મિડલ ઈસ્ટ યુદ્ધ વચ્ચે ભારતને મળી મોટી રાહત! : વિશ્વનો સૌથી જોખમી માર્ગ પસાર કરી ગુજરાત પહોંચ્યું LPG ટેન્કર

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને દરિયાઈ સુરક્ષા અંગે ઊભી થયેલી વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. દુનિયાના સૌથી વ્યૂહાત્મક અને સંવેદનશીલ ગણાતા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ જળમાર્ગમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈને એક વિશાળ LPG ટેન્કર ગુજરાતના કંડલામાં આવેલા દીનદયાલ પોર્ટ પર પહોંચી ગયું છે.

માર્શલ આઇલેન્ડ્સનો ધ્વજ ધરાવતું ‘સિમી’ નામનું આ LPG ટેન્કર અંદાજે 20,000 મેટ્રિક ટન રાંધણ ગેસ લઈને ભારત આવ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે આ જહાજની મુસાફરી પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી હતી.

20 હજાર મેટ્રિક ટન LPG નો મહત્વનો જથ્થો

સત્તાવાર માહિતી અનુસાર ‘સિમી’ ટેન્કર પર કુલ 21 વિદેશી ક્રૂ મેમ્બર્સ સવાર હતા. જહાજે 13 મેના રોજ સફળતાપૂર્વક સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને પાર કર્યો હતો અને ત્યારબાદ કોઈ પણ વિઘ્ન વિના ગુજરાતના કંડલા પોર્ટ સુધી પહોંચ્યું છે.

આ LPG નો જથ્થો ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે દેશમાં ઘરેલું ગેસની માંગ સતત વધી રહી છે. ખાસ કરીને ઉદ્યોગો અને ઘરેલુ વપરાશ માટે LPG સપ્લાય ચેઇન અવિરત રહે તે માટે આવા આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્ગોની સુરક્ષિત ડિલિવરી અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.

મિડલ ઈસ્ટ વિસ્તારમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી વધતા તણાવને કારણે દરિયાઈ વેપાર માર્ગો અને એનર્જી સપ્લાય પર વિશ્વભરના દેશોની નજર કેન્દ્રિત થઈ છે.

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ કેમ એટલું મહત્વનું?

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દુનિયાના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ જળમાર્ગોમાંનું એક છે. પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડતો આ રૂટ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ અને LNG-LPG સપ્લાય માટે લાઈફલાઈન સમાન માનવામાં આવે છે.

વિશ્વના મોટા ભાગના તેલ અને ગેસ નિકાસકાર દેશો જેમ કે સાઉદી અરેબિયા, UAE, કુવૈત, ઈરાન અને કતારનો મોટો માલવહન વ્યવહાર આ જળમાર્ગ પરથી થાય છે. તેથી આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય તણાવ અથવા સુરક્ષા જોખમ સીધી અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર કરી શકે છે.

તાજેતરમાં મિડલ ઈસ્ટ વિસ્તારમાં વધતી અશાંતિ અને દરિયાઈ હુમલાની આશંકાઓને કારણે અનેક દેશોએ તેમના કાર્ગો જહાજોની સુરક્ષા વધારી છે.
ભારતમાં પ્રથમવાર કેપ્ટાગોન ડ્રગ્સનો મોટો જથ્થો ઝડપાયો: NCB ની ગુજરાતમાં કાર્યવાહી, ₹182 કરોડના ડ્રગ્સ સાથે સિરિયન નાગરિકની ધરપકડ

છેલ્લા 24 કલાકમાં વધુ બે ટેન્કર્સે કર્યો સેફ પેસેજ

અહેવાલો મુજબ છેલ્લા 24 કલાકમાં વધુ બે મોટા LPG કેરિયર્સે પણ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝનો જળમાર્ગ સફળતાપૂર્વક પાર કર્યો છે અને હાલ ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. તેમાં ‘NV સનશાઈન’ નામનું જહાજ પણ સામેલ છે.

માર્ચ મહિનાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં કુલ 13 જહાજોએ આ સંવેદનશીલ રૂટ પરથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ભારત તરફ યાત્રા પૂર્ણ કરી છે. તેમાં 12 LPG ટેન્કર્સ અને એક ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરનો સમાવેશ થાય છે.

આ આંકડો દર્શાવે છે કે ભલે તણાવ વધ્યો હોય, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગો પર સુરક્ષા વ્યવસ્થા હજુ કાર્યરત છે અને ઊર્જા સપ્લાય સંપૂર્ણપણે ખોરવાયો નથી.
રાજકોટ એરપોર્ટ પર સેન્ટ્રલ IBનું મોટું ઓપરેશન: 400 કિલો ચાંદી જપ્ત

ભારત માટે ઊર્જા સુરક્ષા મહત્વની

ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ઊર્જા આયાતકાર દેશોમાં સામેલ છે. દેશની LPG અને ક્રૂડ ઓઈલની મોટી જરૂરિયાતો મિડલ ઈસ્ટના દેશોમાંથી પૂરી થાય છે. આવી સ્થિતિમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં કોઈપણ વિક્ષેપ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને ઇંધણની કિંમતો પર સીધી અસર કરી શકે છે.

ઊર્જા વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર જો આ જળમાર્ગ લાંબા સમય માટે પ્રભાવિત થાય તો વૈશ્વિક બજારમાં તેલ અને ગેસના ભાવમાં તેજી આવી શકે છે. જેના કારણે ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશો પર વધારાનો આર્થિક બોજ પડી શકે છે.

કંડલા પોર્ટનું વધતું મહત્વ

ગુજરાતનું કંડલા સ્થિત દીનદયાલ પોર્ટ દેશના મહત્વપૂર્ણ કાર્ગો અને એનર્જી હેન્ડલિંગ પોર્ટ્સમાં ગણાય છે. LPG, ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના આયાત-નિકાસ માટે આ પોર્ટ વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે.

તાજેતરના વર્ષોમાં કંડલા પોર્ટ પર ઊર્જા સંબંધિત કાર્ગોની અવરજવર સતત વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ‘સિમી’ જેવા મોટા LPG ટેન્કરનું સુરક્ષિત આગમન ભારત માટે લોજિસ્ટિક અને ઊર્જા સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.