IMDની આગાહી મુજબ ઉત્તર-મધ્ય ભારતમાં હીટવેવ યથાવત, જ્યારે દક્ષિણ અને પૂર્વમાં વરસાદ અને વીજળી સાથે પવનની શક્યતા. ભારતમાં એપ્રિલના અંતિમ સપ્તાહે હવામાનમાં તીવ્ર વિસંગતતા જોવા મળી રહી છે. એક તરફ ઉત્તર અને મધ્ય ભારત તાપમાનના ઉંચા સ્તરે સળગી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતના વિસ્તારોમાં વરસાદ, ગાજવીજ અને તેજ પવન સાથે રાહત મળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) મુજબ 25 એપ્રિલ આસપાસ દેશના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં બિલકુલ ભિન્ન હવામાન પરિસ્થિતિ જોવા મળશે.
ઉત્તર ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં તાપમાન 40થી 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે પહોંચ્યું છે અને હીટવેવની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં ગરમીનો પ્રકોપ વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. દિલ્હીમાં 25 એપ્રિલે તાપમાન 42 થી 44 ડિગ્રી સુધી જવાની શક્યતા છે, જે સામાન્ય કરતાં ઘણું વધારે છે.
ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં હીટવેવનો પ્રભાવ
હવામાન વિભાગના તાજેતરના બુલેટિન મુજબ ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના વિસ્તારોમાં હીટવેવની સ્થિતિ યથાવત રહેશે. હરિયાણા અને પંજાબમાં તાપમાન 43 ડિગ્રીથી વધુ નોંધાયું છે, જ્યારે મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં પણ 44 ડિગ્રી સુધીનો પારો નોંધાયો છે.
આ પરિસ્થિતિ માત્ર દિવસ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ રાત્રિના તાપમાનમાં પણ વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેને “વોર્મ નાઈટ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આથી લોકો માટે ગરમીનો ત્રાસ વધુ વધે છે. હવામાન વિભાગે નાગરિકોને બપોરના સમયે બહાર ન નીકળવા, પૂરતું પાણી પીવાનું અને હલકા કપડાં પહેરવાની સલાહ આપી છે.
દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદ અને ગાજવીજની શક્યતા
જ્યારે ઉત્તર ભારત ગરમીથી ત્રસ્ત છે, ત્યારે દક્ષિણ ભારત માટે સારા સમાચાર છે. હવામાન વિભાગના અંદાજ મુજબ તમિલનાડુ, કર્ણાટક, કેરળ અને આંધ્ર પ્રદેશના કિનારી વિસ્તારોમાં હોટ અને હ્યુમિડ પરિસ્થિતિ સાથે ગાજવીજ, વીજળી અને વરસાદની શક્યતા છે. આ વિસ્તારોમાં આગામી કેટલાક દિવસોમાં વીજળી સાથે વરસાદ અને પવન (30-40 કિમી પ્રતિ કલાક) ફૂંકાવાની શક્યતા છે, જે તાપમાનમાં ઘટાડો લાવશે અને લોકોને થોડી રાહત આપશે.
આ પણ વાંચો: મતદાનના દિવસ પડશે આકરી ગરમી : આગામી 3 દિવસ ગરમી 2-3 ડિગ્રી વધવાની હવામાન વિભાગની આગાહી
પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વમાં પણ વરસાદી સ્થિતિ
પૂર્વ ભારત અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં પણ ગાજવીજ અને વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. ખાસ કરીને બિહાર, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં 25 થી 28 એપ્રિલ દરમિયાન વીજળી સાથે વરસાદ અને તેજ પવનની આગાહી છે. આ વિસ્તારોમાં તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળશે, પરંતુ ભેજનું પ્રમાણ વધવાને કારણે “રિયલ ફીલ” વધુ રહેશે, એટલે કે ગરમીનો અનુભવ હજુ પણ રહેશે.
હવામાનમાં આ તફાવત પાછળનું કારણ
વિજ્ઞાનીઓના મતે, આ વિસંગત હવામાન પાછળ વિવિધ પ્રેશર સિસ્ટમ અને પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) જવાબદાર છે. ઉત્તર ભારતમાં સૂકી ગરમ હવા પ્રવેશી રહી છે, જ્યારે દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતમાં ભેજયુક્ત પવન અને સમુદ્રી અસરથી વરસાદી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નમાં બદલાવ અને આવનારા સમયમાં એલ નીનો (El Niño) જેવી પરિસ્થિતિઓ પણ તાપમાનમાં વધારો લાવી શકે છે, જે આગામી મહિનાઓમાં વધુ અસરકારક બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: વિશ્વના 100 સૌથી ગરમ શહેરોમાંથી 92 ભારતમાં : 2026માં કેમ પડી રહી છે આટલી ભયાનક ગરમી? જાણો ચોંકાવનારા કારણો
હાલની પરિસ્થિતિમાં લોકો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે સાવચેતી. ઉત્તર ભારતમાં રહેતા લોકોએ હીટવેવથી બચવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ, જ્યારે દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતમાં વરસાદ અને વીજળીથી સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. આ હવામાન પેટર્ન એ પણ દર્શાવે છે કે ભારત જેવી વિશાળ ભૌગોલિક વૈવિધ્ય ધરાવતી દેશમાં એકસાથે અનેક પ્રકારની પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ શકે છે, જે ખેતી, આરોગ્ય અને રોજિંદા જીવન પર સીધી અસર કરે છે.
