વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વાઈલ્ડ લાઈફ ડે પર ગીરના જંગલોની મુલાકાત લીધી, સફારીનો આનંદ માણ્યો... ગીરના જંગલો જૂનાગઢમાં આવેલા છે, એશિયાઈ સિંહના નિવાસસ્થાન તરીકે વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધ છે..આ એકમાત્ર જગ્યા છે જ્યાં એશિયાઈ સિંહ જોવા મળે છે. જાણો, ગિરના જંગલો કેવી રીતે બન્યા એશિયાઈ સિંહોનું ગઢ, અહીં કેટલી જાતિના પ્રાણીઓ અને કેટલા એશિયાઈ સિંહ વસે છે?
ગીર વન રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની સ્થાપના વર્ષ 1965માં કરવામાં આવી હતી. તે ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલું છે અને એશિયાઈ સિંહોના વસવાટ માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ છે. ગીર એકમાત્ર જગ્યા છે જ્યાં એશિયાઈ સિંહો જોવા મળે છે.આ એક સંરક્ષિત વિસ્તાર છે. અહીં એશિયાઈ સિંહો સિવાય ચિત્તા, જંગલી દૂધિયો (જંગલી સૂવર), નીલગાય, ચાર સીંગવાળા હરણ સહિત અનેક પ્રાણી, પક્ષી અને જીવજંતુઓ જોવા મળે છે.આજ ગીરનો જંગલ સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત અને સંરક્ષિત છે, પરંતુ હંમેશા એવું નહોતું. એક સમય હતો જ્યારે ગિરની પરિસ્થિતિ સારી નહોતી.
ક્યારેક અંગ્રેજોના શિકારનું કેન્દ્ર હતા ગીરના જંગલો
તે સમય દરમિયાન, અંગ્રેજોએ સમગ્ર દેશમાં પોતાનું શાસન સ્થાપિત કર્યું હતું. ગીરના જંગલો સહિત અનેક અભયારણ્યોનો ઉપયોગ શિકાર માટે કરવામાં આવતો હતો. 19મી સદીના અંત સુધી માત્ર થોડા ડજન એશિયાઈ સિંહ જ બચ્યા હતા. ત્યારે જૂનાગઢના શાસકોએ સિંહોની સંખ્યા વધારવા માટે પગલાં ભર્યાં. જૂનાગઢના નવાબે અહીં શિકાર પર પ્રતિબંધ મૂકયો અને જંગલને ધીમે ધીમે સરકારી સંરક્ષણ મળવા લાગ્યું. ભારતના સ્વાતંત્ર્ય પછી, 1965માં ગીરને પ્રથમ વન્યજીવ અભયારણ્ય અને 1975માં રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું. ત્યારથી, રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારો દ્વારા આ વિસ્તારના સંરક્ષણ અને વિકાસ માટે સતત પ્રયત્નો કરવામાં આવ્યા છે. આજ ગીરના જંગલો ગુજરાત માટે સૌથી મોટું ગૌરવ છે.
એશિયાઈ સિંહોની સંખ્યા 523 થઈ
સરકારી વેબસાઇટ મુજબ, ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં એશિયાઈ સિંહોની સંખ્યા 523 સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે એક સમયે માત્ર ડઝન જેટલી હતી. સરકારી આંકડા દર્શાવે છે કે 1913માં સિંહોની સંખ્યા માત્ર 20 હતી. જૂનાગઢના નવાબના યોગદાનને પણ સરકારી રેકોર્ડમાં મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. આજ ગીરના જંગલોમાં દેશ-વિદેશથી મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ આવતા થયા છે. નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે આવિસ્તારમાં પ્રવાસન વિકાસ માટે અનેક પગલાં ભર્યા, જેનાથી લોકોનું આકર્ષણ વધ્યું. પરિણામે, 2007-08માં જ્યાં પ્રવાસીઓની સંખ્યા હજારોમાં હતી, તે 2011-12માં 4 લાખને પાર કરી ગઈ, જેમાં લગભગ 9,000 વિદેશી પ્રવાસીઓનો સમાવેશ થતો. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં, ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં અંદાજે 33 લાખથી વધુ સ્થાનિક અને વિદેશી પ્રવાસીઓ આવ્યા છે.
રાજકોટ એરપોર્ટથી નજીક ગીર અભ્યારણ
ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન પહોંચવા માટે સૌથી નજીક રાજકોટ એરપોર્ટ છે. રાજકોટથી જૂનાગઢ અંદાજે 165 કિમી રોડની મુસાફરી કરીને ગીર અભ્યારણ પહોંચી શકાય છે. જેમ જેમ ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે, તેમ અહીં સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રની સુવિધાઓનો પણ ઝડપથી વિકાસ થઈ રહ્યો છે. અનેક હોટેલ અને રિસોર્ટ સ્થપાયા છે. જંગલ સફારી માટે વાહનો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ જંગલમાં પ્રવેશ માટે સરકારી મંજૂરી જરૂરી છે. શિકાર કરવું દંડનીય ગુનો છે.
