પેટ્રોલ કરતાં રૂ.20 સસ્તું છે આ ઇંધણ : છતાં પંપ પર નથી પહોંચી રહ્યા ગ્રાહકો! આખરે શું છે કારણ?

E-85 fuel: દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ખર્ચ વચ્ચે સરકાર અને ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ લાંબા સમયથી વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ જ દિશામાં દિલ્હીમાં તાજેતરમાં E-85 ઇંધણ વેચતું પ્રથમ ફ્યુઅલ સ્ટેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ ઇંધણની કિંમત સામાન્ય પેટ્રોલ કરતાં લગભગ રૂ.20 પ્રતિ લિટર ઓછી છે. સામાન્ય રીતે ગ્રાહકો સસ્તું ઇંધણ મળતાં જ તેની તરફ આકર્ષાય છે, પરંતુ અહીં સ્થિતિ બિલકુલ વિપરીત જોવા મળી રહી છે. સ્ટેશન શરૂ થયાને દિવસો વીતી ગયા હોવા છતાં E-85 ઇંધણ ખરીદવા માટે ગ્રાહકોની ખાસ ભીડ જોવા મળી નથી. સસ્તું હોવા છતાં લોકો આ ઇંધણથી દૂર કેમ છે અને તેના પાછળનું સાચું કારણ શું છે, તે જાણવું રસપ્રદ છે.

શું છે E-85 ઇંધણ?

E-85 એક ખાસ પ્રકારનું ઇંધણ છે જેમાં 85 ટકા ઇથેનોલ અને 15 ટકા પેટ્રોલનું મિશ્રણ હોય છે. ઇથેનોલ મુખ્યત્વે શેરડી, મકાઈ અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ભારત સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણ વધારવા પર ભાર મૂકી રહી છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વિદેશથી આયાત થતા ક્રૂડ ઓઇલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

રૂ.20 સસ્તું છતાં ખરીદદારો કેમ નથી?

સામાન્ય રીતે કોઈ પણ વસ્તુ ઓછી કિંમતે મળે તો તેની માંગ વધે છે, પરંતુ E-85 સાથે એવું બનતું નથી. તેનું સૌથી મોટું કારણ વાહનોની ટેક્નિકલ મર્યાદા છે. E-85 ઇંધણનો ઉપયોગ દરેક પેટ્રોલ કાર અથવા બાઇકમાં થઈ શકતો નથી. તેના માટે ખાસ પ્રકારના ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ એન્જિનની જરૂર પડે છે. હાલમાં ભારતીય બજારમાં આવા વાહનોની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી છે. પરિણામે મોટાભાગના વાહનચાલકો આ ઇંધણ ખરીદી શકતા નથી.

શું હોય છે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહન?

ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો એવા એન્જિન સાથે આવે છે જે વિવિધ પ્રમાણમાં ઇથેનોલ અને પેટ્રોલના મિશ્રણ પર સરળતાથી ચાલી શકે છે. બ્રાઝિલ અને અમેરિકા જેવા દેશોમાં આવા વાહનો લાંબા સમયથી લોકપ્રિય છે. ભારતમાં પણ કેટલીક ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી પર કામ કરી રહી છે, પરંતુ હાલમાં તેની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત છે.

આ પણ વાંચો: ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓને મોટો ઝટકો!: હવે વર્ષમાં મળશે માત્ર 4 સિલિન્ડર, જાણો નવા નિયમો

લોકોમાં જાણકારીનો અભાવ પણ મોટું કારણ

E-85 ઇંધણની ઓછી માંગ પાછળનું બીજું મહત્વપૂર્ણ કારણ લોકોમાં જાગૃતિનો અભાવ છે. ઘણા વાહન માલિકોને હજુ સુધી ખબર નથી કે E-85 શું છે, તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે અને કયા વાહનોમાં તેનો ઉપયોગ શક્ય છે. ઘણા લોકો એવું પણ માને છે કે આ ઇંધણનો ઉપયોગ સામાન્ય પેટ્રોલ વાહનમાં કરી શકાય છે, જ્યારે વાસ્તવિકતા અલગ છે. યોગ્ય માહિતીના અભાવે ગ્રાહકો હજુ સુધી આ નવા વિકલ્પને સ્વીકારી શક્યા નથી.

સરકારની શું છે યોજના?

કેન્દ્ર સરકાર ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક પગલાં લઈ રહી છે. આગામી વર્ષોમાં વધુ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો બજારમાં આવે અને E-85 જેવા ઇંધણ સ્ટેશનોની સંખ્યા વધે તે માટે પણ પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. સરકારનું માનવું છે કે ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણનો ઉપયોગ વધવાથી દેશની ઇંધણ આયાતનો ખર્ચ ઘટશે, ખેડૂતોને પણ વધારાનો લાભ મળશે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે.

ભવિષ્યમાં વધી શકે છે E-85ની માંગ

નિષ્ણાતોના મતે હાલમાં E-85 ઇંધણની માંગ ઓછી હોવા છતાં ભવિષ્યમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. જેમ જેમ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોની સંખ્યા વધશે અને લોકોમાં જાગૃતિ આવશે તેમ આ ઇંધણનો ઉપયોગ પણ વધી શકે છે. પેટ્રોલ કરતાં સસ્તું અને પર્યાવરણ માટે વધુ અનુકૂળ હોવાને કારણે E-85 આગામી વર્ષોમાં ભારતીય ઇંધણ બજારમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવી શકે છે.