દેડિયાપાડાના AAP ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવા, તેમની પત્ની અને અન્ય સાત આરોપીઓને 2023ના વનકર્મીઓ પર હુમલો અને ખંડણીના કેસમાં સજા; AAPએ ચુકાદાને રાજકીય કિન્નાખોરી ગણાવ્યો, જ્યારે કેસમાં કોર્ટનો નિર્ણય આરોપપક્ષના પુરાવા આધારે આવ્યો છે.
રાજપીપળા: નર્મદા જિલ્લાના દેડિયાપાડાના આમ આદમી પાર્ટીના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાને સેશન્સ કોર્ટે સાત વર્ષની કેદની સજા ફટકાર્યા બાદ ગુજરાતનું રાજકારણ ગરમાયું છે. ચૈતર વસાવા, તેમની પત્ની શકુંતલાબેન વસાવા અને અન્ય સાત આરોપીઓને વર્ષ 2023ના એક કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે. કેસમાં વન વિભાગના કર્મચારીઓ પર હુમલો, સરકારી ફરજમાં અવરોધ, ધમકી અને ખંડણી સહિતના આક્ષેપો હતા. તમામ નવ આરોપીઓને સાત વર્ષની કેદ ઉપરાંત રૂ.25,000નો દંડ પણ ફટકારવામાં આવ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ ચુકાદા બાદ આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓએ વીડિયો સંદેશ મારફતે તેને રાજકીય કિન્નાખોરી અને સત્તાધારી તંત્રના દુરુપયોગનો કેસ ગણાવ્યો છે. વીડિયોમાં AAPના વક્તાઓએ દાવો કર્યો કે ચૈતર વસાવા આદિવાસી સમાજના જળ, જમીન, જંગલ, વનાધિકાર, વિસ્થાપન, શિક્ષણ અને રોજગારી જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવતા હોવાથી તેમને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે ભાજપે સરકારી તંત્ર, પોલીસ, ફરિયાદી અને વકીલનો ઉપયોગ કરીને વસાવાને ફસાવ્યા છે. આ તમામ દાવા AAPના રાજકીય આરોપો છે; તેમની સ્વતંત્ર ન્યાયિક પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.
કેસ શું છે?
પ્રોસિક્યુશનના કેસ મુજબ, ઓક્ટોબર-નવેમ્બર 2023માં દેડિયાપાડા વિસ્તારમાં વન વિભાગે સરકારી અથવા વનજમીન પર થયેલા કથિત ગેરકાયદે વાવેતર સામે કાર્યવાહી કરી હતી. ત્યારબાદ વનકર્મીઓને ચૈતર વસાવાના નિવાસસ્થાને બોલાવવામાં આવ્યા હોવાનો આરોપ છે. ફરિયાદમાં સરકારી કર્મચારીઓને ધમકાવવા, મારપીટ કરવા, સરકારી ફરજમાં અવરોધ ઊભો કરવા અને ભય પેદા કરવા હવામાં ગોળીબાર કરવાના આક્ષેપો સામેલ હતા. કેસમાં બીજા દિવસે વનકર્મીઓ પાસેથી રૂ.60,000ની ખંડણી માગવામાં આવી હોવાનો પણ પ્રોસિક્યુશનનો આરોપ હતો. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, આ મામલામાં મોબાઇલ કોલ વિગતો, બેંક વ્યવહાર અને અન્ય સાક્ષ્યો કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. વધારાના સેશન્સ જજ એ. વી. હિરપરાએ ચુકાદો આપ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
AAPનો દાવો: ‘આદિવાસી અવાજને દબાવવાનો પ્રયાસ’
વિડિયો સંદેશમાં AAPના નેતાઓએ કહ્યું કે ચૈતર વસાવાનો “ગુનો” આદિવાસી સમાજને તેમના હક-અધિકાર માટે જાગૃત કરવાનો છે. તેમણે કેવડિયા કોલોની, ઉકાઈ, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ જેવા પ્રોજેક્ટોથી વિસ્થાપિત આદિવાસીઓના જમીન અધિકાર, ફોરેસ્ટ રાઇટ્સ એક્ટ હેઠળના દાવા, શ્રમિકોના પ્રશ્નો, વિદ્યાર્થીઓની શિષ્યવૃત્તિ અને ફ્રીશિપ કાર્ડ જેવા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
AAPએ એવો પણ આરોપ મૂક્યો કે કેસ અસામાન્ય ઝડપથી ચલાવવામાં આવ્યો અને કેટલાક સાક્ષીઓની વિડિયો કોન્ફરન્સથી જુબાની લેવાઈ. પક્ષે દાવો કર્યો કે બચાવપક્ષના અધિકારોને અસર થઈ હતી અને તમામ આરોપીઓને સમાન સજા ફટકારવામાં આવવી શંકાસ્પદ છે. જોકે, આ દલીલો પક્ષના રાજકીય અને કાયદાકીય વલણનો ભાગ છે. કેસની સંપૂર્ણ નકલ, અપીલમાં રજૂ થનારી દલીલો અને ઉચ્ચ અદાલતનો અભિપ્રાય આવ્યા પછી જ આ મુદ્દાઓ પર વધુ સ્પષ્ટ કાનૂની ચિત્ર સામે આવશે.
હાઇકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લડતની જાહેરાત
AAPના નેતાઓએ ચૈતર વસાવાના સમર્થનમાં કાયદાકીય લડત લડવાની જાહેરાત કરી છે. વીડિયોમાં જણાવાયું હતું કે પક્ષ હાઇકોર્ટ, સુપ્રીમ કોર્ટ, વિધાનસભા અને રસ્તા પર પણ આ મુદ્દે લડશે. દેડિયાપાડામાં કાર્યકર્તાઓની સંગઠન બેઠક યોજવાની અને આદિવાસી સંગઠનોને એકજૂટ થવાની અપીલ પણ કરવામાં આવી છે.
પક્ષે ભાજપ સામે રાજકીય આક્ષેપો કરતાં આદિવાસી મતદારોને આગામી ચૂંટણીમાં AAPને મત આપવા અપીલ કરી છે. AAPએ કહ્યું કે ચૈતર વસાવાને જેલમાં મોકલવાથી આદિવાસી પટ્ટામાંથી નવા નેતાઓ ઉભા થશે. આ નિવેદનો રાજકીય અભિયાનના ભાગરૂપે જોવામાં આવે છે અને ભાજપ તરફથી આ આરોપો અંગેનો વિગતવાર પ્રતિભાવ ઉપલબ્ધ થયો નથી.
ધારાસભ્યપદ પર અસરનો પ્રશ્ન
સાત વર્ષની સજા મળતાં ચૈતર વસાવાના ધારાસભ્યપદ પર પણ અસર પડી શકે છે. સામાન્ય રીતે કોઈ સાંસદ અથવા ધારાસભ્યને બે વર્ષ કે તેથી વધુની સજા થાય તો લોકપ્રતિનિધિત્વ કાયદા હેઠળ અયોગ્યતાનો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે. જોકે, સજા સામે અપીલ, સજાના અમલ પર રોક અને સક્ષમ અદાલતના આદેશ જેવા પરિબળો અંતિમ સ્થિતિ નક્કી કરે છે. તેથી વસાવાના ધારાસભ્યપદ અંગેની કાયદાકીય સ્થિતિ આગામી અદાલતી કાર્યવાહી પર નિર્ભર રહેશે.
ચૈતર વસાવા સામેનો ચુકાદો હવે માત્ર એક ફોજદારી કેસ સુધી સીમિત નથી રહ્યો. આદિવાસી વિસ્તારોમાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ, જમીન અને વનાધિકારના મુદ્દા, કાયદાકીય પ્રક્રિયા અંગેના પ્રશ્નો અને પક્ષીય રાજકારણ. આ તમામ ચર્ચાઓ આ કેસ સાથે જોડાઈ ગઈ છે. AAP કોર્ટમાં ચુકાદાને પડકારશે કે નહીં અને ઉચ્ચ અદાલત આ મામલે શું વલણ અપનાવે છે, તેના પર આગામી રાજકીય અને કાયદાકીય દિશા નિર્ભર રહેશે.
