Helmet Rules: ઘણા લોકો માને છે કે બાઇક અથવા સ્કૂટર ચલાવતી વખતે હેલ્મેટ પહેરી લીધું એટલે ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન થઈ ગયું અને હવે ચલણથી બચી શકાય છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે માત્ર માથા પર હેલ્મેટ રાખવું પૂરતું નથી. હેલ્મેટ યોગ્ય રીતે પહેરવું, તેની ગુણવત્તા યોગ્ય હોવી અને સુરક્ષા ધોરણોનું પાલન કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. ઘણી વખત ટ્રાફિક પોલીસ એવા વાહનચાલકોનું પણ ચલણ કાપે છે, જેમણે હેલ્મેટ તો પહેર્યું હોય છે પરંતુ તેમાં કેટલીક મહત્વપૂર્ણ ખામીઓ હોય છે. મોટર વાહન નિયમો અનુસાર હેલ્મેટનો હેતુ માત્ર દંડથી બચવાનો નથી, પરંતુ અકસ્માત સમયે જીવ બચાવવાનો છે. તો ચાલો જાણીએ કે હેલ્મેટ પહેર્યા બાદ પણ કઈ બે પરિસ્થિતિમાં તમારું ચલણ કપાઈ શકે છે.
હેલ્મેટ પહેર્યા પછી પણ આ બે ભૂલો કરશો તો લાગી શકે છે દંડ
1. હેલ્મેટની સ્ટ્રેપ બાંધી નથી તો ગણાશે નિયમનો ભંગ
ઘણા ટુ-વ્હીલર ચાલકો હેલ્મેટ તો પહેરે છે, પરંતુ તેની નીચેની સ્ટ્રેપ એટલે કે ચિન બેલ્ટ બાંધતા નથી. કેટલાક લોકો માત્ર પોલીસથી બચવા માટે માથા પર હેલ્મેટ મૂકી દે છે, પરંતુ તેને યોગ્ય રીતે લોક કરતા નથી.
આવી સ્થિતિમાં હેલ્મેટ અકસ્માત સમયે માથાથી નીચે પડી શકે છે અને સુરક્ષા આપવાનું તેનું મુખ્ય કામ નિષ્ફળ થઈ શકે છે. હેલ્મેટની સ્ટ્રેપનો હેતુ અકસ્માત સમયે હેલ્મેટને માથા પર મજબૂતીથી જાળવી રાખવાનો છે. જો બાઇક સ્લિપ થાય અથવા વાહન સાથે ટક્કર થાય તો ખુલ્લી સ્ટ્રેપવાળું હેલ્મેટ સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે. આ કારણે ટ્રાફિક નિયમોમાં માત્ર હેલ્મેટ પહેરવું નહીં પરંતુ તેને યોગ્ય રીતે પહેરવું જરૂરી માનવામાં આવે છે. જો તપાસ દરમિયાન ટ્રાફિક પોલીસને જણાય કે હેલ્મેટની સ્ટ્રેપ બાંધવામાં આવી નથી, તો નિયમ મુજબ દંડની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
2. BIS માર્ક વગરનું અથવા નબળી ગુણવત્તાનું હેલ્મેટ પણ મુશ્કેલી ઉભી કરી શકે છે
બજારમાં વિવિધ પ્રકારના હેલ્મેટ ઉપલબ્ધ છે. કેટલાક હેલ્મેટ ખૂબ ઓછા ભાવમાં મળે છે, પરંતુ તે હંમેશા સુરક્ષાના ધોરણોને પૂર્ણ કરતા નથી.
ભારતમાં ટુ-વ્હીલર ચાલકો માટે ગુણવત્તાયુક્ત અને પ્રમાણિત હેલ્મેટનો ઉપયોગ જરૂરી છે. BIS એટલે કે બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા હેલ્મેટ સુરક્ષા પરીક્ષણમાંથી પસાર થાય છે અને તેના પર BIS માર્ક આપવામાં આવે છે.
ઘણા લોકો માત્ર દેખાવ અથવા ઓછી કિંમત જોઈને હેલ્મેટ ખરીદી લે છે. પરંતુ અકસ્માત સમયે આવા હેલ્મેટ પૂરતી સુરક્ષા આપી શકતા નથી.
જો કોઈ વ્યક્તિ નકલી, બિનપ્રમાણિત અથવા જરૂરી સુરક્ષા ધોરણો વગરના હેલ્મેટનો ઉપયોગ કરે છે, તો તેની સામે પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
હેલ્મેટ ખરીદતી વખતે હંમેશા તેની ગુણવત્તા, સાઇઝ, ફિટિંગ અને પ્રમાણપત્ર તપાસવું જરૂરી છે.
પાછળ બેસનાર વ્યક્તિ માટે પણ હેલ્મેટ જરૂરી
હેલ્મેટના નિયમો માત્ર બાઇક ચલાવનાર વ્યક્તિ માટે નથી. બાઇક અથવા સ્કૂટર પર પાછળ બેસનાર વ્યક્તિ એટલે કે પિલિયન રાઇડર માટે પણ હેલ્મેટ પહેરવું જરૂરી છે.
ઘણીવાર લોકો પોતે હેલ્મેટ પહેરે છે પરંતુ પાછળ બેસનાર વ્યક્તિને હેલ્મેટ આપતા નથી. આવી સ્થિતિમાં પણ ટ્રાફિક નિયમો હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
અકસ્મતમાં પાછળ બેઠેલી વ્યક્તિને પણ ગંભીર ઈજા થવાનું જોખમ રહે છે. તેથી વાહન પર સવાર બંને વ્યક્તિઓ માટે હેલ્મેટ પહેરવું સલામતીની દ્રષ્ટિએ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
યોગ્ય હેલ્મેટ પસંદ કરવું કેમ જરૂરી છે?
હેલ્મેટ માત્ર ટ્રાફિક પોલીસથી બચવા માટેનો ઉપાય નથી, પરંતુ તે જીવન બચાવનાર સુરક્ષા સાધન છે. ખોટી સાઇઝનું, ઢીલું અથવા જૂનું હેલ્મેટ અકસ્માત સમયે યોગ્ય રક્ષણ આપી શકતું નથી.
હેલ્મેટ ખરીદતી વખતે નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
હેલ્મેટ પ્રમાણિત અને ગુણવત્તાયુક્ત હોવું જોઈએ.
માથાના આકાર પ્રમાણે યોગ્ય સાઇઝ પસંદ કરવી જોઈએ.
હેલ્મેટની સ્ટ્રેપ હંમેશા લોક કરવી જોઈએ.
તૂટેલું અથવા જૂનું હેલ્મેટ બદલવું જોઈએ.
માત્ર ડિઝાઇન અથવા ઓછી કિંમતના આધારે હેલ્મેટ ન ખરીદવું જોઈએ.
હેલ્મેટ નિયમોનું પાલન કરવું કેમ જરૂરી છે?
ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતોમાં માથાની ઈજા ગંભીર જોખમનું કારણ બને છે. હેલ્મેટ અકસ્માત અટકાવી શકતું નથી, પરંતુ અકસ્માત સમયે ઈજાની ગંભીરતા ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
સરકાર અને ટ્રાફિક વિભાગ સતત લોકોને સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ માટે જાગૃત કરે છે. નિયમોનું પાલન માત્ર દંડથી બચવા માટે નહીં પરંતુ પોતાના જીવન અને પરિવારની સુરક્ષા માટે જરૂરી છે.
આથી બાઇક ચલાવતી વખતે હંમેશા યોગ્ય ગુણવત્તાવાળું હેલ્મેટ પહેરો, તેની સ્ટ્રેપ બાંધો અને પાછળ બેસનાર વ્યક્તિને પણ હેલ્મેટ પહેરાવો.
આ પણ વાંચો: વીમા સાથે આજીવન આવકનો લાભ! : LIC ની આ યોજનાની ખાસિયતો જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો
આ સમાચાર અત્યારે કેમ મહત્વના છે?
દેશભરમાં ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરાવવા માટે કડકાઈ વધી રહી છે. ડિજિટલ ચલણ વ્યવસ્થાના કારણે નિયમોનું ઉલ્લંઘન સરળતાથી નોંધાઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં વાહનચાલકોએ સમજવું જરૂરી છે કે માત્ર હેલ્મેટ પહેરવાથી જવાબદારી પૂરી થતી નથી. હેલ્મેટની ગુણવત્તા અને તેનો યોગ્ય ઉપયોગ બંને કાયદાકીય અને સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ છે. નાની બેદરકારી અકસ્માત સમયે મોટું નુકસાન કરી શકે છે. તેથી હંમેશા નિયમોનું પાલન કરવું સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે.
