ગાંધીનગર: તાજેતરમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા દેશવાસીઓને 'આર્થિક આત્મરક્ષા'ની દિશામાં કરવામાં આવેલી ગંભીર અપીલની અસર રાજકીય સ્તરે દેખાવાની શરૂ થઈ ગઈ છે. ગુજરાતના પ્રભાવશાળી નેતા અને ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ પોતાનો પૂર્વનિર્ધારિત અમેરિકાનો પ્રવાસ રદ કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. તેમણે જાહેર કર્યું છે કે, વડાપ્રધાનની “એક વર્ષ માટે વિદેશ પ્રવાસ ટાળવાની” અપીલને માન આપીને તેમણે આ પગલું ભર્યું છે.
આર્થિક આત્મરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપતા ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રીએ વિદેશ પ્રવાસ ટાળવાનો લીધો નિર્ણય
રાજ્યના ઉચ્ચ પદ પર બિરાજમાન નેતા દ્વારા પોતાના અંગત અને સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં આ પ્રકારે ફેરફાર કરવો એ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચેના અતૂટ સમન્વયનું પ્રતીક છે. સંઘવીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, “દેશની આર્થિક સ્થિરતા અને આત્મનિર્ભરતા માટે દરેક નાગરિક અને જનપ્રતિનિધિએ વ્યક્તિગત સ્તરે સહયોગ આપવો અનિવાર્ય છે.”
'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'ના અસલી જનક કોણ? : ભાજપ આજે જે બોલે છે, તેનું બીજ દાયકાઓ પહેલાં કોણે વાવ્યું હતું!
અમેરિકાના કાર્યક્રમનો સંદર્ભ અને નિર્ણયની ગંભીરતા
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, હર્ષ સંઘવી મે મહિનાના અંતિમ સપ્તાહમાં અમેરિકામાં યોજાનારા 'બીજા ગુજરાતી કન્વેન્શન'માં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજરી આપવા જવાના હતા. આ ભવ્ય કાર્યક્રમનું આયોજન Federation of Gujarati Associations of USA (FOGAUSA) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ઉત્તર અમેરિકા અને વિશ્વભરના અગ્રણી ગુજરાતી પ્રતિનિધિઓ એકત્ર થવાના હતા. પ્રવાસની તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવા છતાં, રાષ્ટ્રહિતને સર્વોપરી ગણીને તેમણે પ્રવાસ પડતો મૂક્યો છે.
રાજકીય વિશ્લેષકો આ નિર્ણયને માત્ર વહીવટી નહીં પણ પ્રતીકાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનો ગણાવી રહ્યા છે. આ નિર્ણય સંદેશ આપે છે કે જ્યારે સરકાર દેશની જનતા પાસે ત્યાગની અપેક્ષા રાખે, ત્યારે તેની શરૂઆત શાસક પક્ષના નેતાઓએ જ કરવી જોઈએ. આનાથી સામાન્ય નાગરિકોમાં સરકારના આહ્વાનો પ્રત્યેનો વિશ્વાસ વધુ દ્રઢ બનશે.
વડાપ્રધાનની 'સાત અપીલો': આર્થિક સંકટ સામે સુરક્ષા કવચ
વૈશ્વિક સ્તરે પ્રવર્તી રહેલી આર્થિક અસ્થિરતા, પુરવઠા શૃંખલામાં અવરોધો અને ઊર્જા સંકટ વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના અર્થતંત્રને સુરક્ષિત રાખવા સાત મુખ્ય અપીલો કરી છે:
વર્ક ફ્રોમ હોમ: જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં ઈંધણ બચાવવા આ પદ્ધતિ અપનાવવી.
ખાદ્ય તેલના વપરાશમાં ઘટાડો: આયાત ખર્ચ ઘટાડવા માટે સ્વદેશી તેલનો ઉપયોગ વધારવો.
વિદેશ પ્રવાસ પર વિરામ: ઓછામાં ઓછા એક વર્ષ સુધી બિનજરૂરી વિદેશ પ્રવાસ ટાળવા.
સ્વદેશી અભિયાન: વિદેશી બ્રાન્ડ્સના સ્થાને લોકલ ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવું.
જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ: પેટ્રોલ-ડીઝલની આયાત ઘટાડવા ખાનગી વાહનોનો મર્યાદિત વપરાશ.
પ્રાકૃતિક ખેતી: રાસાયણિક ખાતરોની આયાત ઘટાડવા ઓર્ગેનિક ખેતી તરફ વળવું.
સોનાની ખરીદી પર નિયંત્રણ: વિદેશી મુદ્રા ભંડારને બચાવવા સોનામાં રોકાણ ટાળવું.
આ સાત મુદ્દાઓ ભારતના આયાત ખર્ચને ઘટાડવા અને વિદેશી મુદ્રા બચાવવા માટેના પાયાના પથ્થર સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ભારત જ્યારે પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર છે, ત્યારે આવા પગલાં વેપાર ખાધમાં (Trade Deficit) મોટો સુધારો લાવી શકે છે.
નાગરિકો માટે પ્રેરણારૂપ સંદેશ
હર્ષ સંઘવીએ પોતાના નિવેદનમાં ગુજરાતની જનતાને પણ આ અભિયાનમાં જોડાવા આહ્વાન કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, “નાના ફેરફારો જ મોટા રાજકીય અને આર્થિક પરિવર્તન લાવે છે.” આ નિર્ણય બાદ સચિવાલયના અન્ય મંત્રીઓ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ પોતાના આગામી વિદેશ પ્રવાસો પર પુનર્વિચાર કરે તેવી શક્યતા છે.
આગામી દિવસોમાં કેન્દ્ર સરકાર આ અપીલોના અમલીકરણ માટે ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા (Guidelines) જાહેર કરી શકે છે. હર્ષ સંઘવીના આ પગલાએ અન્ય રાજ્યો માટે પણ એક ઉદાહરણ સેટ કર્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે વિરોધ પક્ષો અને સામાન્ય જનતા આ 'આર્થિક આત્મરક્ષા'ના અભિયાનને કેટલો પ્રતિસાદ આપે છે.
