રિપોર્ટમાં મોટો ખુલાસો : ભારતની આ બેંકે શું વર્ષો સુધી છૂપાવ્યું હજારો કરોડનું નુકસાન?

PMC Bank Scam: પંજાબ એન્ડ મહારાષ્ટ્ર કો-ઓપરેટિવ (PMC) બેંક કૌભાંડમાં હવે ચોંકાવનારા ખુલાસા થઈ રહ્યા છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી ચાર્જશીટ અને ફોરેન્સિક ઓડિટર ગ્રાન્ટ થોર્નટનના અહેવાલે આ અત્યંત વિવાદાસ્પદ કૌભાંડના સ્તરો ખોલ્યા છે. દસ્તાવેજો અનુસાર બેંક અધિકારીઓએ જાણી જોઈને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું અને વર્ષો સુધી મોટી નાણાકીય ગેરરીતિઓ છુપાવી હતી.

ચાર્જશીટમાં સત્ય બહાર આવ્યું
EDની ચાર્જશીટમાં ખુલાસો થયો છે કે PMC બેંકે બે ક્વાર્ટર કરતાં વધુ સમયથી વ્યાજની ચૂકવણી બાકી હોવા છતાં ઘણા ખાતાઓને NPA (નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ) તરીકે જાહેર કર્યા નથી. બેંક મેનેજમેન્ટે આ ખાતાઓની વાસ્તવિક સ્થિતિ છુપાવીને નાણાકીય રેકોર્ડમાં મોટા પાયે ચેડાં કર્યા.

Abchal Ship Wrecks Limitedનું એકાઉન્ટ 1998 થી એનપીએ હતું, પરંતુ તે 2019 સુધી છુપાવવામાં આવ્યું હતું.
Friends Engineering Corp.નું ખાતું 2002 થી અનિયમિત હતું, છતાં કોઈ રીપોર્ટીંગ થયું ન હતું.
Kanwal Corporationના ખાતાઓમાં પણ 2003થી અનિયમિતતા હતી જે વર્ષો સુધી છૂપાવી રાખવામાં આવી હતી.

આવા ઘણા ખાતા પ્રકાશમાં આવ્યા છે જેમાં વર્ષોથી બાકી રકમ હતી, પરંતુ બેંકે જાણી જોઈને તેને નિયમિત ખાતા તરીકે રજૂ કર્યા હતા. આરબીઆઈના હસ્તક્ષેપ બાદ જ આ મોટા ગોટાળાનો પર્દાફાશ થઈ શક્યો.

ગ્રાન્ટ થોર્ન્ટન રિપોર્ટના મુખ્ય તારણો
ફોરેન્સિક ઓડિટર ગ્રાન્ટ થોર્ન્ટનનો રિપોર્ટ પણ આ કૌભાંડમાં મોટા ષડયંત્ર તરફ ઈશારો કરે છે. અહેવાલ મુજબ HDIL અને તેની સહયોગી કંપનીઓને આપવામાં આવેલા 41 લોન ખાતાઓ પર 90 દિવસથી વધુ સમયથી 3271.84 કરોડ રૂપિયાનું વ્યાજ બાકી હતું, તેમ છતાં તેઓને NPA તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા ન હતા. આ ખાતાઓ પરનું વ્યાજ માર્ચ 2019 સુધી ચોપડામાં દર્શાવવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેનાથી બેંકની આવકમાં કૃત્રિમ રીતે વધારો થયો.

નીચે પ્રમાણે નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ઓવરબુક થયેલ વ્યાજ

2012-13માં 61.83 કરોડ
2014-15માં ₹374.75 કરોડ
2017-18માં 780.51 કરોડ

આ આંકડાઓએ માત્ર બેંકની સાચી નાણાકીય સ્થિતિ જ છુપાવી નથી પરંતુ રોકાણકારો અને ગ્રાહકોને પણ ગેરમાર્ગે દોર્યા છે.

કૌભાંડની અસર અને આગળની કાર્યવાહી
આ કૌભાંડ સપ્ટેમ્બર 2019 માં પ્રકાશમાં આવ્યું હતું જ્યારે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ PMC બેંક પર નિયંત્રણો લાદ્યા હતા. તપાસમાં બેંકમાં 6,500 કરોડ રૂપિયાની છુપી ખોટ બહાર આવી હતી, જેમાંથી 70% HDIL સાથે જોડાયેલી હતી. બેંકના ભૂતપૂર્વ મેનેજિંગ ડિરેક્ટર જોય થોમસ અને HDILના પ્રમોટર્સ રાકેશ અને સારંગ વાધવાનીની છેતરપિંડી અને મની લોન્ડરિંગના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ કૌભાંડને કારણે હજારો થાપણદારોને ગંભીર નાણાકીય કટોકટીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, કારણ કે ઉપાડની મર્યાદા શરૂઆતમાં માત્ર રૂ. 1,000 સુધી મર્યાદિત હતી.

પીએમસી બેંક કૌભાંડે દેશના સહકારી બેંકિંગ ક્ષેત્રના વિશ્વાસને ગંભીર ફટકો આપ્યો છે. લાખો ગ્રાહકોની મહેનતની કમાણી દાવ પર લાગી હતી. હવે જ્યારે ઈડી અને ગ્રાન્ટ થોર્ન્ટનના અહેવાલમાં નક્કર પુરાવાઓ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, તો અપેક્ષિત છે કે ગુનેગારોને કડક સજા થશે અને કૌભાંડથી પ્રભાવિત ગ્રાહકોને પણ ન્યાય મળશે.