અમદાવાદ: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં તહેવારો માત્ર આનંદનું સાધન નથી, પરંતુ તે અનેક પરંપરાઓ અને માન્યતાઓનો સંગમ છે. હોળીનો તહેવાર આવતા જ નવપરિણીત યુગલોમાં એક અલગ જ ઉત્સાહ જોવા મળે છે, પરંતુ એક જૂની પરંપરા મુજબ નવી પરણિત દીકરી તેની લગ્ન પછીની પહેલી હોળી સાસરીમાં નહીં પણ પિયરમાં જઈને ઉજવે છે. તમે અવારનવાર વડીલોના મોઢે સાંભળ્યું હશે કે વહુએ સાસરીમાં હોળી ન જોવી જોઈએ. આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા છે કે તેની પાછળ કોઈ ખાસ વૈજ્ઞાનિક કે સામાજિક કારણ છુપાયેલું છે? ચાલો જાણીએ લગ્ન પછીની પહેલી હોળી સાથે જોડાયેલી આ રસપ્રદ માન્યતાઓ વિશે.
લગ્ન પછી આવતી પહેલી હોળી નવવધૂ માટે ખૂબ જ ખાસ હોય છે. ગુજરાત સહિત ભારતના ઘણા ભાગોમાં એવી પ્રથા છે કે લગ્ન પછીની પ્રથમ હોળી વખતે દીકરીને તેના પિયર (માવતરે) તેડાવવામાં આવે છે. આ રિવાજ પાછળ મુખ્યત્વે 'હોલિકા દહન' ને જોવાની મનાઈ સાથે જોડાયેલા કેટલાક કારણો જવાબદાર ગણાય છે.
કેમ સાસરીમાં પહેલી હોળી ઉજવવી અશુભ મનાય છે?
શાસ્ત્રો અને વડીલોની માન્યતા મુજબ, લગ્ન પછીની પહેલી હોળી પર સાસુ અને વહુએ એકસાથે હોલિકા દહનની અગ્નિ ન જોવી જોઈએ. આ પરંપરા પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
1. હોલિકા દહન એટલે 'ચિતા'નું પ્રતીક
ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ હોલિકા દહનને હોલિકાની ચિતા માનવામાં આવે છે. લગ્ન જેવા માંગલિક પ્રસંગના થોડા જ સમય બાદ સાસરીમાં રહીને વહુ આવી અગ્નિ (ચિતા) જુએ તેને અશુભ માનવામાં આવે છે. તેથી, નવવધૂને તે સમયે પિયર મોકલી દેવામાં આવે છે.
2. સાસુ-વહુના સંબંધોમાં કડવાશનો ભય
એવી માન્યતા છે કે હોળીની અગ્નિ અત્યંત પ્રચંડ હોય છે. જો સાસુ અને વહુ આ અગ્નિને એકસાથે જુએ, તો તેમના સંબંધોમાં પણ અગ્નિ જેવી તેજી અથવા કડવાશ આવી શકે છે. પરિવારમાં શાંતિ અને સુમેળ જળવાઈ રહે તે માટે આ રિવાજ પાળવામાં આવે છે.
3. આવનાર બાળકની સુરક્ષા
જો નવી પરણેલી સ્ત્રી ગર્ભવતી હોય, તો હોલિકા દહનનો ધુમાડો અને તેની ગરમી ગર્ભસ્થ શિશુ માટે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. પિયરમાં રહેવાથી સ્ત્રીને માનસિક શાંતિ અને વધુ સારી દેખભાળ મળે છે, જે સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ પણ ફાયદાકારક છે.
4. સંબંધોમાં મજબૂતી
આ પરંપરાનો એક સામાજિક પક્ષ એ પણ છે કે જ્યારે દીકરી પિયર જાય છે અને જમાઈ તેને લેવા સાસરે જાય છે, ત્યારે જમાઈનો તેના સાસરી પક્ષના લોકો સાથે પરિચય વધે છે અને સંબંધો વધુ ગાઢ બને છે.
પિયર જતી વખતે નવવધૂએ સાથે રાખવા જેવી જરૂરી વસ્તુઓ
જો તમે લગ્ન પછી પહેલીવાર હોળી કરવા પિયર જઈ રહ્યા હોવ, તો આ વસ્તુઓ પેક કરવાનું ભૂલતા નહીં:
કમ્ફર્ટેબલ કપડાં: હોળી રમવા માટે જૂની કુર્તી, પ્લાઝો અથવા કોટનની સાડી સાથે રાખો જે બગડે તો વાંધો ન આવે.
સ્કીનકેર કીટ: રંગોથી ત્વચાને બચાવવા માટે ફેસવોશ, મોઇશ્ચરાઇઝર, સનસ્ક્રીન અને નાળિયેર તેલ ખાસ રાખો.
સામાજિક મુલાકાત માટે ડ્રેસ: જો મિત્રો કે સંબંધીઓને મળવા જવાનું હોય, તો એક-બે જોડી સારા ટ્રેડિશનલ કપડાં પણ સાથે રાખો.
રોકડ રકમ (Cash): લગ્ન પછી દરેક નાની વસ્તુ માટે માતા-પિતા પાસે પૈસા ન માંગવા પડે તે માટે તમારી પાસે થોડી રોકડ રકમ ચોક્કસ રાખો.
દવાઓ: જો તમારી કોઈ નિયમિત દવા ચાલતી હોય, તો તેનો પૂરતો સ્ટોક સાથે લેવો.
