Gir Somnath: ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકાના પાણખણ ગામની સીમમાંથી એશિયાઈ સિંહના એક બચ્ચાનો મૃતદેહ મળી આવતાં વન વિભાગ હરકતમાં આવ્યું છે. પ્રાથમિક તપાસમાં સિંહબાળનું મૃત્યુ ઇનફાઇટ (સિંહો વચ્ચેની અથડામણ) દરમિયાન થયું હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે હાલ કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું વહેલું છે અને પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ બાદ જ મોતનું સત્તાવાર કારણ જાહેર કરવામાં આવશે. સ્થાનિક લોકોએ જંગલ વિસ્તારમાં મૃત હાલતમાં પડેલા સિંહબાળને જોઈ વન વિભાગને જાણ કરી હતી. માહિતી મળતાં જ વન વિભાગના અધિકારીઓ અને રેસ્ક્યૂ ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી હતી. સમગ્ર વિસ્તારને કોર્ડન કરીને પ્રાથમિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ સિંહબાળના મૃતદેહને વધુ તપાસ તથા પોસ્ટમોર્ટમ માટે જસાધાર એનિમલ કેર સેન્ટર ખસેડવામાં આવ્યો હતો.
વન વિભાગે શરૂ કર્યું સતત મોનિટરિંગ
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગે સમગ્ર વિસ્તારમાં સઘન પેટ્રોલિંગ અને મોનિટરિંગ શરૂ કર્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ જે વિસ્તારમાં સિંહબાળનો મૃતદેહ મળ્યો છે ત્યાં એક સિંહણ અને તેના અન્ય બચ્ચાઓનું પરિવાર વસવાટ કરે છે. આથી સમગ્ર પરિવારની સુરક્ષા માટે વિશેષ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. વન વિભાગના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આસપાસના વિસ્તારમાં અન્ય કોઈ સિંહ અથવા વન્યજીવને ઇજા થઈ છે કે નહીં તેની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. કેમેરા ટ્રેપ, ફીલ્ડ સ્ટાફના ઇનપુટ અને અન્ય ટેક્નિકલ માહિતીના આધારે ઘટનાક્રમને સમજવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
ઇનફાઇટ એટલે શું?
વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર 'ઇનફાઇટ' એટલે એક જ પ્રજાતિના પ્રાણીઓ વચ્ચે થતી અથડામણ. ખાસ કરીને સિંહોમાં વિસ્તાર પર કબજો જમાવવા, પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરવા અથવા ખોરાકને લઈને આવી અથડામણો થતી હોય છે. કેટલીકવાર આ પ્રકારના સંઘર્ષમાં નબળા અથવા નાના સિંહબાળ ગંભીર રીતે ઘાયલ થાય છે અને તેમનું મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. તેમ છતાં દરેક ઘટનામાં ઇનફાઇટ જ કારણ હોય એવું જરૂરી નથી. બીમારી, આંતરિક ઇજા, અન્ય જંગલી પ્રાણીનો હુમલો અથવા કુદરતી કારણો પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે. આથી પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટને સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
જસાધાર એનિમલ કેર સેન્ટરમાં થશે વૈજ્ઞાનિક તપાસ
મૃત સિંહબાળના શરીરનું જસાધાર એનિમલ કેર સેન્ટરમાં નિષ્ણાત પશુચિકિત્સકો દ્વારા પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવશે. શરીર પરની ઇજાઓ, આંતરિક અંગોની સ્થિતિ અને અન્ય જરૂરી પરીક્ષણોના આધારે મોતનું ચોક્કસ કારણ નક્કી કરવામાં આવશે. વન વિભાગે જણાવ્યું છે કે જો કોઈ અસામાન્ય પરિસ્થિતિ અથવા માનવ હસ્તક્ષેપના પુરાવા મળશે તો તે દિશામાં પણ અલગથી તપાસ હાથ ધરવામાં આવશે. હાલ તમામ સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તપાસ આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
ગીરના સિંહો માટે સતત સતર્ક રહે છે વન વિભાગ
ગીર અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર વિશ્વમાં એશિયાઈ સિંહોનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સિંહોની સંખ્યામાં વધારો થતાં તેઓનો વસવાટ ગીરની બહારના વિસ્તારો સુધી પણ વિસ્તર્યો છે. વન વિભાગ સતત ટ્રેકિંગ, પેટ્રોલિંગ, આરોગ્ય ચકાસણી અને રેસ્ક્યૂ કામગીરી દ્વારા સિંહોના સંવર્ધન અને સુરક્ષા માટે કામગીરી કરે છે. દરેક સિંહના મૃત્યુની ઘટનામાં વૈજ્ઞાનિક તપાસ કરવામાં આવે છે જેથી કોઈ ચેપી રોગ, ઝેરી અસર, માનવ હસ્તક્ષેપ અથવા અન્ય અસામાન્ય પરિબળ જવાબદાર છે કે નહીં તેની ખાતરી થઈ શકે. આ પ્રક્રિયા ગીરના સિંહોના લાંબા ગાળાના સંરક્ષણ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ બાદ થશે સત્તાવાર ખુલાસો
હાલ સમગ્ર ઘટનાને લઈને વન વિભાગે તપાસનો ધમધમાટ શરૂ કર્યો છે. પ્રાથમિક તબક્કે ઇનફાઇટની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે, પરંતુ અધિકારીઓએ લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવાની અપીલ કરી છે. પોસ્ટમોર્ટમ અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક તપાસના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયા બાદ જ સિંહબાળના મોતનું સત્તાવાર કારણ જાહેર કરવામાં આવશે.
