Confirm Train Ticket Tips : ભારતમાં ટ્રેન મુસાફરી સૌથી વધુ પસંદ કરાતા પરિવહનના સાધનોમાંની એક છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કન્ફર્મ ટ્રેન ટિકિટ મેળવવી મુસાફરો માટે મોટી મુશ્કેલી બની ગઈ છે. ખાસ કરીને તહેવારો, વેકેશન અને લાંબા વીકએન્ડ દરમિયાન ટ્રેનોમાં ભારે ભીડને કારણે મહિનાઓ અગાઉ બુકિંગ કર્યા છતાં અનેક મુસાફરોની ટિકિટ RAC (Reservation Against Cancellation) અથવા વેઇટિંગ લિસ્ટમાં જ રહી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણા મુસાફરોને લાગે છે કે હવે મુસાફરી દરમિયાન કન્ફર્મ સીટ મળવાની કોઈ શક્યતા નથી. પરંતુ ભારતીય રેલ્વેએ મુસાફરોની સુવિધા માટે એવી ડિજિટલ વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ કરાવી છે, જેના દ્વારા ટ્રેનમાં કયા કોચમાં કઈ સીટ અથવા બર્થ ખાલી છે તેની માહિતી સ્માર્ટફોન પર જોઈ શકાય છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને RAC અને વેઇટિંગ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, માત્ર ખાલી સીટ દેખાવાનો અર્થ એ નથી કે તે સીટ પર સીધા બેસી શકાય. રેલ્વેના નિયમો મુજબ TTE (Travelling Ticket Examiner)ની મંજૂરી બાદ જ સીટ સત્તાવાર રીતે ફાળવવામાં આવે છે.
IRCTCનું Charts/Vacancy ફીચર કેવી રીતે કામ કરે છે?
ભારતીય રેલ્વે અને IRCTC દ્વારા Rail Connect એપમાં Charts/Vacancy નામનું ફીચર આપવામાં આવ્યું છે. ટ્રેન ઉપડતા પહેલાં તૈયાર થતા ચાર્ટ બાદ કઈ સીટો ખાલી રહી છે તેની માહિતી અહીં જોઈ શકાય છે. આથી મુસાફરોને ટ્રેનમાં ઉપલબ્ધ સીટોની સ્થિતિ અંગે પારદર્શક માહિતી મળે છે. ચાર્ટ તૈયાર થયા બાદ જો કોઈ મુસાફર મુસાફરી માટે હાજર ન રહે, ટિકિટ રદ થઈ જાય અથવા અન્ય કારણોસર સીટ ખાલી રહે, તો તેની વિગતો આ ફીચરમાં ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. આ માહિતીના આધારે TTE જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય મુસાફરને સીટ ફાળવી શકે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : વીમા સાથે આજીવન આવકનો લાભ! : LIC ની આ યોજનાની ખાસિયતો જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો
મોબાઇલથી ખાલી સીટ કેવી રીતે તપાસશો?
IRCTC Rail Connect એપમાં ખાલી સીટ જોવા માટે નીચેની પ્રક્રિયા અનુસરો:
સૌપ્રથમ તમારા સ્માર્ટફોનમાં IRCTC Rail Connect એપ ખોલો.
ત્યારબાદ હોમ સ્ક્રીન પર Trains વિકલ્પ પસંદ કરો.
હવે Charts/Vacancy પર ક્લિક કરો.
પછી ટ્રેન નંબર, મુસાફરીની તારીખ અને બોર્ડિંગ સ્ટેશનની વિગતો દાખલ કરો. છેલ્લે Get Train Chart વિકલ્પ પસંદ કરતા જ ટ્રેનનો ચાર્ટ તમારી સ્ક્રીન પર દેખાશે, જેમાં ઉપલબ્ધ સીટોની સ્થિતિ જોઈ શકશો.
ચાર્ટમાં ખાલી સીટ કેવી રીતે ઓળખશો?
ટ્રેનના ચાર્ટમાં વિવિધ રંગો દ્વારા સીટની સ્થિતિ દર્શાવવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે લીલા રંગમાં (Green) દર્શાવવામાં આવેલી સીટો ખાલી હોવાનું સૂચવે છે. આ ઉપરાંત એપમાં એ પણ જાણી શકાય છે કે કોઈ સીટ કયા સ્ટેશનથી કયા સ્ટેશન સુધી ઉપલબ્ધ છે. એટલે કે, જો કોઈ બર્થ મુસાફરીના ચોક્કસ ભાગ માટે જ ખાલી હોય તો તેની પણ માહિતી સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળે છે. આ સુવિધાથી મુસાફરોને ખાલી સીટની વાસ્તવિક સ્થિતિ સમજવામાં સરળતા રહે છે અને તેઓ TTE સાથે યોગ્ય રીતે વાત કરી શકે છે.
ખાલી સીટ દેખાય પછી શું કરવું?
જો તમારી ટિકિટ RAC અથવા વેઇટિંગ લિસ્ટમાં હોય અને ચાર્ટમાં ખાલી સીટ દેખાતી હોય, તો તરત જ સંબંધિત TTEનો સંપર્ક કરો. રેલ્વેના નિયમો મુજબ TTE ઉપલબ્ધતા અને નિયમોને આધારે સીટ તમારા નામે ફાળવી શકે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં જરૂરી ભાડાનો તફાવત અથવા નિર્ધારિત ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે. જો તમારી પાસે જનરલ અથવા અનરિઝર્વ્ડ ટિકિટ હોય અને ટ્રેનમાં સીટ ઉપલબ્ધ હોય, તો પણ TTEને વિનંતી કરીને નિયમ મુજબ બર્થ મેળવવાની શક્યતા રહે છે. જોકે અંતિમ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે TTE અને રેલ્વેના નિયમો પર આધારિત રહે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : તમારા PF ખાતામાં 8.25% વ્યાજ જમા થયું કે નહીં? : ઘરે બેઠા આ સરળ રીતોથી તરત જ ચેક કરો EPF બેલેન્સ
મહત્વની સાવચેતી રાખો
માત્ર એપમાં ખાલી સીટ દેખાય એટલે તે સીટ પર સીધા જઈને બેસવું યોગ્ય નથી. TTEની મંજૂરી વગર સીટનો ઉપયોગ કરવાથી દંડ અથવા અન્ય કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જો TTE તમને સીટ ફાળવે, તો તેની સત્તાવાર રસીદ જરૂર લો. આ રસીદ ભવિષ્યમાં કોઈપણ ચેકિંગ દરમિયાન પુરાવા તરીકે કામ કરે છે અને મુસાફરીને નિયમસર બનાવે છે.
મુસાફરો માટે ઉપયોગી ડિજિટલ સુવિધા
IRCTCનું Charts/Vacancy ફીચર મુસાફરોને ટ્રેનમાં ઉપલબ્ધ સીટ અંગે પારદર્શક માહિતી આપે છે. ખાસ કરીને RAC અને વેઇટિંગ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો માટે આ સુવિધા ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે, યાદ રાખવું જરૂરી છે કે એપ માત્ર માહિતી આપે છે, જ્યારે સીટની સત્તાવાર ફાળવણીનો અધિકાર માત્ર TTE પાસે જ રહે છે. તેથી કોઈપણ ખાલી સીટનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં રેલ્વેના નિયમોનું પાલન કરવું અને TTEની મંજૂરી મેળવવી અનિવાર્ય છે.
