ગાંધીનગરમાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ગુજરાત સરકારે મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરી છે. બિરસા મુંડા જનજાતીય ગૌરવ પરિવહન સેવા અંતર્ગત 14 આદિવાસી જિલ્લાઓ માટે 139 નવી બસોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. મુખ્યમંત્રી દ્વારા બસોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી સહિત આદિજાતિ વિકાસ મંત્રી નરેશ પટેલ અને વાહનવ્યવહાર મંત્રી પ્રવીણ માળી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
લોકાર્પણ કાર્યક્રમ પહેલાં નવી બસનું વિધિવત પૂજન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી અને નાયબ મુખ્યમંત્રીએ બસ ડ્રાઇવરને પ્રતિકાત્મક ચાવી અર્પણ કરી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી સહિત ઉપસ્થિત નેતાઓ બસમાં સવાર થયા હતા અને ઇ-બસને પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું. બસોના લોકાર્પણ પ્રસંગે આદિવાસી સંસ્કૃતિને ઉજાગર કરતું પરંપરાગત આદિવાસી નૃત્ય પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
14 આદિવાસી જિલ્લાઓ માટે શરૂ થશે નવી પરિવહન સેવા
બિરસા મુંડાની 150મી જન્મજયંતિની ઉજવણીના ભાગરૂપે આ 139 બસોનું ઇ-લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આ બસોનો મુખ્ય હેતુ આદિવાસી વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો અને ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ માટે જાહેર પરિવહનની સુવિધા વધુ સરળ અને સુલભ બનાવવાનો છે. ગુજરાતના અનેક આદિવાસી વિસ્તારો ભૌગોલિક રીતે અંતરિયાળ અને સરહદી વિસ્તારોમાં આવેલા છે. આવા વિસ્તારોમાં શાળા અને કોલેજ સુધી પહોંચવા માટે વિદ્યાર્થીઓને લાંબું અંતર કાપવું પડતું હોય છે. ખાસ કરીને ગુજરાતની સરહદને અડીને આવેલા મહારાષ્ટ્ર અને મધ્યપ્રદેશના ગામોમાં વસતા પરિવારો માટે શિક્ષણ અને રોજિંદા અવરજવર માટે નિયમિત પરિવહન વ્યવસ્થા મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.
નવી બસ સેવા શરૂ થવાથી આવા સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ માટે આવનજાવનમાં સરળતા રહેશે. સરકારનો દાવો છે કે પરિવહનની સુવિધા ઉપલબ્ધ થવાથી આદિવાસી વિસ્તારોના બાળકો નિયમિત રીતે શાળાએ અને ઉચ્ચ શિક્ષણની સંસ્થાઓ સુધી પહોંચી શકશે અને અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડવાની શક્યતા પણ ઘટી શકે છે.
વલસાડથી સાબરકાંઠા સુધીના સરહદી ગામોને જોડવાનો પ્રયાસ
આ નવી બસ સેવા અંતર્ગત વલસાડથી લઈને સાબરકાંઠા સુધીના આદિવાસી અને સરહદી વિસ્તારોને આવરી લેવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ગુજરાતના પૂર્વ પટ્ટામાં આવેલા અનેક આદિવાસી વિસ્તારો મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનની સરહદ નજીક આવેલા છે. અહીંના ગામોમાં જાહેર પરિવહનની ઉપલબ્ધતા સ્થાનિક લોકો માટે જીવનજરૂરિયાતની સુવિધા સમાન છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, નવી બસો ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં દોડાવવામાં આવશે જ્યાં પરિવહન સુવિધાની અછતના કારણે વિદ્યાર્થીઓ અને સ્થાનિક લોકોને મુશ્કેલી પડતી હોય. બસ સેવા શરૂ થવાથી વિદ્યાર્થીઓ ઉપરાંત નોકરીયાતો, ખેડૂતો, મહિલાઓ અને અન્ય સ્થાનિક નાગરિકોને પણ અવરજવરમાં લાભ મળી શકે છે.
આ યોજનાના પ્રથમ તબક્કામાં દેડિયાપાડા ખાતે 111 બસોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું. હવે બીજા તબક્કામાં વધુ 139 ઇ-બસોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. આમ, આદિવાસી વિસ્તારોમાં પરિવહન સુવિધાને તબક્કાવાર વિસ્તૃત કરવાનો સરકારનો પ્રયાસ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ પણ વાંચો: રોડ પર બર્થડેની ઉજવણી કરવી પડી ભારે : વીડિયો વાયરલ થતાં 11 યુવકોને ઝડપી પાડ્યા
શિક્ષણ સાથે જોડાયેલી પરિવહન વ્યવસ્થાને પ્રાથમિકતા
આદિજાતિ વિકાસ મંત્રી નરેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે આદિવાસી વિસ્તારોના બાળકો શિક્ષણથી વંચિત ન રહે અને અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડવો ન પડે તે માટે પરિવહન સેવા ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળા કે કોલેજ સુધી પહોંચવા માટે યોગ્ય વાહનવ્યવસ્થા ન હોવી ઘણી વખત મોટો પડકાર બને છે. ખાસ કરીને માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બાદ વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે પોતાના ગામથી દૂર જવું પડતું હોય છે. આવા સંજોગોમાં નિયમિત બસ સેવા ઉપલબ્ધ હોય તો શિક્ષણ માટેની મુસાફરી વધુ સરળ બની શકે છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ વધારવા માટે પરિવહન વ્યવસ્થા પણ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની શકે છે.
આ દૃષ્ટિએ બિરસા મુંડા જનજાતીય ગૌરવ પરિવહન સેવા હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલી બસોને માત્ર પરિવહન યોજના તરીકે નહીં પરંતુ આદિવાસી વિસ્તારોમાં શિક્ષણ અને સામાજિક વિકાસ સાથે જોડાયેલી પહેલ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
આદિવાસી પ્રતિનિધિઓની દિલ્હી મુલાકાતનો પણ ઉલ્લેખ
આ પ્રસંગે આદિજાતિ વિકાસ મંત્રી નરેશ પટેલે આદિવાસી પ્રતિનિધિત્વ સાથે જોડાયેલા અન્ય મુદ્દાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સાંસદ મુકેશ રાઠવાની શપથવિધિના સંદર્ભમાં તમામ આદિવાસી ધારાસભ્યો અને મંત્રીઓ દિલ્હી ગયા હતા અને ત્યાં વડાપ્રધાન સાથે મુલાકાત કરી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. આ મુલાકાત દરમિયાન આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ અને વિવિધ મુદ્દાઓ અંગે ચર્ચા થઈ હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, આ મુલાકાત દરમિયાન કયા મુદ્દાઓ પર ચોક્કસ નિર્ણય લેવાયો છે તેની સત્તાવાર વિગતો અલગથી જાહેર થાય તે બાદ જ વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.
ઉમરપાડાના આદિવાસી ખેડૂતોના જમીન મુદ્દે સરકારનું નિવેદન
આદિવાસી વિસ્તારો સાથે સંકળાયેલા જમીનના પ્રશ્ન અંગે પણ આ પ્રસંગે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન સામે આવ્યું છે. ઉમરપાડા વિસ્તારના આદિવાસી ખેડૂતો માટે જમીન સંબંધિત મુદ્દાના ઉકેલ અંગે સરકાર વિચારણા કરી રહી હોવાનું આદિજાતિ વિકાસ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું. સરકાર કાયદેસર હકદાર લોકોને જમીનનો હક મળે તે દિશામાં કાર્યવાહી કરશે તેવી વાત પણ કરવામાં આવી છે. જોકે, આ મુદ્દે કઈ જમીન, કેટલા લાભાર્થીઓ અને કયા કાયદાકીય માળખા હેઠળ કાર્યવાહી થશે તેની ચોક્કસ વિગતો હજુ જાહેર થવાની બાકી છે. જમીનના હકના પ્રશ્નો કાયદાકીય અને વહીવટી પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા હોવાથી સરકાર દ્વારા આગળ કરવામાં આવતી કાર્યવાહી બાદ જ સમગ્ર ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.
એકંદરે, 139 નવી બસોના લોકાર્પણથી ગુજરાતના આદિવાસી અને સરહદી વિસ્તારોમાં જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂતી મળવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓને ધ્યાનમાં રાખીને શરૂ કરવામાં આવેલી આ સેવા શિક્ષણ સુધી પહોંચ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. હવે નવી બસો કયા રૂટ પર દોડશે, કેટલી ફ્રિક્વન્સી રહેશે અને કેટલા ગામોને સીધો લાભ મળશે તેની અમલવારી પર આ યોજનાની વાસ્તવિક અસર નિર્ભર રહેશે.
