Indian Railway: ભારતીય રેલવે આગામી મહિનાઓમાં મુસાફરો માટે મોટી ટેક્નોલોજીકલ બદલાવ લાવવા જઈ રહી છે. લગભગ ચાર દાયકાથી ઉપયોગમાં રહેલી પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ (PRS)ને હવે સંપૂર્ણપણે નવી હાઈટેક વ્યવસ્થાથી બદલવામાં આવશે. આ નવી સિસ્ટમમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેના કારણે મુસાફરોને વેઇટિંગ ટિકિટ કન્ફર્મ થવાની શક્યતા અંગે અગાઉથી વધુ ચોક્કસ માહિતી મળી શકશે.
રેલવે મંત્રી Ashwini Vaishnawએ સોમવારે ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી હતી. બેઠક દરમિયાન ઓગસ્ટ મહિનાથી નવી અપગ્રેડેડ સિસ્ટમ પર તબક્કાવાર શિફ્ટ થવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા. રેલવેના ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને આધુનિક બનાવવા માટે આ પ્રોજેક્ટને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
લિવ-ઈન રિલેશનશિપમાં રહેતા પહેલા આ કાગળ જરૂર બનાવજો!: લગ્ન વગર સાથે રહેતા કપલ્સને મોટી મુસીબતથી બચાવશે આ એક કાગળ
હાલની PRS સિસ્ટમ પર વધતો ભાર
ભારતીય રેલવેની હાલની PRS સિસ્ટમ 1980ના દાયકામાં વિકસાવવામાં આવી હતી. તે સમયની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવેલી આ સિસ્ટમ હવે કરોડો મુસાફરોના વધતા દબાણ સામે મર્યાદિત સાબિત થઈ રહી છે. દરરોજ લાખો લોકો IRCTC અને અન્ય માધ્યમો દ્વારા ટિકિટ બુકિંગ કરે છે, જેના કારણે તહેવારો અને રજાઓ દરમિયાન સર્વર પર ભારે લોડ જોવા મળે છે.
ખાસ કરીને Tatkal બુકિંગ દરમિયાન વેબસાઇટ ધીમી પડવી, પેમેન્ટ નિષ્ફળ જવું અથવા ટિકિટ સ્ટેટસમાં વિલંબ જેવી ફરિયાદો લાંબા સમયથી મુસાફરો કરી રહ્યા છે. નવી સિસ્ટમનો હેતુ માત્ર સ્પીડ વધારવાનો જ નહીં પરંતુ ડેટા એનાલિટિક્સ અને AI આધારિત આગાહી દ્વારા મુસાફરોને વધુ વિશ્વસનીય માહિતી આપવાનો પણ છે.
નવી સિસ્ટમ મુસાફરોના બુકિંગ પેટર્ન, કેન્સલેશન ડેટા, રૂટ ડિમાન્ડ અને ઐતિહાસિક માહિતીના આધારે વેઇટિંગ ટિકિટ કન્ફર્મ થવાની સંભાવના બતાવશે. હાલમાં કેટલાક ખાનગી એપ્સ અંદાજિત પ્રિડિક્શન આપે છે, પરંતુ હવે આ સુવિધા સત્તાવાર રીતે રેલવે સિસ્ટમમાં જ ઉપલબ્ધ થવાની શક્યતા છે.
આ તારીખે બંધ રહેશે દવાની દુકાનો: 12 લાખ કેમિસ્ટોની હડતાળ, હેરાનના થવું હોય તો જાણી લેજો આ માહિતી
AIથી મુસાફરોને શું ફાયદો થશે?
નવી AI આધારિત સિસ્ટમનો સૌથી મોટો ફાયદો મુસાફરોને યાત્રા આયોજનમાં મળશે. હાલમાં વેઇટિંગ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો અંતિમ ક્ષણ સુધી અનિશ્ચિતતામાં રહેતા હોય છે. જો સિસ્ટમ પહેલેથી જ સ્પષ્ટ સંકેત આપે કે ટિકિટ કન્ફર્મ થવાની શક્યતા ઓછી છે, તો મુસાફરો વિકલ્પિક ટ્રેન અથવા અન્ય પરિવહન વ્યવસ્થા સમયસર પસંદ કરી શકશે.
રેલવે અધિકારીઓના મતે નવી ટેક્નોલોજીથી બુકિંગ પ્રક્રિયા વધુ સ્મૂથ બનશે. સાથે જ સિસ્ટમ વધુ ટ્રાફિક હેન્ડલ કરી શકશે અને એક સાથે મોટી સંખ્યામાં ક્વેરી પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવશે. ભવિષ્યમાં ડાયનેમિક ડેટા એનાલિસિસ દ્વારા વધારાની કોચ જરૂરિયાત, લોકપ્રિય રૂટ્સ અને પીક સીઝન ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટમાં પણ મદદ મળશે.
રેલવે હાલમાં સમગ્ર નેટવર્કને ડિજિટલ રીતે મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સ્ટેશન રિડેવલપમેન્ટ, કવચ સુરક્ષા સિસ્ટમ, વંદે ભારત ટ્રેનો અને AI આધારિત મોનિટરિંગ જેવી અનેક પહેલો શરૂ કરવામાં આવી છે. નવી PRS સિસ્ટમ પણ એ જ ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન અભિયાનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ ગણાઈ રહી છે.
ઓગસ્ટથી તબક્કાવાર અમલીકરણની તૈયારી
અધિકારીઓ મુજબ નવી સિસ્ટમનું અમલીકરણ તબક્કાવાર થશે જેથી મુસાફરોને કોઈ મોટી મુશ્કેલી ન પડે. શરૂઆતમાં કેટલાક રૂટ્સ અને ઝોનમાં પાયલોટ મોડલ અમલમાં મૂકાઈ શકે છે. ત્યારબાદ સમગ્ર દેશમાં નવી સિસ્ટમ વિસ્તરશે.
ટેકનિકલ અપગ્રેડ સાથે સાયબર સિક્યુરિટી પર પણ ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. કારણ કે રેલવે રિઝર્વેશન સિસ્ટમ દેશના સૌથી મોટા ડિજિટલ ડેટાબેઝમાંની એક છે. લાખો યુઝર્સની માહિતી અને ટ્રાન્ઝેક્શનને સુરક્ષિત રાખવા માટે નવા સિક્યુરિટી પ્રોટોકોલ્સ પણ ઉમેરવામાં આવશે.
વિશેષજ્ઞો માને છે કે જો નવી સિસ્ટમ સફળતાપૂર્વક અમલમાં આવશે તો ભારતીય રેલવેના ડિજિટલ ઓપરેશનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળશે. મુસાફરોને વધુ પારદર્શક અને વિશ્વસનીય માહિતી મળશે, જ્યારે રેલવેને ડિમાન્ડ મેનેજમેન્ટ અને ઓપરેશનલ પ્લાનિંગમાં મોટી મદદ મળશે.
રેલવેના ડિજિટલ ભવિષ્ય તરફ મોટું પગલું
ભારતીય રેલવે વિશ્વના સૌથી મોટા રેલ નેટવર્કમાંનું એક છે અને દરરોજ કરોડો લોકો તેની સેવા લે છે. આવી સ્થિતિમાં આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ સમયની જરૂરિયાત બની ગયો છે. AI આધારિત PRS સિસ્ટમ માત્ર ટિકિટિંગ સુધારશે એટલું જ નહીં પરંતુ ભવિષ્યમાં સંપૂર્ણ સ્માર્ટ રેલવે ઇકોસિસ્ટમ તરફ આગળ વધવાનો માર્ગ પણ તૈયાર કરશે.
મુસાફરો હવે માત્ર ટિકિટ બુકિંગ નહીં પરંતુ રિયલ ટાઈમ માહિતી, ભીડનું વિશ્લેષણ, બેઠક ઉપલબ્ધતા અને યાત્રા સંભાવનાઓ અંગે વધુ સચોટ ડેટા મેળવી શકશે. ઓગસ્ટથી શરૂ થનારી આ નવી વ્યવસ્થા ભારતીય રેલવે માટે ટેક્નોલોજીકલ માઇલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે.
