Gujarat Tourism: ગુજરાત માત્ર ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે જ નહીં પરંતુ કુદરતી સંપદાથી પણ સમૃદ્ધ રાજ્ય તરીકે ઓળખાય છે. આશરે 1,600 કિલોમીટર લાંબા દરિયાકિનારા, અનેક ટાપુઓ, દુર્લભ દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ, ગીચ જંગલો અને મનમોહક પહાડી વિસ્તારો ગુજરાતને દેશના સૌથી વૈવિધ્યસભર પ્રવાસન સ્થળોમાં સ્થાન અપાવે છે. હવે રાજ્ય સરકારે આ કુદરતી સંપદાને વૈશ્વિક ઓળખ અપાવવા માટે મહત્વાકાંક્ષી પહેલ હાથ ધરી છે. ₹20 કરોડના વિશેષ બજેટ સાથે ઇકો-ટૂરિઝમ, મરીન ટૂરિઝમ અને આઇલેન્ડ ડેવલપમેન્ટને નવી દિશા આપવામાં આવી રહી છે. આ પહેલનો હેતુ માત્ર પ્રવાસન વધારવાનો નથી, પરંતુ સ્થાનિક યુવાનો, માછીમારો, હોટેલ ઉદ્યોગ અને નાના વેપારીઓ માટે રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરવાનો પણ છે.
દરિયાકિનારાને મળશે વૈશ્વિક ઓળખ
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકાર ગુજરાતના વિશાળ દરિયાકાંઠાને વિશ્વસ્તરીય પ્રવાસન કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવા માટે કાર્યરત છે. રાજ્યના વન અને પર્યાવરણ વિભાગ દ્વારા ઇકો-ટૂરિઝમ, મરીન ટૂરિઝમ અને આઇલેન્ડ ડેવલપમેન્ટને કેન્દ્રમાં રાખીને અનેક વિકાસકાર્યો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. આ પહેલથી માત્ર રાજ્યમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં વધારો થશે એટલું જ નહીં, પરંતુ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને પણ નવી ગતિ મળશે.
પિરોટન ટાપુ અને ડોલ્ફિન ટૂરિઝમ બન્યા મુખ્ય આકર્ષણ
જામનગર અને દ્વારકાના 22 ટાપુઓમાંથી પિરોટન મરીન નેશનલ પાર્કને ઇકો-ટૂરિઝમ સાઇટ તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ, મેન્ગ્રોવ જંગલો અને કુદરતી સૌંદર્ય માટે જાણીતું પિરોટન ટાપુ હવે દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓને આકર્ષવાનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. બેટ દ્વારકામાં ડોલ્ફિન ટૂરિઝમ પણ ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહ્યું છે. અહીં સમુદ્રમાં કુદરતી વાતાવરણમાં ડોલ્ફિનને નિહાળવાનો અનોખો અનુભવ પ્રવાસીઓને મળી રહ્યો છે. અંદાજે 680થી વધુ ડોલ્ફિનનો વસવાટ આ વિસ્તારને વધુ વિશિષ્ટ બનાવે છે. તે ઉપરાંત ઓખામઢીમાં ટર્ટલ ટૂરિઝમ પણ પ્રવાસીઓમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે, જ્યાં દરિયાઈ કાચબાના સંરક્ષણ અને તેમના કુદરતી જીવનચક્રને નજીકથી જોવાનો અવસર મળે છે.
માધવપુરથી જાફરાબાદ સુધી ટૂરિઝમને નવી ઓળખ
માધવપુર, નવદરા અને જાફરાબાદ જેવા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોને પણ આધુનિક સુવિધાઓ સાથે વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. અહીં એડવેન્ચર સ્પોર્ટ્સ, બીચ પ્રવૃત્તિઓ અને દરિયાઈ જીવનના અનુભવને કારણે પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આ વિકાસનો સીધો લાભ સ્થાનિક હોટેલ વ્યવસાય, હોમસ્ટે, પ્રવાસન માર્ગદર્શકો, બોટ સંચાલકો તેમજ નાના વેપારીઓને મળી રહ્યો છે. સ્થાનિક સ્તરે રોજગારીનું સર્જન થતાં ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને પણ મજબૂતી મળી રહી છે.
જંગલ અને પહાડોમાં પણ ઇકો-ટૂરિઝમનો વિકાસ
માત્ર દરિયાકાંઠો જ નહીં, પરંતુ ગુજરાતના જંગલ અને પહાડી વિસ્તારોને પણ ઇકો-ટૂરિઝમ હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
પંચમહાલ જિલ્લાના જંબુઘોડા અભયારણ્યમાં આવેલા ભાટ અને ધનપુરી ઇકો-ટૂરિઝમ સેન્ટરો આજે પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે નવી પસંદ બની રહ્યા છે. ગીચ જંગલો, વન્યજીવ, ટ્રેકિંગ રૂટ્સ અને સ્થાનિક આદિવાસી સંસ્કૃતિનો અનોખો અનુભવ અહીં પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. અહીં આવનારા પ્રવાસીઓને કુદરતની વચ્ચે રહેવાની સાથે સ્થાનિક જીવનશૈલીને નજીકથી જાણવાની તક પણ મળે છે.
સાપુતારા બન્યું વર્ષભરનું ટૂરિસ્ટ ડેસ્ટિનેશન
ડાંગ જિલ્લામાં આવેલું સાપુતારા ગુજરાતનું એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અહીં પ્રવાસન ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર વિકાસ થયો છે.
નવી પ્રવાસન નીતિઓ, આધુનિક સુવિધાઓ અને વર્ષભર યોજાતા સાંસ્કૃતિક ઉત્સવોને કારણે સાપુતારામાં પ્રવાસીઓનો સતત પ્રવાહ રહે છે. પરિણામે હોટેલ ઉદ્યોગ, સ્થાનિક હસ્તકલા, રેસ્ટોરન્ટ વ્યવસાય અને પરિવહન સેવાઓને પણ મોટો લાભ મળી રહ્યો છે. સ્થાનિક યુવાનો માટે માર્ગદર્શક, એડવેન્ચર એક્ટિવિટી સંચાલક અને પર્યટન સંબંધિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં રોજગારીની નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.
સ્થાનિક અર્થતંત્રને મળશે નવી ગતિ
ઇકો અને મરીન ટૂરિઝમના વિકાસથી સૌથી મોટો લાભ સ્થાનિક લોકોને થવાનો છે. પ્રવાસીઓની વધતી સંખ્યાને કારણે હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, હોમસ્ટે, ટ્રાવેલ સર્વિસ, હસ્તકલા, સ્થાનિક ખાદ્યપદાર્થો અને બોટિંગ જેવા અનેક વ્યવસાયોમાં આવક વધવાની શક્યતા છે. સરકારનો પ્રયાસ એવો છે કે વિકાસ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ બંને સાથે આગળ વધે, જેથી કુદરતી સંપદાનું જતન પણ થાય અને સ્થાનિક લોકોને સ્થાયી રોજગારી પણ મળે.
શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે આ પહેલ?
વિશ્વભરમાં ઇકો-ટૂરિઝમ ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહ્યું છે. પ્રવાસીઓ હવે માત્ર ફરવા જ નહીં પરંતુ કુદરતી જીવન, જૈવવિવિધતા અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિનો અનુભવ મેળવવા માટે નવા સ્થળોની શોધ કરી રહ્યા છે.
ગુજરાત પાસે દરિયો, જંગલ, પહાડ અને વન્યજીવન જેવી અનોખી કુદરતી સંપદા ઉપલબ્ધ છે. યોગ્ય આયોજન અને આધુનિક સુવિધાઓ સાથે રાજ્ય આગામી વર્ષોમાં દેશના અગ્રણી ઇકો અને મરીન ટૂરિઝમ ડેસ્ટિનેશન તરીકે ઉભરી શકે છે.
