કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી Jagat Prakash Nadda એ બુધવારે જિનીવામાં યોજાયેલી 79 મી વિશ્વ આરોગ્ય સભા દરમિયાન માતૃ, નવજાત અને બાળ આરોગ્ય ભાગીદારી સંસ્થા Partnership for Maternal, Newborn & Child Health (PMNCH) ની બોર્ડ અધ્યક્ષ Helen Clark સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન મહિલાઓ, બાળકો અને કિશોરોના આરોગ્યને લઈને ભારતની વૈશ્વિક પ્રતિબદ્ધતા અને જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રે દેશના યોગદાન પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી.
કેન્દ્રીય મંત્રીએ બેઠકમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત વૈશ્વિક સ્તરે મહિલાઓ, બાળકો અને કિશોરોના આરોગ્ય માટેના એજન્ડાને આગળ ધપાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે જણાવ્યું કે 2005માં PMNCH ની સ્થાપના બાદથી ભારત સતત આ સંગઠન સાથે જોડાયેલું રહ્યું છે અને તેના ઉદ્દેશ્યોને આગળ વધારવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.
PMNCH માં ભારતની સક્રિય નેતૃત્વકારી ભૂમિકા
Jagat Prakash Nadda એ જણાવ્યું કે ભારત હાલમાં PMNCH માં બોર્ડના ઉપાધ્યક્ષ તેમજ સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના અધ્યક્ષ તરીકે મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી નિભાવી રહ્યું છે. તેમણે એ પણ માહિતી આપી કે ભારત તરફથી આપવામાં આવતું 20 લાખ અમેરિકી ડોલરનું વાર્ષિક અનુદાન પ્રક્રિયામાં છે અને તેની સત્તાવાર માહિતી ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે.
મંત્રીએ કહ્યું કે ભારતે જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં નવીનતા અને સમાનતા આધારિત સેવા મોડલ વિકસાવ્યા છે, જેના કારણે આરોગ્ય સેવાઓને વિશાળ સ્તરે લોકો સુધી પહોંચાડવામાં સફળતા મળી છે.
તેમણે જણાવ્યું, “ભારત નવીનતાનું કેન્દ્ર રહ્યું છે અને અમે મહિલાઓ, બાળકો અને કિશોરોના આરોગ્યને સેવા વિતરણ અને સ્થિર વિકાસના કેન્દ્રમાં રાખ્યું છે.”
કિશોર આરોગ્ય માટે 2014 માં શરૂ કર્યો રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ
કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારત 2014 માં કિશોરો માટે સમર્પિત રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ શરૂ કરનાર પ્રારંભિક દેશોમાં સામેલ હતું. આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત શાળાઓ, આરોગ્ય કેન્દ્રો અને સમુદાય સ્તરે વિવિધ હસ્તક્ષેપો દ્વારા યુવાનો સુધી આરોગ્ય સેવાઓ પહોંચાડવામાં આવી રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે કિશોર આરોગ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી દેશના ભવિષ્ય માટે મજબૂત આરોગ્ય આધાર ઊભો કરવામાં મદદ મળી છે.
માતા અને શિશુ મૃત્યુદરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો
Jagat Prakash Nadda એ બેઠક દરમિયાન માતૃ મૃત્યુદર (MMR) અને શિશુ મૃત્યુદર (IMR)માં ભારતે હાંસલ કરેલી પ્રગતિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં વધુ ઝડપથી આ બંને ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.
સરકારે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આરોગ્ય સેવાઓના વિસ્તરણ, સંસ્થાગત પ્રસૂતિને પ્રોત્સાહન, રસીકરણ અભિયાન અને પોષણ યોજનાઓ દ્વારા માતા અને બાળકના આરોગ્યમાં સુધારો લાવવા માટે વ્યાપક પ્રયાસો કર્યા છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ભારતના મોડલ શેર કરવાની તૈયારી
કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત પાસે જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રના અનેક સફળ મોડલ અને ડિજિટલ હેલ્થ પ્રોડક્ટ્સ છે, જેને વૈશ્વિક સ્તરે શેર કરી શકાય છે. તેમણે અન્ય દેશોને ટેકનિકલ માર્ગદર્શન અને સહાય આપવા માટે ભારતની તૈયારી પણ વ્યક્ત કરી.
તેમણે PMNCH ને આમંત્રણ આપ્યું કે ભારતના સફળ આરોગ્ય મોડલ અને નવીનતાઓને ભૌતિક તેમજ વર્ચ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ મારફતે વૈશ્વિક સમુદાય સમક્ષ વધુ વ્યાપક રીતે રજૂ કરવામાં આવે.
તેમણે મહિલા, બાળ અને કિશોર આરોગ્ય ઉપરાંત વધતા બિન-સંચારી રોગો (NCDs)ના પડકાર સામે પણ સહકાર વધારવાની ભારતની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.
‘વસુધૈવ કુટુંબકમ’ના મંત્ર સાથે વૈશ્વિક આરોગ્ય સહકાર
બેઠક દરમિયાન Jagat Prakash Nadda એ પ્રાચીન ભારતીય વિચારધારા ‘વસુધૈવ કુટુંબકમ’નો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે વિશ્વ એક પરિવાર છે અને વૈશ્વિક આરોગ્ય પડકારોનો સામનો કરવા માટે એકતા, કરુણા અને સહયોગ જરૂરી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે ભારત માનવતાના હિતમાં પોતાના ટેકનિકલ સ્રોતો અને આરોગ્ય ક્ષેત્રની સફળતાઓ વિશ્વ સાથે વહેંચવા તૈયાર છે.
હેલેન ક્લાર્કે ભારતના યોગદાનની પ્રશંસા કરી
Helen Clark એ વૈશ્વિક જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં ભારતની સતત નેતૃત્વકારી ભૂમિકા અને યોગદાનની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે PMNCH તેમજ વૈશ્વિક આરોગ્ય વ્યવસ્થામાં ભારતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા સ્વીકારી અને ભવિષ્યમાં સહકાર વધુ મજબૂત બનવાની આશા વ્યક્ત કરી.
