Pavagadh development: ગુજરાત સરકાર રાજ્યના ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક વારસાને આધુનિક સુવિધાઓ સાથે જોડવાના પ્રયાસોને સતત વેગ આપી રહી છે. યુનેસ્કોની વિશ્વ વારસા યાદીમાં સમાવિષ્ટ ચાંપાનેર-પાવાગઢ પુરાતત્ત્વીય ઉદ્યાન અને મહાકાળી માતાના પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ પાવાગઢમાં હવે રૂ. 359 કરોડના મેગા માસ્ટર પ્લાન હેઠળ મોટા પાયે વિકાસ કાર્યો ચાલી રહ્યા છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ અમલમાં મૂકાઈ રહેલી આ યોજના શ્રદ્ધાળુઓને વધુ સુવિધાજનક, સુરક્ષિત અને આધુનિક યાત્રાનો અનુભવ કરાવશે.
રૂ. 359 કરોડના માસ્ટર પ્લાનથી બદલાશે પાવાગઢની તસવીર
ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા અમલમાં મૂકાયેલા ચાર તબક્કાના મેગા માસ્ટર પ્લાન અંતર્ગત પાવાગઢમાં યાત્રાળુઓ માટે આધુનિક સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે. અત્યાર સુધી પ્રથમ અને બીજા તબક્કાના મોટા ભાગના વિકાસ કાર્યો પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે, જ્યારે ત્રીજા અને ચોથા તબક્કાના કાર્યો પ્રગતિ પર છે.
આ સમગ્ર યોજના માત્ર મંદિરના વિકાસ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર પાવાગઢ-ચાંપાનેર વિસ્તારને ધાર્મિક અને હેરિટેજ ટુરિઝમનું વિશ્વસ્તરીય કેન્દ્ર બનાવવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવી છે.
મંદિર પરિસર બન્યું લગભગ છ ગણું વિશાળ
માસ્ટર પ્લાન હેઠળ સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય મહાકાળી મંદિર અને તેના પરિસરનું વિસ્તરણ છે. અગાઉ મંદિર પરિસર માત્ર 545 ચોરસ મીટરમાં હતું, જેને હવે વધારીને લગભગ 2,980 ચોરસ મીટર કરવામાં આવ્યું છે.
નવી વ્યવસ્થામાં ભક્તોને સરળતાથી દર્શન થઈ શકે તે માટે વિશાળ ખુલ્લી જગ્યા, વધુ સારો પ્રવેશ માર્ગ અને સુવ્યવસ્થિત યાત્રા વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવી છે.
મંદિર પરિસરમાં આધુનિક સી.સી.ટી.વી. કેમેરા, પબ્લિક એડ્રેસ સિસ્ટમ, વીજળીકરણ અને અન્ય સુરક્ષા સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.
માંચીથી મંદિર સુધી વધુ સુવિધાજનક માર્ગ
શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને માંચી ચોકથી મહાકાળી મંદિર સુધીનો માર્ગ પણ વધુ અનુકૂળ બનાવવામાં આવ્યો છે.
આ માટે અંદાજે 3.01 કિલોમીટર લાંબા પાથ-વે સાથે કુલ 2,374 સીડીઓનું નવીનીકરણ અને નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. જેના કારણે વૃદ્ધો, મહિલાઓ અને અન્ય યાત્રાળુઓને ચઢાણ દરમિયાન વધુ સરળતા રહેશે.
હવે બનશે મલ્ટી લેવલ પાર્કિંગ અને ટુરિસ્ટ સુવિધાઓ
ત્રીજા તબક્કામાં રૂ. 148 કરોડના ખર્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ વિકાસ કાર્યો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે.
માંચી વિસ્તારમાં મલ્ટી લેવલ પાર્કિંગનું કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, જ્યારે આગામી તબક્કામાં ચાંપાનેર વિસ્તારમાં આંતરિક અને બાહ્ય રસ્તાઓ, પાથ-વે, ઇલેક્ટ્રિફિકેશન અને વિશાળ પાર્કિંગ સુવિધા વિકસાવવામાં આવશે.
તે ઉપરાંત વડા તળાવ વિસ્તારને પ્રવાસન કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવામાં આવશે, જેમાં—
સુંદર ઉદ્યાન
ઘાટ
વોટર જેટ્ટી
ફૂટ ઓવર બ્રિજ
થીમ પાર્ક
ચિલ્ડ્રન પ્લે એરિયા
એક્ટિવિટી ઝોન
બર્ડ વોચ ટાવર
ક્રાફ્ટ સ્ટોલ
500 કાર માટે પાર્કિંગ
જેવી સુવિધાઓ ઉભી કરવામાં આવશે.
ચાર વર્ષમાં ભક્તોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો
18 જૂન 2022ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પાવાગઢના શિખર પર લગભગ 500 વર્ષ બાદ ધ્વજ અને કલશ સ્થાપન કર્યું હતું. ત્યારથી પાવાગઢમાં શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
સરકારી આંકડા મુજબ 2022-23થી 18 જૂન 2026 સુધીના ચાર વર્ષમાં 3.84 કરોડથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓએ મહાકાળી માતાના દર્શન કર્યા છે.
તેની સરખામણીએ 2016-17થી 2021-22 દરમિયાન પાંચ વર્ષમાં આશરે 2.32 કરોડ યાત્રાળુઓ અહીં પહોંચ્યા હતા.
આ દર્શાવે છે કે પાવાગઢ હવે દેશના સૌથી ઝડપથી વિકસતા ધાર્મિક પ્રવાસન કેન્દ્રોમાંનું એક બની રહ્યું છે.
'વિકાસ પણ, વિરાસત પણ'ના મંત્રને મળી રહી છે ગતિ
ગુજરાત સરકાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના "વિકાસ પણ, વિરાસત પણ"ના અભિગમને આગળ વધારતાં રાજ્યના ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક સ્થળોના સંરક્ષણ સાથે આધુનિક સુવિધાઓ વિકસાવવા સતત પ્રયાસ કરી રહી છે.
પાવાગઢમાં ચાલી રહેલા વિકાસ કાર્યો માત્ર ભક્તોની સુવિધા વધારશે એટલું જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક રોજગાર, પ્રવાસન અને આર્થિક વિકાસને પણ નવી દિશા આપશે.
આ પણ વાંચો : જામનગરના દરેડ GIDCમાં ભઠ્ઠીમાં બ્લાસ્ટ : 3 મજૂરો દાઝ્યા, બેની હાલત ગંભીર
શા માટે આ સમાચાર મહત્વપૂર્ણ છે?
પાવાગઢ ગુજરાતનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ શક્તિપીઠ અને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ વિસ્તાર છે. દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ અહીં દર્શન માટે આવે છે. આધુનિક સુવિધાઓ, પાર્કિંગ, રસ્તા અને પ્રવાસન વિકાસ થવાથી યાત્રાળુઓને વધુ સુવિધા મળશે તેમજ સમગ્ર વિસ્તાર ધાર્મિક અને હેરિટેજ ટુરિઝમના વૈશ્વિક નકશા પર વધુ મજબૂત સ્થાન મેળવી શકશે.
