વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર હાલમાં યુરોપના ત્રણ દેશોના પ્રવાસે છે. તે હાલમાં નેધરલેન્ડ્સમાં છે. અહીં તેમણે આતંકવાદ વિરુદ્ધ ભારતના ઓપરેશન સિંદૂર, આતંકવાદીઓને ટેકો આપનાર પાકિસ્તાન અને કાશ્મીરના મુદ્દા પર ચર્ચા કરી.
નેધરલેન્ડના એક અખબારને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં જયશંકરે કહ્યું કે આતંકવાદ સામેની લશ્કરી કાર્યવાહી માટે ભારત પ્રશંસાને પાત્ર છે. આ માટે ભારતની પીઠ થપથપાવવી જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધવિરામ એક કામચલાઉ ઉકેલ છે. પાકિસ્તાન સાથેના સંઘર્ષના કાયમી અને ટકાઉ ઉકેલનો માર્ગ શું હશે? અમે આતંકવાદનો નિર્ણાયક અંત લાવવા માંગીએ છીએ. યુદ્ધવિરામને કારણે, બંને દેશો એકબીજા સામે કોઈ લશ્કરી કાર્યવાહી કરી રહ્યા નથી, પરંતુ જો પાકિસ્તાન તરફથી આતંકવાદી હુમલાઓ આ રીતે ચાલુ રહેશે તો તેમણે તેના પરિણામો ભોગવવા પડશે. પાકિસ્તાનીઓએ આ વાત સારી રીતે સમજવાની જરૂર છે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તમે અગાઉ પણ પાકિસ્તાનને આતંકવાદનું કેન્દ્ર ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાનમાં સક્રિય આતંકવાદી જૂથોને પાકિસ્તાન સરકાર તરફથી સમર્થન મળી રહ્યું છે. આના પર જયશંકરે કહ્યું કે મેં આ કહ્યું છે અને હું કહી રહ્યો છું. ધારો કે, એમ્સ્ટરડેમ જેવા શહેરની મધ્યમાં એક મોટું લશ્કરી કેન્દ્ર છે, જ્યાં હજારો લોકો લશ્કરી તાલીમ માટે ભેગા થયા છે. શું તમે એમ કહેશો કે તમારી સરકારને આ વિશે કંઈ ખબર નથી? કોઈ રસ્તો નથી. આપણે એવી માન્યતા ન અપનાવવી જોઈએ કે પાકિસ્તાન કંઈ જાણતું નથી. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા પ્રતિબંધિત સૌથી કુખ્યાત આતંકવાદીઓની યાદીમાં પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ આતંકવાદીઓ મોટા શહેરોમાંથી દિવસના અજવાળામાં આરામથી કામ કરે છે. તેમની પ્રવૃત્તિઓ બધા માટે જાણીતી છે. તો એવું ન વિચારો કે પાકિસ્તાન કંઈ જાણતું નથી અથવા પાકિસ્તાન આમાં સામેલ નથી. પાકિસ્તાન સરકાર આમાં સામેલ છે. પાકિસ્તાનની સેના માથાથી પગ સુધી તેમાં ડૂબેલી છે.
જયશંકરે અગાઉ એમ પણ કહ્યું હતું કે ઓપરેશન સિંદૂરમાં સ્પષ્ટ સંદેશ હતો કે જો 22 એપ્રિલ જેવો હુમલો થશે તો યોગ્ય જવાબ આપવામાં આવશે. અમે આતંકવાદીઓને છોડીશું નહીં. જો આતંકવાદીઓ પાકિસ્તાનમાં હશે, તેઓ ગમે ત્યાં હશે, તો અમે તેમને છોડીશું નહીં. આ કામગીરીમાં એક સંદેશ હતો. હાલમાં કરાર દ્વારા યુદ્ધવિરામ છે.
તેમણે કહ્યું કે તમે કહી શકો છો કે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આતંકવાદ આંશિક રીતે સમગ્ર કાશ્મીર વિવાદનું પરિણામ છે. અમારા માટે, આતંકવાદ એક સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનો છે જેને કોઈપણ રીતે વાજબી ઠેરવી શકાય નહીં. આતંકવાદીઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના જીવંત પર્યટન ઉદ્યોગને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. તેઓ ઇરાદાપૂર્વક હુમલાને ધાર્મિક રંગ પણ આપી રહ્યા છે. આને વૈશ્વિક સ્તરે અને જ્યાં સુધી જમ્મુ અને કાશ્મીરનો સવાલ છે ત્યાં સુધી સ્વીકારવું જોઈએ નહીં. એ એક ઐતિહાસિક હકીકત છે કે ૧૯૪૭માં ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલા પછી, કાશ્મીરે ભારત સાથે રહેવાનું પસંદ કર્યું. અમારો મત એવો છે કે ગેરકાયદેસર રીતે કબજે કરેલા પ્રદેશો તેમના હકદાર શાસકોને પાછા આપવા જોઈએ, જે આપણે છીએ.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય કાશ્મીર વિવાદમાં મધ્યસ્થી કરી શકે છે? આના પર જયશંકરે કહ્યું કે ના, આ બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય મુદ્દો છે. તો શું ભારત કાશ્મીર મુદ્દે ટ્રમ્પની ઓફર સ્વીકારશે નહીં? આ અંગે જયશંકરે કહ્યું કે જેમ મેં કહ્યું હતું તેમ, આપણે પાકિસ્તાન સાથે મળીને આનો ઉકેલ લાવીશું.
