘણી રાજ્ય સરકારોએ પણ પોતાના વિભાગોને મુસાફરીમાં ઘટાડો કરવા, ઓનલાઈન બેઠકો વધારવા અને ખર્ચ નિયંત્રણ માટે સૂચનાઓ આપી છે. વધતી ઉર્જા કિંમતોને કારણે ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર અને ચાલુ ખાતાની ખાધ પર દબાણ વધવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
આ પણ વાંચો: સરકારી કર્મચારીઓને મોટો ઝટકો! : જૂની પેન્શન યોજના અને NPS પર આવ્યું મોટું અપડેટ
ઇંધણના ભાવ સીધા જ સામાન્ય લોકોના દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલા
ભારતમાં ઇંધણના ભાવ સીધા જ સામાન્ય લોકોના દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલા છે. પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું બનતા પરિવહન ખર્ચ વધે છે અને તેની અસર લગભગ દરેક ચીજવસ્તુના ભાવ પર પડે છે. વૈશ્વિક રાજકીય પરિસ્થિતિ અને ઊર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા ચાલુ રહેશે તો આવનારા દિવસોમાં વધુ ભાવ વધારો થવાની સંભાવનાઓને નકારી શકાય નહીં.
