Gujarat local body elections: સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં હવે ઉમેદવારો માટે માત્ર પ્રચાર કરવો પૂરતો નથી, પરંતુ પ્રચાર દરમિયાન થતા દરેક ખર્ચનો પારદર્શક હિસાબ રાખવો એ કાયદેસરની ફરજ બની ગઈ છે. ચૂંટણી પંચ દ્વારા ચૂંટણી ખર્ચ પર કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે, જેથી લોકશાહીના આ ઉત્સવમાં શુદ્ધતા અને પારદર્શિતા જળવાઈ રહે.
સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં હવે ખર્ચ પત્રક રાખવું માત્ર એક પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ કાયદેસર ફરજ બની ગયું છે. ચૂંટણી પંચ દ્વારા ઉમેદવારો ને એક નિશ્ચિત ફોર્મ આપવામાં આવે છે, જેમાં દરેક એક રૂપિયાની વિગતવાર નોંધ કરવી ફરજિયાત છે. આ ફોર્મમાં સૌપ્રથમ ઉમેદવારનું નામ, ચૂંટણી વિસ્તાર અને અન્ય મૂળભૂત માહિતી ભરવાની રહે છે. ત્યારબાદ ખર્ચની મુખ્ય વિગતો દાખલ કરવામાં આવે છે, જેમાં તારીખ, ખર્ચનો પ્રકાર, ખર્ચની વિગત, રકમ, ચુકવણીનો પ્રકાર અને બિલ અથવા વાઉચર નંબરનો સમાવેશ થાય છે. પ્રચાર દરમિયાન થતો દરેક ખર્ચ-ચા-નાસ્તો હોય, મંડપ બાંધકામ, મીટીંગ માટે માઇક-સાઉન્ડ, બેનર-પોસ્ટર, વાહન ભાડું કે સોશિયલ મીડિયા પ્રચાર બધું જ આ ફોર્મમાં નોંધવું ફરજિયાત છે.
ખર્ચ પત્રક રાખવું હવે કાયદેસર ફરજિયાત
ચૂંટણી પંચના નિર્દેશાનુસાર, દરેક ઉમેદવારે તેમને ફાળવવામાં આવેલા નિશ્ચિત ફોર્મમાં એક-એક રૂપિયાનો હિસાબ રાખવો ફરજિયાત છે. આ પ્રક્રિયા માત્ર એક ઔપચારિકતા નથી, પરંતુ ગંભીર જવાબદારી છે.
કોઈપણ ખર્ચ છુપાવવો કે નોંધ વગર રાખવો ગંભીર ગુનો બની શકે છે. ફોર્મમાં દિવસવાર નોંધ માટે ગ્રીડ સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે, જેથી ઉમેદવાર રોજિંદા ખર્ચનો હિસાબ રાખી શકે અને એક પણ દિવસનો ખર્ચ છૂટે નહીં તેની ખાસ કાળજી રાખવી પડે છે. મહત્વની વાત એ છે કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા દરેક ચૂંટણી માટે ખર્ચની મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ મર્યાદા વટાવવી નિયમોનો ભંગ ગણાય છે અને તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.
કયા ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે?
પ્રચાર દરમિયાન થતો નાનામાં નાનો ખર્ચ પણ આ હિસાબમાં ગણવામાં આવે છે, જેમાં મુખ્યત્વે ચા-નાસ્તાનો ખર્ચ, મંડપ બાંધકામ અને મીટિંગ માટેની સાઉન્ડ સિસ્ટમ, બેનર-પોસ્ટર અને પ્રચાર સામગ્રી, વાહન ભાડું અને સોશિયલ મીડિયા પર કરવામાં આવતો પ્રચાર. કોઈપણ ખર્ચ છુપાવવો કે નોંધ વગર રાખવો એ ગંભીર ગુનો ગણાય છે.
કાયદાકીય મર્યાદા અને દેખરેખ
અધિક નિવાસી કલેક્ટર બી.આર. સાગરના જણાવ્યા અનુસાર, ચૂંટણીમાં પારદર્શકતા જળવાઈ રહે તે માટે દરેક ઉમેદવારે પંચ દ્વારા નક્કી કરાયેલી ખર્ચ મર્યાદામાં જ રહીને પ્રચાર કરવો જોઈએ. આ મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરવું એ નિયમોનો ભંગ છે. અધિક નિવાસી કલેક્ટર બી.આર. સાગરએ જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણીમાં પારદર્શકતા જળવાઈ રહે તે માટે દરેક ઉમેદવાર માટે ખર્ચ પત્રક રાખવું ફરજિયાત છે. દરેક ખર્ચની સાચી અને સમયસર નોંધ કરવી જરૂરી છે. ચૂંટણી પંચ દ્વારા નક્કી કરાયેલ મર્યાદા અંદર જ ખર્ચ કરવો જોઈએ, નહીં તો નિયમો મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ચૂંટણી દરમિયાન ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ અને વિડીયો સર્વેલન્સ ટીમો સતત દેખરેખ રાખે છે. ગેરરીતિ જણાય તો તરત કાર્યવાહી થઈ શકે છે, અને ગંભીર કિસ્સામાં ઉમેદવારી રદ થવાની શક્યતા પણ રહે છે. આ માટે ચૂંટણી પંચની ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ (Flying Squad) અને વિડિયો સર્વેલન્સ ટીમ સતત દેખરેખ રાખે છે. જો ગેરરીતિ જણાશે, તો ઉમેદવાર સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે, જેમાં ગંભીર કિસ્સાઓમાં ઉમેદવારી રદ થવા સુધીની જોગવાઈ છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ઉમેદવારે તૈયાર કરેલું સંપૂર્ણ ખર્ચ પત્રક ચૂંટણી અધિકારી સમક્ષ સબમિટ કરવું ફરજિયાત છે. આમ, વર્તમાન સમયમાં ચૂંટણી જીતવા માટે માત્ર લોકપ્રિયતા જ નહીં, પરંતુ નિયમોનું ચુસ્ત પાલન અને નાણાકીય પારદર્શિતા એ ઉમેદવારની સફળતા માટેની પૂર્વશરત બની ગઈ છે. મતદારોને આકર્ષવા માટે આપવામાં આવતો ચા-નાસ્તો કે અન્ય સુવિધાઓ પણ હવે ખર્ચ પત્રકમાં ગણતરીમાં આવે છે, જેથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શકતા જળવાઈ રહે.ચૂંટણી પૂર્ણ થયા બાદ ઉમેદવારને આ સંપૂર્ણ ખર્ચ પત્રક સંબંધિત ચૂંટણી અધિકારી સમક્ષ સબમિટ કરવું ફરજિયાત છે.આથી હવે સ્પષ્ટ છે કે ચૂંટણીમાં જીતવા માટે માત્ર પ્રચાર પૂરતો નથી, પરંતુ નિયમોનું પાલન અને ખર્ચનો પારદર્શક હિસાબ રાખવો પણ એટલો જ મહત્વનો બની ગયો છે.
આ પણ વાંચો: બિહારમાં 'સમ્રાટ' યુગનો પ્રારંભ : સમ્રાટ ચૌધરી બનશે નવા મુખ્યમંત્રી, આવતીકાલે PM મોદીની હાજરીમાં લેશે શપથ
