નોર્વેમાં બની રહ્યું છે યુરોપનું સૌથી મોટું AI ડેટા સેન્ટર
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની સતત વધતી જતી માંગને પહોંચી વળવા માટે વિશ્વભરમાં અત્યાધુનિક ડેટા સેન્ટર્સ સ્થાપવાની રેસ શરૂ થઈ ગઈ છે. આ જ કડીમાં, બ્રિટિશ ક્લાઉડ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્ટાર્ટઅપ 'Nscale' નોર્વેના નાર્વિક (Narvik) શહેરમાં એક વિશાળ AI ડેટા સેન્ટરનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે. આર્કટિક સર્કલની નજીક બની રહેલો આ હાઇ-ટેક પ્રોજેક્ટ આગામી સમયમાં યુરોપના સૌથી મોટા લિક્વિડ-કૂલ્ડ AI ડેટા સેન્ટર્સમાં સ્થાન મેળવશે.
કુદરતી ઠંડી અને ભૌગોલિક સ્થાનનો મોટો ફાયદો
કોઈપણ મોટા ડેટા સેન્ટરમાં લાખો કમ્પ્યુટર ચિપ્સ સતત ચાલતી હોવાથી તેમાં ભારે ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે, જેને ઠંડી કરવા માટે અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ કરવો પડે છે. જોકે, નોર્વેના નાર્વિકમાં પડતી કડકડતી ઠંડી આ પ્રોજેક્ટ માટે વરદાન સાબિત થશે:
કુદરતી કૂલિંગ: અહીંનું વાતાવરણ ચિપ્સને કુદરતી રીતે જ ઠંડી રાખવામાં મદદ કરશે, જેનાથી એર કન્ડિશનિંગ પાછળ થતો મોટો ખર્ચ બચી જશે.
તાપમાન: અહીં જૂન-જુલાઈ જેવા ઉનાળાના મહિનાઓમાં પણ મહત્તમ તાપમાન માત્ર 15 થી 17 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહે છે, જ્યારે શિયાળામાં સરેરાશ તાપમાન -4 થી -6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી નીચે જતું રહે છે.
ગ્રીન એનર્જી અને સસ્તી વીજળીનું કેન્દ્ર
નોર્વે પાસે હાઇડ્રોપાવર (જળવિદ્યુત) સ્ત્રોતોનો મોટો ભંડાર છે, જે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર ૧૦૦% ગ્રીન એનર્જી પૂરી પાડે છે. નોર્વેમાં વીજળીનો દર અન્ય યુરોપિયન દેશોની સરખામણીએ ઘણો ઓછો એટલે કે આશરે 3 થી 4 રૂપિયા પ્રતિ યુનિટ છે.
જ્યારે આ ડેટા સેન્ટર સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થશે, ત્યારે તે 520 મેગાવોટ (MW) વીજળીનો વપરાશ કરશે. આ પાવર કન્ઝમ્પશન નોર્વેના અત્યાર સુધીના તમામ કાર્યરત ડેટા સેન્ટર્સના કુલ વપરાશ કરતાં પણ વધારે છે.
આ પણ વાંચો: સ્પેસ સ્ટેશનનો અંતિમ પ્રવાસ | પ્રશાંત મહાસાગરમાં ક્રેશ કરાશે | Offbeat Stories
એનવીડિયાની નેક્સ્ટ-જનરેશન ચિપ્સ અને અબજોનો ખર્ચ
આ મેગા પ્રોજેક્ટમાં ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના દિગ્ગજ સપ્લાયર એનવીડિયા (Nvidia) ના નેક્સ્ટ-જનરેશન પ્રોસેસર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ સેન્ટરમાં એનવીડિયાના લેટેસ્ટ 'વેરા રુબિન' (Vera Rubin) આર્કિટેક્ચર વાળા આધુનિક પ્રોસેસર્સ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટનો કુલ અંદાજિત ખર્ચ અબજો ડોલર (લાખો કરોડ રૂપિયા) માં હોઈ શકે છે, જેમાંથી આશરે 60% થી 80% જેટલો મોટો ખર્ચ માત્ર હાઇ-એન્ડ AI ચિપ્સ ખરીદવા પાછળ જ થશે.
માઇક્રોસોફ્ટ અને ઓપનએઆઇ કરશે મોટો ઉપયોગ
આ અત્યાધુનિક સુવિધાનો મુખ્ય ઉપયોગ ગ્લોબલ ટેક કંપની માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) અને ચેટજીપીટી (ChatGPT) બનાવનારી કંપની ઓપનએઆઇ (OpenAI) દ્વારા કરવામાં આવશે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં, આ સેન્ટરને 1,00,000 થી વધુ એડવાન્સ ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ (GPUs) ની ક્ષમતા સાથે લાઈવ કરવાની યોજના છે. આ પાવરફુલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મદદથી આગામી સમયમાં વધુ સચોટ અને અત્યંત પાવરફુલ નેક્સ્ટ-લેવલ AI મોડલ્સ ટ્રેન કરવામાં આવશે.
