દક્ષિણ ગુજરાતના આર્થિક એન્જિન ગણાતા સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ સામે વધુ એક ગંભીર પડકાર ઊભો થયો છે. દરિયામાં ભારે કરંટ અને ચોમાસા પૂર્વેની પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિના કારણે આગામી ચાર મહિના સુધી હજીરા પોર્ટ પર મોટા સ્ટીમરોના સંચાલન પર અસર પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ ઇન્ડોનેશિયાથી આયાત થતા કોલસાના ભાવમાં થયેલો ભારે વધારો અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર પડેલી અસરને કારણે સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગમાં ચિંતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ઉદ્યોગકારોનું માનવું છે કે કાચા માલના વધતા ખર્ચ અને લોજિસ્ટિક્સની મુશ્કેલીઓના કારણે આગામી મહિનાઓમાં પ્રોડક્શન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે, જેનો સીધો પ્રભાવ કાપડ ઉદ્યોગની સ્પર્ધાત્મકતા પર પડશે.
દરિયામાં ભારે કરંટથી હજીરા પોર્ટની કામગીરી પ્રભાવિત
સુરત નજીકના દરિયાઈ વિસ્તારમાં ચોમાસા પૂર્વે દરિયામાં ભારે કરંટ અને ઊંચા મોજાંની સ્થિતિ સર્જાતી હોવાથી મોટા માલવાહક જહાજો માટે હજીરા બંદર પર સુરક્ષિત રીતે કામગીરી કરવી પડકારરૂપ બની રહી છે. આ સંજોગોમાં કોલસા સહિતના બલ્ક કાર્ગો લઈને આવતા જહાજોને વિકલ્પરૂપે અન્ય બંદરો તરફ ડાયવર્ટ કરવાની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. હજીરા પોર્ટની કામગીરી પર અસર પડતા સુરતના ઉદ્યોગોને જરૂરી કાચો માલ સમયસર પહોંચાડવો મુશ્કેલ બની શકે છે. ટેક્સટાઇલ અને પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગ માટે કોલસો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા સ્ત્રોત હોવાથી તેની સપ્લાયમાં વિક્ષેપ ઉદ્યોગ માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
આ પણ વાંચો: મહેસાણામાં સડેલી અને કીડા લાગેલી કેરીનો મોટો જથ્થો જપ્ત : ફૂડ સેફ્ટી વિભાગની કાર્યવાહી
ઈન્ડોનેશિયન કોલસાના ભાવમાં ભારે ઉછાળો
સુરતની ડાઈંગ, પ્રિન્ટિંગ અને પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સમાં મોટા પ્રમાણમાં ઇન્ડોનેશિયાથી આયાત થતો લિગ્નાઇટ અને થર્મલ કોલસો વપરાય છે. ઉદ્યોગકારોના જણાવ્યા મુજબ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કોલસાની ઉપલબ્ધતા ઘટતા ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જે કોલસો થોડા સમય પહેલા પ્રતિ ટન આશરે ₹5,500ની આસપાસ મળતો હતો, તેના ભાવ હવે ₹8,000 પ્રતિ ટન કે તેનાથી વધુ સપાટીએ પહોંચી ગયા હોવાનું ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા વર્તુળો જણાવી રહ્યા છે. સુરતમાં આવેલી અંદાજે 450 જેટલી પ્રોસેસિંગ અને ટેક્સટાઇલ મિલો દરરોજ મોટા પ્રમાણમાં કોલસાનો ઉપયોગ કરે છે. પરિણામે ભાવમાં થતો દરેક વધારો સીધો ઉત્પાદન ખર્ચને અસર કરે છે.
આ પણ વાંચો: ટેકાના ભાવે ખરીદી મુદ્દે ખેડૂતોની ગાંધીનગર કૂચ : સચિવાલય પ્રવેશદ્વારે પોલીસ સાથે થયું ઘર્ષણ
હવે ભાવનગર પોર્ટ મારફતે આવશે કોલસો
હજીરા બંદર પર ઉતારણીમાં મુશ્કેલી ઉભી થતાં ઇન્ડોનેશિયાથી આવતો કોલસો હવે ભાવનગર બંદર તરફ ડાયવર્ટ થવાની સ્થિતિ ઉભી થઈ રહી છે. ભાવનગરમાં માલ ઉતાર્યા બાદ તેને ટ્રકો મારફતે સુરત સુધી પહોંચાડવો પડશે. આ પરિવહન પ્રક્રિયા લાંબી અને ખર્ચાળ હોવાથી ઉદ્યોગકારો માટે વધારાનો બોજ ઊભો થશે. દરિયાઈ માર્ગે સીધી સપ્લાયની સરખામણીએ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટેશન માટે વધુ સમય અને ખર્ચ બંને જરૂરી બનશે. લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રના જાણકારોનું માનવું છે કે સપ્લાય ચેઇનમાં થતા આવા ફેરફારોના કારણે કાચા માલની ઉપલબ્ધતા અને સમયસર ડિલિવરી બંને પર અસર પડી શકે છે.
કોલસાના ખર્ચમાં ટન દીઠ વધુ વધારો
ઉદ્યોગ વર્તુળોના અંદાજ મુજબ ભાવનગરથી સુરત સુધી રોડ મારફતે કોલસો લાવવામાં આવે તો પ્રતિ ટન પરિવહન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. આ વધારાના ખર્ચને કારણે કોલસાના ભાવમાં પ્રતિ ટન ₹500થી ₹1,000 સુધીનો વધુ વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. પરિણામે ઉદ્યોગોને મળતો કોલસો ₹9,000 પ્રતિ ટન કે તેનાથી વધુ ખર્ચે પડી શકે છે. કોલસાના વધતા ખર્ચની સીધી અસર ડાઈંગ, પ્રિન્ટિંગ અને પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સના ઉત્પાદન ખર્ચ પર પડશે, જેના કારણે તૈયાર કાપડની કિંમતમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદમાં મજૂરી, સ્પા અને દેહવ્યાપાર... : 166 બાંગ્લાદેશીઓની ઓળખ
વૈશ્વિક પરિસ્થિતિની પણ અસર
કોલસા ઉપરાંત યાર્ન, ડાઈઝ અને કેમિકલ્સ જેવા કાચા માલના ભાવમાં પણ વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય ચેઇન પર પડતી અસર, આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન ખર્ચ અને જીઓ-પોલિટિકલ પરિસ્થિતિઓના કારણે ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ યાર્ન અને પ્રોસેસિંગ કેમિકલ્સના ભાવમાં પણ છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે ઉત્પાદન ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે.
બજારમાં માંગ નબળી
એક તરફ ઉત્પાદન ખર્ચ વધી રહ્યો છે તો બીજી તરફ બજારમાં તૈયાર કાપડની માંગ અપેક્ષિત સ્તરે નથી. સ્થાનિક તેમજ અન્ય રાજ્યોના બજારોમાં ખરીદીની ગતિ ધીમી હોવાથી વેપારીઓ અને ઉત્પાદકો બંને ચિંતિત છે. ઉદ્યોગકારોનું માનવું છે કે જો કાચા માલના ભાવમાં રાહત નહીં મળે અને સપ્લાય ચેઇનની સમસ્યાઓ યથાવત રહેશે તો આગામી તહેવારની સીઝન સુધી પણ ઉદ્યોગ પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે. સુરતનો ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ લાખો લોકોની રોજગારી સાથે જોડાયેલો હોવાથી વર્તમાન પરિસ્થિતિ માત્ર ઉદ્યોગકારો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર આર્થિક પ્રવાહ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની છે.
