આણંદ: ગુજરાતના ચરોતર પંથકમાં આવેલું 'ધર્મજ' ગામ આજે માત્ર રાજ્યમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની એક આગવી ઓળખ ધરાવે છે. આ ગામને ભારતના સૌથી ધનિક અને 'NRI વિલેજ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે આખું ગુજરાત અત્યારે વિદેશ જવાની દોડમાં છે, ત્યારે ધર્મજ ગામના લોકોએ દાયકાઓ પહેલાં જ સાત સમંદર પાર પોતાની ધાક જમાવી દીધી હતી. આ ગામની ખાસિયત એ છે કે અહીં વસતા દરેક પરિવારનો ઓછામાં ઓછો એક સભ્ય અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા કે ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાં સ્થાયી થયેલો છે.
ધર્મજ ગામની જાહોજલાલીનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે આ નાનકડા ગામમાં 13થી વધુ રાષ્ટ્રીયકૃત અને ખાનગી બેંકોની શાખાઓ આવેલી છે. આ બેંકોમાં ગામના NRI પરિવારોની અંદાજે ₹1,000 કરોડથી વધુની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) જમા છે. આ ગામમાં પ્રવેશતા જ તમને એવું લાગશે કે તમે કોઈ પશ્ચિમી દેશના ટાઉનમાં આવી ગયા છો. અહીંના રસ્તાઓ, સુવિધાઓ અને લોકોની જીવનશૈલી લંડન કે ન્યૂયોર્કથી જરાય ઉતરતી નથી.
ધર્મજની સમૃદ્ધિનું રહસ્ય: દાયકાઓ જૂનો વિદેશ પ્રવાસનો ઇતિહાસ
ધર્મજ ગામના લોકોનો વિદેશ જવાનો ઇતિહાસ 19મી સદીના અંતથી શરૂ થયો હતો. શરૂઆતમાં અહીંના લોકો આફ્રિકાના દેશોમાં રોજગાર માટે ગયા હતા અને ત્યારબાદ લંડન (UK) ને પોતાનું બીજું ઘર બનાવી દીધું હતું. આજે ગામની કુલ વસ્તી કરતા વધુ લોકો વિદેશમાં વસે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, વિદેશમાં વસ્યા હોવા છતાં ધર્મજના લોકો પોતાની માતૃભૂમિને ભૂલ્યા નથી. તેઓ દર વર્ષે લાખો રૂપિયાનું દાન આપીને ગામના વિકાસમાં સક્રિય ફાળો આપે છે.
ગામમાં લંડન જેવી સુવિધાઓ: શિક્ષણથી લઈને આરોગ્ય સુધી બધું જ આધુનિક
ધર્મજ ગામમાં એવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે જે કદાચ કોઈ મોટા શહેરમાં પણ ન હોય. અહીં અદ્યતન હોસ્પિટલ, અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓ, ભવ્ય પુસ્તકાલયો અને સુંદર બગીચાઓ આવેલા છે. ગામમાં પાણીના નિકાલ માટેની ગટર વ્યવસ્થા અને સ્ટ્રીટ લાઈટની સુવિધા પણ ઉત્તમ છે. NRIઓના ફંડિંગથી અહીં અનેક સામાજિક પ્રકલ્પો ચાલે છે, જેના કારણે ગામમાં બેરોજગારીનું પ્રમાણ નહિવત છે.
બેંકોનો ગઢ: 13 બેંકો અને કરોડોનું ટર્નઓવર
સામાન્ય રીતે કોઈ ગામમાં એક કે બે બેંક હોય છે, પરંતુ ધર્મજમાં 13થી વધુ બેંકોની હાજરી એ આશ્ચર્ય પમાડે તેવી બાબત છે. બેંકિંગ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો પણ માને છે કે આટલી નાની વસ્તી ધરાવતા ગામમાં આટલી મોટી જમા રકમ ભારતભરમાં ક્યાંય જોવા મળતી નથી. ગામની સમૃદ્ધિને કારણે અનેક મલ્ટીનેશનલ બ્રાન્ડ્સ પણ અહીં પોતાના આઉટલેટ્સ ખોલવા માટે ઉત્સુક રહે છે.
'ધર્મજ ડે': વતનના રતનોને યાદ કરવાનો અનોખો ઉત્સવ
ગામ પ્રત્યેનો પ્રેમ જાળવી રાખવા માટે અહીં દર વર્ષે 'ધર્મજ ડે' (Dharmaj Day) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે વિશ્વના ખૂણેખૂણે વસતા ધર્મજના લોકો પોતાના વતનમાં ભેગા થાય છે. આ પ્રસંગે ગામના વિકાસ માટેની નવી યોજનાઓ ઘડાય છે અને જૂની યાદો તાજી કરવામાં આવે છે. આ એકતા જ ધર્મજને ભારતના અન્ય ગામડાઓથી અલગ પાડે છે.
