ભારતમાં મેડિકલ શિક્ષણ સાથે જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC)એ MBBS અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કરવાની મહત્તમ સમયમર્યાદા વધારવાનો મહત્વનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલ અમલમાં રહેલા નિયમો અનુસાર વિદ્યાર્થીએ MBBS કોર્સ પ્રવેશની તારીખથી 9 વર્ષની અંદર પૂર્ણ કરવો ફરજિયાત છે. હવે NMC આ મર્યાદા વધારીને 10 વર્ષ કરવાની તૈયારીમાં છે. આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવે તો અનેક એવા વિદ્યાર્થીઓને મોટી રાહત મળશે, જેમનો અભ્યાસ આરોગ્ય સમસ્યાઓ, પારિવારિક સંજોગો, શૈક્ષણિક અવરોધો અથવા અન્ય અનિવાર્ય કારણોસર વિલંબિત થયો છે.
શું કહે છે NMCનો નવો ડ્રાફ્ટ?
નેશનલ મેડિકલ કમિશને ગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ એજ્યુકેશન રેગ્યુલેશન્સ (GMER) 2023માં સુધારો સૂચવતા એક ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન જાહેર કર્યું છે. આ ડ્રાફ્ટ મુજબ કોઈપણ વિદ્યાર્થીને MBBSમાં પ્રવેશ લીધા પછી 10 વર્ષથી વધુ સમય સુધી અંડરગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ અભ્યાસ ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ સમયગાળામાં ફરજિયાત રોટેટરી મેડિકલ ઈન્ટર્નશિપનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે MBBSનો સંપૂર્ણ અભ્યાસક્રમ અને ઇન્ટર્નશિપ બંને મળીને 10 વર્ષની અંદર પૂર્ણ કરવાના રહેશે. હાલમાં આ જ મર્યાદા 9 વર્ષની છે, જેને હવે એક વર્ષ વધારવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.
કયા વિદ્યાર્થીઓને મળશે સીધો લાભ?
મેડિકલ અભ્યાસક્રમ દેશના સૌથી કઠિન અને લાંબા કોર્સ પૈકીનો એક માનવામાં આવે છે. અનેક વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ દરમિયાન વિવિધ પ્રકારની મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ આરોગ્ય સંબંધિત ગંભીર સમસ્યાઓના કારણે પરીક્ષાઓમાં બેસી શકતા નથી. કેટલાકને પારિવારિક જવાબદારીઓ, આર્થિક સંકટ અથવા વ્યક્તિગત કારણોસર અભ્યાસમાં વિરામ લેવો પડે છે. ઉપરાંત, કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષાઓમાં સફળ થવા માટે વધારાના પ્રયત્નોની જરૂર પડતી હોય છે. નવી સમયમર્યાદા આવા વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તેમને અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા માટે વધારાનો એક વર્ષનો સમય મળશે.
આ પણ વાંચો: OSM વિવાદમાં CBSEનો મોટો યુ-ટર્ન : પહેલાં ખામીઓ નકારી, હવે સુરક્ષા ત્રુટિઓ હોવાનો કર્યો સ્વીકાર
હાલના અને પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં શું તફાવત?
હાલના GMER 2023 નિયમો અનુસાર:
MBBS પૂર્ણ કરવાની મહત્તમ સમયમર્યાદા: 9 વર્ષ
પ્રથમ પ્રોફેશનલ MBBS પરીક્ષા માટે મહત્તમ 4 પ્રયાસ
ફરજિયાત ઇન્ટર્નશિપ સમયમર્યાદામાં સામેલ
જ્યારે પ્રસ્તાવિત 2026 સુધારા મુજબ:
MBBS પૂર્ણ કરવાની મહત્તમ સમયમર્યાદા: 10 વર્ષ
ઇન્ટર્નશિપ સહિતનો સમય 10 વર્ષની મર્યાદામાં ગણાશે
પ્રથમ પ્રોફેશનલ MBBS માટે મહત્તમ 4 પ્રયાસનો નિયમ યથાવત રહેશે
એટલે કે માત્ર કુલ સમયમર્યાદામાં જ એક વર્ષનો વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. અન્ય શૈક્ષણિક માપદંડોમાં કોઈ ફેરફાર સૂચવાયો નથી.
જાહેર સૂચનો અને વાંધા આમંત્રિત
NMC દ્વારા આ પ્રસ્તાવને ‘ગેઝેટ ઓફ ઈન્ડિયા’માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે અને તેને જાહેર ચર્ચા માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો છે. મેડિકલ કોલેજો, વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો, આરોગ્ય શિક્ષણ નિષ્ણાતો અને અન્ય હિતધારકો પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવવામાં આવ્યા છે. કમિશને જણાવ્યું છે કે જાહેરનામું બહાર પડ્યાની તારીખથી 30 દિવસની અંદર મળનારા તમામ સૂચનો અને અભિપ્રાયો પર વિચાર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ જ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે.
મેડિકલ શિક્ષણમાં લવચીકતા તરફ એક પગલું
શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે MBBS જેવા લાંબા અભ્યાસક્રમમાં ક્યારેક અનિવાર્ય કારણોસર વિલંબ થવો સ્વાભાવિક છે. આવી સ્થિતિમાં સમયમર્યાદામાં થોડો વધારો વિદ્યાર્થીઓને માનસિક દબાણમાંથી બહાર લાવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. ખાસ કરીને કોવિડ મહામારી બાદ અનેક વિદ્યાર્થીઓના શૈક્ષણિક સમયપત્રકમાં વિક્ષેપ સર્જાયો હતો. તેથી સમયમર્યાદા વધારવાનો પ્રસ્તાવ વાસ્તવિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવેલ નિર્ણય તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો: દેશને મળ્યા નવા CDS : એન.એસ. રાજા સુબ્રમણિએ સંભાળ્યો કાર્યભાર
અંતિમ નિર્ણય પર સૌની નજર
હાલ આ માત્ર એક ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવ છે અને અંતિમ નિયમ તરીકે અમલમાં આવ્યો નથી. આગામી દિવસોમાં મળનારા સૂચનો, વાંધાઓ અને નિષ્ણાતોની ભલામણોના આધારે NMC અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરશે. જો આ સુધારો અમલમાં આવશે તો દેશભરના હજારો મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓને સીધો લાભ મળી શકે છે અને MBBS અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા માટે વધુ એક વર્ષની તક ઉપલબ્ધ થશે.
