Ahmedabad News: હોસ્પિટલ એવી જગ્યા છે જ્યાં ઘણા દર્દીઓ પોતાની જાતે હલનચલન કરી શકતા નથી. આવા સંજોગોમાં આગ જેવી દુર્ઘટના સર્જાય ત્યારે ગભરાટને બદલે સમજદારી અને આયોજનબદ્ધ પગલાં જ ઘણા લોકોના જીવ બચાવી શકે છે. હોસ્પિટલના સ્ટાફ, દર્દીઓ અને તેમના સગા-સંબંધીઓ માટે ફાયર સેફ્ટી અંગેની જાગૃતિ અત્યંત આવશ્યક છે.
આગ લાગે ત્યારે શું કરવું? (RACE ફોર્મ્યુલા)
આગના સમયે સૌથી અસરકારક પદ્ધતિ RACE છે, જેનું પાલન કરવું જોઈએ. સૌથી પહેલા જોખમમાં હોય તેવા વ્યક્તિઓ (ખાસ કરીને દર્દીઓ) ને સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસેડો. તરત જ ફાયર એલાર્મ વગાડો જેથી અન્ય લોકોને ચેતવણી મળે અને નજીકના ફાયર સ્ટેશનને જાણ કરો. આગ ફેલાતી અટકાવવા માટે જે તે રૂમના દરવાજા અને બારીઓ બંધ કરો. આનાથી ધુમાડો અને આગને બીજા વિસ્તારોમાં ફેલાતા અટકાવી શકાય છે. જો આગ નાની હોય અને તમારી પાસે અગ્નિશામક સાધનો (Fire Extinguisher) હોય, તો જ તેને બુઝાવવાનો પ્રયાસ કરો. જો આગ કાબૂ બહાર હોય, તો તરત જ બહાર નીકળી જાવ.
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મહત્વની બાબતો
આગની સ્થિતિમાં લિફ્ટ ક્યારેય વાપરવી નહીં. લિફ્ટમાં પાવર કટ થવાથી તમે ફસાઈ શકો છો. હંમેશા 'ફાયર એક્ઝિટ' અથવા સીડીનો જ ઉપયોગ કરવો. આગમાં આગ કરતાં પણ વધુ જીવલેણ ધુમાડો હોય છે. જો ધુમાડો હોય તો, જમીન પર નમીને (ઘૂંટણિયે ચાલીને) નીકળો, કારણ કે શુદ્ધ હવા નીચેના ભાગમાં હોય છે.
દર્દીઓની વિશેષ કાળજી
જે દર્દીઓ ચાલી શકે તેમ છે, તેમને સ્ટાફની મદદથી તાત્કાલિક બહાર કાઢવા. બેડ પર રહેલા ગંભીર દર્દીઓને સ્ટ્રેચર કે વ્હીલચેરની મદદથી સલામત ઝોનમાં ખસેડવા. હોસ્પિટલમાં ઓક્સિજન સપ્લાય હોય છે, તેથી શક્ય હોય તો તે વિસ્તારના ઓક્સિજન વાલ્વ તાત્કાલિક બંધ કરવા જેથી આગ ભડકે નહીં. હોસ્પિટલના તાલીમ પામેલા સ્ટાફ પાસે આવી પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવાની જવાબદારી હોય છે. તેમની સૂચનાઓને શાંતિથી સાંભળો અને તેનું ચુસ્તપણે પાલન કરો.
હોસ્પિટલ માટે ફાયર સેફ્ટી જાગૃતિ કેમ જરૂરી છે?
સમયસરની જાગૃતિ અમૂલ્ય માનવ જીવ બચાવી શકે છે. જો દરેકને શું કરવાનું છે તે પહેલેથી ખબર હશે, તો અરાજકતા કે ભીડ ફેલાશે નહીં. ફાયર એક્સટિંગ્વિશર ક્યાં છે અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેની જાણકારી દરેકને હોવી જોઈએ. હોસ્પિટલ એ જીવન આપવાનું સ્થળ છે, તેથી ત્યાં સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું એ દરેકની નૈતિક જવાબદારી છે. નિયમિતપણે ફાયર સેફ્ટી મોકડ્રીલ (Mock Drill) યોજવી અને ફાયર એક્ઝિટના રસ્તા હંમેશા ખુલ્લા રાખવા એ કોઈપણ હોસ્પિટલના સંચાલનનો અનિવાર્ય ભાગ હોવો જોઈએ.
