IDFC ફર્સ્ટ બેંકની ચંદીગઢ શાખામાં એક મોટી છેતરપિંડી થઈ છે. પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે કેટલાક કર્મચારીઓએ તેમના હોદ્દાનો દુરુપયોગ કર્યો છે અને અનધિકૃત વ્યવહારો કર્યા છે. આ કૌભાંડ આશરે ₹590 કરોડનું હોવાનો અંદાજ છે.
IDFC ફર્સ્ટ બેંકની ચંદીગઢ શાખામાં એક મોટી છેતરપિંડીનો પર્દાફાશ થયો છે. બેંકે હરિયાણા સરકારના ખાતાઓમાં ₹590 કરોડની છેતરપિંડીની ફરિયાદ નોંધાવી છે. બેંકે 21 ફેબ્રુઆરીએ આ બાબતની જાણ કરી હતી. હરિયાણા સરકારના એક વિભાગે તેની થાપણો બીજી બેંકમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે આ છેતરપિંડી પ્રકાશમાં આવી હતી. મામલાની ગંભીરતાને જોતાં, બેંકે તાત્કાલિક તપાસ શરૂ કરી છે. બેંક કર્મચારીઓની સંડોવણીની શંકા છે, અને પરિણામે, કેટલાક કર્મચારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.
બેંકે ફ્રોડનું સ્વતંત્ર ફોરેન્સિક ઓડિટ કરવા માટે એજન્સીને રાખવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી છે. ફોરેન્સિક ઓડિટ નક્કી કરશે કે ભંડોળ ક્યાં અને કેવી રીતે વાળવામાં આવ્યું હતું અને બેંકની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં કોઈ મોટી તકનીકી ખામીઓ હતી કે નહીં. બેંક જણાવે છે કે તે પારદર્શક તપાસ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.
આ મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે હરિયાણા સરકારના એક સંબંધિત વિભાગે IDFC ફર્સ્ટ બેંકની ચંદીગઢ શાખામાં પોતાનું ખાતું બંધ કરવા અને સમગ્ર બેલેન્સ બીજી બેંકમાં ટ્રાન્સફર કરવાની વિનંતી કરી. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, જ્યારે બેંકના સત્તાવાર રેકોર્ડની ખાતામાં દર્શાવેલ રકમ સાથે સરખામણી કરવામાં આવી, ત્યારે વાસ્તવિક બેલેન્સમાં નોંધપાત્ર વિસંગતતા જોવા મળી. વિભાગના રેકોર્ડ અને બેંકની સિસ્ટમમાં નોંધાયેલા ડેટા વચ્ચેની આ નોંધપાત્ર વિસંગતતા સ્પષ્ટપણે છેતરપિંડી તરફ ઈશારો કરે છે. ત્યારબાદ, અન્ય ઘણા સરકારી વિભાગોએ પણ તેમના ખાતાઓની ચકાસણી કરવા માટે બેંકનો સંપર્ક કર્યો, જ્યાં રેકોર્ડમાં ઘણી વધુ વિસંગતતાઓ અને વિસંગતતાઓ બહાર આવી.
કર્મચારીઓની મિલીભગતની શંકા
પ્રારંભિક આંતરિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે બેંકની ચંદીગઢ શાખાના કેટલાક કર્મચારીઓએ તેમના પદનો દુરુપયોગ કર્યો હતો અને અનધિકૃત વ્યવહારો કર્યા હતા. બેંકને શંકા છે કે આ છેતરપિંડીમાં ફક્ત બેંક કર્મચારીઓ જ નહીં, પરંતુ બહારના વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ (પ્રતિપક્ષો) પણ સામેલ હોઈ શકે છે. બેંકે અત્યાર સુધીમાં ચાર શંકાસ્પદ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા છે. બેંકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે તપાસ પૂર્ણ થયા પછી, જવાબદારો સામે સિવિલ અને ફોજદારી બંને પ્રકારની કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
તપાસમાં છેતરપિંડીની હદ જાહેર થશે.
₹590 કરોડની આ રકમ અત્યાર સુધી ઓળખાયેલા ખાતાઓ સાથે સંબંધિત છે. જોકે, બેંકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ ઘટનાની સાચી નાણાકીય અસર દાવાઓની સંપૂર્ણ ચકાસણી અને વિગતવાર તપાસ પછી જ સ્પષ્ટ થશે. બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, છેતરપિંડી હાલમાં હરિયાણા સરકાર સાથે જોડાયેલા કેટલાક ચોક્કસ ખાતાઓ સુધી મર્યાદિત છે. અન્ય ખાતાધારકોને અસર થઈ નથી. આ ફક્ત કેટલાક સરકારી ખાતાઓ પર કેન્દ્રિત લક્ષિત છેતરપિંડી હોવાનું જણાય છે.
બેંક ફોરેન્સિક ઓડિટ કરશે.
ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓને રોકવા અને મામલાના મૂળ સુધી પહોંચવા માટે, IDFC ફર્સ્ટ બેંકે આ બાબતને બોર્ડની એક ખાસ સમિતિ, સ્પેશિયલ કમિટી ઓફ ધ બોર્ડ ફોર મોનિટરિંગ એન્ડ ફોલો-અપ ઓફ કેસીસ ઓફ ફ્રોડ (SCBMF) ને સોંપી છે.
આ સમાચાર આવતાની સાથે જ, સોમવારના ટ્રેડિંગ સત્રમાં રોકાણકારોએ ભારે વેચાણ કર્યું, જેના કારણે IDFC ફર્સ્ટ બેંકના શેરમાં 20%નો ઘટાડો થયો. માર્ચ 2020 પછી આ શેરનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. આ એક જ ઝટકામાં, રોકાણકારોએ બજાર મૂડીકરણમાં ₹14,438 કરોડ ગુમાવ્યા. આ છેતરપિંડીની રકમ (₹590 કરોડ) એટલી મોટી છે કે તે ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં બેંકના કુલ ₹503 કરોડના ચોખ્ખા નફા કરતાં વધી જાય છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (આરબીઆઈ) સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર નજર રાખી રહી છે. આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સોમવારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને આ ઘટના કોઈ "પ્રણાલીગત જોખમ" ઉભું કરતી નથી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે છેતરપિંડી હરિયાણા સરકારના ચોક્કસ ખાતાઓ સુધી મર્યાદિત છે અને બેંકના અન્ય ગ્રાહકો સુરક્ષિત છે.
