બિહારની જેમ હવે આખા દેશમાં હશે SIR : ચૂંટણી પંચનો મોટો નિર્ણય

બિહારમાં મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પરનો વિવાદ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો. આ દરમિયાન ચૂંટણી પંચે દેશભરમાં SIR કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. વિપક્ષ બે દિવસથી સંસદમાં SIR પર હોબાળો મચાવી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં પંચનો આ નિર્ણય ખૂબ જ આઘાતજનક છે. પંચે કહ્યું કે દેશના બાકીના ભાગોમાં SIR માટેનો કાર્યક્રમ યોગ્ય સમયે જાહેર કરવામાં આવશે.

પંચે બંધારણનો ઉલ્લેખ કર્યો

ચૂંટણી પંચે કહ્યું કે મતદાર નોંધણી નિયમો 1960 હેઠળ ચૂંટણી તંત્ર, પાત્રતાની શરતો, પદ્ધતિ અને મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયાનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. બંધારણની કલમ 324 અને લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950 ('RPA 1950') સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ માટે મતદાર યાદીઓની તૈયારી અને સંચાલનનું નિરીક્ષણ, દિશા અને નિયંત્રણ ચૂંટણી પંચને સોંપે છે. લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950 ની કલમ 21 હેઠળ પંચને મતદાર યાદીના ખાસ સઘન સુધારાનો નિર્દેશ આપવાનો અધિકાર છે. આમાં પંચ નવી મતદાર યાદી તૈયાર કરી શકે છે.

છેલ્લી વખત મતદાર યાદીમાં સુધારો વર્ષ 2004 માં કરવામાં આવ્યો હતો..

પંચે જણાવ્યું હતું કે અગાઉ ૧૯૫૨-૫૬, ૧૯૫૭, ૧૯૬૧, ૧૯૬૫, ૧૯૬૬, ૧૯૮૩-૮૪, ૧૯૮૭-૮૯, ૧૯૯૨, ૧૯૯૩, ૧૯૯૫, ૨૦૦૨, ૨૦૦૩ અને ૨૦૦૪ માં, દેશના તમામ અથવા કેટલાક ભાગો માટે મતદાર યાદીઓમાં સંપૂર્ણ સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો. જેથી મતદાર યાદીઓ નવેસરથી તૈયાર કરી શકાય. બિહારમાં છેલ્લે સંપૂર્ણ સુધારો વર્ષ 2003 માં કરવામાં આવ્યો હતો.

દેશભરમાં મતદાર યાદીમાં કરવામાં આવશે સુધારો

આયોગે દેશભરમાં મતદાર યાદીમાં સુધારો પાછળનું કારણ સમજાવ્યું છે. આયોગ કહે છે કે છેલ્લા 20 વર્ષમાં મતદાર યાદીમાં મોટા પાયે નામ ઉમેરવા અને કાઢી નાખવાને કારણે ઘણા ફેરફારો થયા છે. ઝડપી શહેરીકરણ થયું છે. શિક્ષણ, આજીવિકા અને અન્ય કારણોસર મોટી સંખ્યામાં લોકો એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ગયા છે. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે કેટલાક મતદારો એક જગ્યાએ નોંધણી કરાવે છે અને પછી તેમના રહેઠાણને બદલીને અન્ય કોઈ જગ્યાએ નોંધણી કરાવે છે, તેમના મૂળ રહેઠાણના સ્થળની મતદાર યાદીમાંથી તેમનું નામ દૂર કર્યા વિના. આનાથી મતદાર યાદીમાં તેમનું નામ વારંવાર આવવાની શક્યતા વધી જાય છે.

બિહારમાં 2003 ના મતદારો માન્ય

ચૂંટણી પંચે કહ્યું કે બિહારમાં 2003 માં મતદાર યાદીમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો. તેથી, 1 જાન્યુઆરી 2003 ની માન્યતા ધરાવતી મતદાર યાદી માન્ય રહેશે. આ યાદીમાં જેનું નામ આવશે તેને વર્તમાન મતદાર યાદી સુધારણાથી કોઈ અસર થશે નહીં.