Jammu Kashmir Earthquake: વિશ્વના અનેક દેશોમાં ગુરુવારે ભૂકંપના આંચકાઓ અનુભવાતા લોકોમાં ચિંતા ફેલાઈ હતી. દક્ષિણ અમેરિકાના વેનેઝુએલા અને એશિયાના જાપાનમાં તીવ્ર ભૂકંપ બાદ ભારતના જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ ધરતી ધ્રુજી ઊઠી હતી. જોકે ભારતમાં આવેલા ભૂકંપની તીવ્રતા ઓછી હોવાથી કોઈ જાનહાનિ કે મોટા નુકસાનના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી.
નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી (NCS) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, 25 જૂનની વહેલી સવારે 2:36:49 વાગ્યે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લામાં 3.5 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્ર જમીનની સપાટીથી આશરે 15 કિલોમીટર ઊંડે હતું. સ્થાનિક રહેવાસીઓએ થોડા સેકન્ડ માટે ધરતી ધ્રુજતી હોવાનો અનુભવ કર્યો હતો, પરંતુ કોઈ મોટા નુકસાનના અહેવાલ પ્રાપ્ત થયા નથી.
વેનેઝુએલામાં ડબલ ભૂકંપથી ભારે તબાહી
જ્યાં ભારતમાં હળવા આંચકા અનુભવાયા, ત્યાં વેનેઝુએલામાં સ્થિતિ ઘણી ગંભીર રહી હતી. બુધવારે સાંજે વેનેઝુએલાના કેરેબિયન કિનારા નજીક મિનિટોના અંતરે 7.2 અને 7.5 તીવ્રતાના બે શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા હતા. આ ભૂકંપોએ અનેક વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
રાજધાની કારાકાસ સહિત અનેક શહેરોમાં લોકો ભયભીત થઈને ઘરો અને ઓફિસોમાંથી બહાર નીકળી આવ્યા હતા. ભૂકંપની તીવ્રતા એટલી વધુ હતી કે કેટલીક ઇમારતોને ગંભીર નુકસાન થયું હતું. અહેવાલો અનુસાર, એક 22 માળની ઇમારત પણ ધરાશાયી થઈ ગઈ હતી. અનેક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠા અને સંચાર વ્યવસ્થાને અસર પહોંચી હતી.
સ્થાનિક પ્રશાસન અને બચાવ દળોએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત કામગીરી શરૂ કરી છે. લોકોને ખુલ્લી જગ્યાઓમાં રહેવા અને આફ્ટરશોક્સથી સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
જાપાનમાં પણ અનુભવાયો શક્તિશાળી ભૂકંપ
જાપાન, જે વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપપ્રવણ દેશોમાંનો એક ગણાય છે, ત્યાં પણ 6.9 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. જાપાનમાં વારંવાર ભૂકંપ આવતા હોવાથી ત્યાંની ઇમારતો અને માળખાકીય વ્યવસ્થા ખાસ રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેના કારણે મોટા નુકસાનની શક્યતા ઓછી રહે છે.
તેમ છતાં, ભૂકંપ બાદ સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓએ લોકોને સતર્ક રહેવાની સલાહ આપી હતી. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ કોઈ મોટા જાનમાલના નુકસાનની માહિતી સામે આવી નથી.
નેપાળમાં પણ ધરતી ધ્રુજી
ભારતના પડોશી દેશ નેપાળમાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. ગુરુવારે વહેલી સવારે 5:21:43 વાગ્યે 3.8 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત થોડા દિવસો પહેલા નેપાળના હુમલા જિલ્લામાં 4.1 તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.
નેપાળ હિમાલયન ફોલ્ટ લાઇન પર સ્થિત હોવાથી અહીં વારંવાર ભૂકંપ આવતા રહે છે. જોકે તાજેતરના આંચકાઓમાં કોઈ જાનહાનિ કે સંપત્તિના મોટા નુકસાનના અહેવાલ મળ્યા નથી.
જમ્મુ-કાશ્મીર કેમ છે ભૂકંપ સંવેદનશીલ?
ભારતનો જમ્મુ-કાશ્મીર વિસ્તાર હિમાલયન ભૂગર્ભીય પટ્ટામાં આવેલો છે. ભારતીય અને યુરેશિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટ વચ્ચે સતત થતી હિલચાલના કારણે આ વિસ્તારમાં સમયાંતરે ભૂકંપ આવતા રહે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ વિસ્તાર દેશના સૌથી વધુ ભૂકંપ સંવેદનશીલ ઝોનમાં સામેલ છે.
જોકે 3.5 તીવ્રતાનો ભૂકંપ સામાન્ય રીતે હળવો ગણાય છે, પરંતુ તે ભૂગર્ભીય પ્રવૃત્તિઓ સક્રિય હોવાનો સંકેત આપે છે. તેથી સ્થાનિક પ્રશાસન અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગ સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
કેમ મહત્વના છે આ ભૂકંપ?
એક જ દિવસે વેનેઝુએલા, જાપાન, ભારત અને નેપાળ જેવા દેશોમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાવા એ વૈશ્વિક સ્તરે ભૂગર્ભીય ગતિવિધિઓ તરફ ધ્યાન દોરે છે. ખાસ કરીને વેનેઝુએલામાં આવેલા વિનાશક ભૂકંપે ફરી એકવાર બતાવ્યું છે કે કુદરતી આપત્તિઓ સામે સજ્જતા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે.
ભારતમાં નુકસાનના અહેવાલ ન હોવા છતાં, જમ્મુ-કાશ્મીર જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે ભૂકંપ સમયે સુરક્ષા નિયમો અંગે જાગૃત રહેવું જરૂરી છે. નિષ્ણાતો લોકોનું ધ્યાન આપત્તિ પૂર્વ તૈયારી અને કટોકટી સમયે યોગ્ય પગલાં લેવા તરફ દોરી રહ્યા છે.
