વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે અલાસ્કામાં અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે શિખર સંમેલનનું સ્વાગત કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની આ પહેલ વૈશ્વિક શાંતિ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. જયસ્વાલે કહ્યું કે ભારત આ સંવાદમાં થયેલી પ્રગતિની પ્રશંસા કરે છે અને માને છે કે આગળનો માર્ગ ફક્ત વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા જ શોધી શકાય છે. રણધીર જયસ્વાલે વધુમાં કહ્યું કે હાલમાં આખું વિશ્વ યુક્રેન યુદ્ધ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને દરેક ઇચ્છે છે કે આ સંઘર્ષ શક્ય તેટલી વહેલી તકે સમાપ્ત થાય. જયસ્વાલે સ્પષ્ટતા કરી કે ભારતની હંમેશા નીતિ રહી છે કે યુદ્ધ કોઈ પણ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે વાતચીત અને પરસ્પર સમજણ શાંતિનું સૌથી મોટું માધ્યમ છે.
વિશ્વની નજર વાતચીત પર
અલાસ્કામાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેની શિખર સંમેલન સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું. યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પહેલીવાર બંને નેતાઓ સીધા મળ્યા. જોકે, આ બેઠકને 'ઉપયોગી' ગણાવતા, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલમાં કોઈ મોટો કરાર થયો નથી. તેમણે કહ્યું કે અમે થોડી પ્રગતિ કરી છે, પરંતુ અમે હજુ સુધી સંપૂર્ણ મુકામ પર પહોંચ્યા નથી.
અપેક્ષાઓ અને અધૂરા પરિણામો
વાર્તાલાપને 'ખૂબ જ સકારાત્મક' ગણાવતા, ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકી અને નાટો નેતાઓ સાથે આગામી પગલાં અંગે ચર્ચા કરશે. તે જ સમયે, પુતિને ટ્રમ્પની 'મૈત્રીપૂર્ણ' ભાષા અને રશિયાના રાષ્ટ્રીય હિતોની સમજણની પ્રશંસા કરી. જોકે, વાટાઘાટોમાંથી કોઈ નક્કર જાહેરાત કે લેખિત કરાર થઈ શક્યો નથી.
શિખર સંમેલનની 5 મોટી બાબતો
1. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે હજુ સુધી કોઈ મોટો કરાર થયો નથી. તેમણે સ્વીકાર્યું કે ઘણા મુદ્દાઓ પર મતભેદો બાકી છે અને તેમને ઉકેલવા માટે વધુ વાટાઘાટો કરવી પડશે. તેમણે કહ્યું કે અમે પ્રગતિ કરી છે, પરંતુ તે પૂરતું નથી. બધું નક્કી ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ સોદો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે નહીં.
2. વાર્તાલાપ પછી, ટ્રમ્પે કહ્યું કે રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ચીન પર ટેરિફ હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આજની વાટાઘાટો પછી, મને હાલમાં તેના વિશે વિચારવાની જરૂર નથી. જોકે, તેમણે ભારત અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી. અમેરિકાએ ભારત પર પહેલાથી જ 50 ટકા ટેરિફ લાદી દીધો છે, જેમાંથી 25 ટકા રશિયન તેલ આયાત પર દંડ છે.
3. રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને ટ્રમ્પની પ્રશંસા કરી અને કહ્યું કે વાતચીત 'મૈત્રીપૂર્ણ વાતાવરણ'માં થઈ. તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પ રશિયાના રાષ્ટ્રીય હિતોને સમજે છે અને તેનું સન્માન કરે છે. જોકે, ટ્રમ્પે યુક્રેનમાં રશિયાના હુમલામાં નાગરિકોના મોત અંગે જાહેર મંચ પરથી કંઈ કહ્યું નહીં, જેના પર ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય વર્તુળોમાં સવાલ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
4. વાતચીત પછી સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ ફક્ત 15 મિનિટ ચાલી, જેમાં બંને નેતાઓએ સામાન્ય રાજદ્વારી બાબતોનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. કોઈ નક્કર સિદ્ધિ કે લેખિત કરારની જાહેરાત કરવામાં આવી ન હતી. તે સ્પષ્ટ છે કે બંને પક્ષો વચ્ચે હજુ પણ ઊંડા મતભેદો છે અને કરારનો માર્ગ લાંબો છે.
5. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો કે પુતિન અને યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકી વચ્ચે ટૂંક સમયમાં બેઠક થઈ શકે છે, જેમાં તેઓ પોતે પણ ભાગ લઈ શકે છે. જોકે, તેમણે આ બેઠક ક્યારે અને ક્યાં થશે તે જણાવ્યું ન હતું. પુતિને ઝેલેન્સકી સાથેની બેઠક અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરી ન હતી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે યુક્રેન અને યુરોપિયન દેશો યુએસ-રશિયા વાટાઘાટોને સકારાત્મક રીતે જોશે અને પ્રગતિમાં અવરોધ નહીં લાવે.
